Soru 1

Bir şairin doğayı anlatırken 'yıldızları gökyüzünün incileri' olarak nitelendirmesi, dilin hangi özelliğini vurgular?

A

Sözlük anlamının değişmezliğini

B

Dilin doğrudan bilgi aktarma görevini

C

Yaratıcı hayal gücü ve benzetme yeteneğini

D

Bilimsel bir tanımlama çabasını

E

Kelimenin tek bir anlama gelmesi gerektiğini

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi edebi dilde kullanılan kelimelerin özelliklerinden biri olamaz?

A

İmgesel bir yapı kurması

B

Estetik bir değer taşıması

C

Yan anlam kazanması

D

Çağrışım gücünün yüksek olması

E

Sadece tek bir sözlük anlamıyla sınırlı kalması

Soru 3

Edebî dilde şairin 'karanlığın sesi', 'hüzünlü yağmur' gibi ifadeler kullanması dilin hangi gücünü gösterir?

A

Dilin sadece iletişim aracı olmasını

B

Çağrışımsal ve imgesel gücünü

C

Nesnel bilgi verme gücünü

D

Kelimelerin sözlük anlamını korumasını

E

Dilin göndergesel işlevini

Soru 4

Bir metindeki 'yalnızlık' kavramının, bilimsel bir makaledeki tanımı ile bir şiirdeki 'kişileştirilerek' anlatılması arasındaki farkı belirleyen ana unsur nedir?

A

Yazarın eğitim seviyesi

B

Kullanılan dilin gramer yapısı

C

Metnin yayımlandığı ortam

D

Metnin yazılış amacı ve söyleyiş tarzı

E

Okuyucunun yaş grubu

Soru 5

Duyu organlarımızla algıladığımız dış dünya gerçekliğini olduğu gibi değil, bir duygu veya kavramı temsil edecek şekilde zihinde canlandırmaya ---- denir.

Cümlede boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

A

Betimleme

B

Kanıtlama

C

İmge

D

Öğreticilik

E

Nesnellik

Soru 6

Edebî dilde 'güneşin batışı' yerine 'günün yorulup uykuya dalması' denmesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

A

Günlük dilin sıradanlığı

B

Dilin göndergesel işlevi

C

Nesnel betimleme

D

Bilimsel bir açıklama

E

Edebî söyleyiş ve imge

Soru 7

I. Edebî metinlerde anlatım özneldir.
II. Edebî metinlerde kelimeler ağırlıklı olarak gerçek anlamdadır.
III. Edebî metinlerin kurgusal bir dünyası vardır.
IV. Edebî metinler dış dünyayı olduğu gibi yansıtır.

Numaralanmış bilgilerden hangileri yanlıştır?

A

I ve II

B

III ve IV

C

I ve IV

D

II ve IV

E

II ve III

Soru 8

Sözün inceliği, dildeki sıradanlığın sanatçı tarafından kırılarak 'farklı ve yeni' bir söyleyiş oluşturulmasıdır. Bu durum edebiyatın hangi yönünü en iyi tanımlar?

A

Nesnel tutumunu

B

Geniş kitlelere hitap etmesini

C

İşlevsel amaçlarını

D

Üslup ve sanatsal özgünlüğünü

E

Öğreticiliğini

Soru 9

Edebiyat, fonetik sanatlar grubu içerisinde yer alır. Bunun en temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Malzemesinin ses ve dil olması

B

Hareket ve ritmi esas alması

C

Maddi (plastik) malzemeler kullanması

D

Sahne üzerinde icra edilmesi

E

Görsel bir yapıya sahip olması

Soru 10

Edebiyat, tarih boyunca pek çok kuramcı tarafından farklı şekillerde tanımlanmıştır. Kimisi onu 'güzeli arama', kimisi 'gerçeği yansıtma', kimisi ise 'dili dönüştürme' olarak görmüştür. Bu durum edebiyatın hangi özelliğini kanıtlar?

A

Toplumsal faydayı her şeyin üstünde tuttuğunu

B

Bilimsel gerçekleri temel aldığını

C

Nesnel bir bilim dalı olduğunu

D

Sadece geçmişe odaklandığını

E

Belirli kalıplarla sınırlandırılamayacağını

Soru 11

Edebî metinlerin en temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Dil bilgisini öğretmek

B

Bilimsel gerçekleri kitlelere yaymak

C

Okuyucuda estetik haz ve duygu uyandırmak

D

Tarihî olayları kronolojik aktarmak

E

Topluma ahlak dersi vermek

Soru 12

Edebî metinlerde yazarın 'kendi dünyasını' yaratması, bu metinlerin hangi niteliğini ortaya koyar?

A

Belgelere dayalı oluşunu

B

Öğretici bir amacı güttüğünü

C

Herkesçe aynı şekilde anlaşılmasını

D

Kurmaca bir yapı taşıdığını

E

Tarihsel gerçekliği

Soru 13

Aşağıdaki yargılardan hangisi edebî gerçeklik ile bilimsel gerçeklik arasındaki farkı yansıtmaz?

A

Edebiyat duyguları, bilim ise mantığı esas alır.

B

Bilimsel gerçeklik nesnel, edebî gerçeklik özneldir.

C

Bilim kanıt ararken, edebiyat sezdirmeyi amaçlar.

D

Bilim gerçeği açıklar, edebiyat gerçeği kurmacayla yorumlar.

E

Her ikisi de gerçekliği olduğu gibi, hiçbir değişiklik yapmadan sunar.

Soru 14

Edebî metinlerde gerçeklik, sanatçının hayal gücüyle yoğrularak yeniden inşa edilir. Bu yeni gerçekliğe 'kurmaca' adı verilir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi kurmaca bir gerçekliğin ürünü olamaz?

A

Bir günlük hava raporunun verileri

B

Bir roman kahramanının iç konuşmaları

C

Fabl türünde hayvanların konuşturulması

D

Şairin doğayı bir tablo gibi betimlemesi

E

Masallardaki olağanüstü olaylar

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi edebiyatı diğer güzel sanatlardan ayıran en belirgin farktır?

A

Güzellik amacı taşıması

B

Hayal gücüne dayanması

C

Malzemesinin dil olması

D

Yaratıcılık gerektirmesi

E

Duygulara hitap etmesi

Soru 16

Edebî metinlerde dilin 'şiirsel işlev'de kullanılması, okuyucuda aşağıdakilerden hangisinin oluşmasını sağlar?

A

Estetik bir heyecan ve zevk

B

Dilin kuralları hakkında bilgi sahibi olma

C

Sayısal verilere ulaşma merakı

D

Hızlı bilgi alma isteği

E

Olayın gerçekliğinden şüphe duyma

Soru 17

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Edebî eserlerde üslup kaygısı vardır.

B

Edebî metinler sadece yaşanmış olayları anlatır.

C

Edebiyat insanın iç dünyasını aydınlatır.

D

Dil, edebiyatın en temel enstrümanıdır.

E

Edebiyat estetik değerleri korur.

Soru 18

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde günlük dilin özelliklerinden biri olan 'doğallık' ve 'açıklık' daha baskındır?

A

Yıldızlar, gecenin siyah göğsüne dikilmiş pırlantalardır.

B

Zamanın çarkları arasında ruhum eziliyor.

C

Hüzün, kapkara bir bulut gibi çöktü odaya.

D

Marketten iki ekmek ve bir süt almayı unutma.

E

Sessizliğin çığlığı kulaklarımda yankılanıyor.

Soru 19

I. Edebî dilde sözcükler genellikle yan ve mecaz anlamlarıyla kullanılır.
II. Günlük dilde temel amaç estetik zevk vermektir.
III. Edebiyat, malzemesi dil olan bir sanat dalıdır.
IV. Edebî metinlerde dil göndergesel işlevde kullanılır.

Yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

A

I ve II

B

II ve III

C

III ve IV

D

II ve IV

E

I ve III

Soru 20

Aşağıdaki metin parçalarından hangisinin söyleyiş özellikleri 'Sözün İnceliği' kavramına daha uygundur?

A

Türkiye'nin başkenti Ankara, İç Anadolu Bölgesi'ndedir.

B

Reçetede yazılan ilaçları eczaneden temin edebilirsiniz.

C

Güneşin veda busesini bıraktığı ufukta, deniz kan ağlıyordu.

D

Su, 0 derecenin altında buz haline gelir ve hacmi genişler.

E

Okul bahçesindeki çöpler her akşam belediyece toplanır.

Edebiyat, Edebi Söyleyişin Özellikleri - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi