Soru 1

Bir kimse malının en döküntü, bozuk (kullanılmayacak derecedeki) kısımlarını toplayıp yoksullara zekat niyetine dağıtırsa bu fıkhî ve ahlaki açıdan neden reddedilir?

A

Ağırlığı gramaj olarak hafif geleceği için

B

Sayısal hesaplamanın zorluğu nedeniyle

C

Kötü mal fakirleri zehirleyebileceği için

D

Zekat, Allah emrettiği için verilir; 'Sevdiğiniz mallardan vermedikçe iyiliğe eremezsiniz' (Al-i İmran 92) ilkesi gereği kötü mal nezaketi bozar

Soru 2

Bir kimse bilerek veya zenginlik kibriyle Zekat ödemeyi (fıkhî bir emri) hayatı boyunca reddederse, İslam'ın 'İnanç (Akaid)' perspektifine göre ne yapmış olur?

A

Namaz kıldığı sürece bir sorun yaşamaz

B

Kaderi böyle yazdığı için mazur görülür

C

İslamın Allah tarafından belirlenen kesin (Farz) bir sınırını inkar ve ihmal ettiği için sadece fıkhî değil imani (inanca dair) büyük bir isyan/reddetme içine girer

D

Sadece parasını daha iyi saklamış olur

Soru 3

Fitre sadakasıyla ilgili miktar hesaplamaları (Örn: Buğday/Arpa hacim ölçüleri) Peygamber devrinde yapılırken; günümüzde Diyanet'in bunu 'Parasal/Nakit (Bir günlük doyum gideri)' olarak güncelleyip sabitlemesinin hukukî-fıkhî arka planı nedir?

A

Sünnetin tamamen reddedilmesi

B

Fıkhın değişen pazar şartlarında 'Fakirin asıl yararına (Maksada)' en uygun olan metotla; eşyanın (arpanın) formunu değil işlevini (Doyuruculuk Endeksini) baz alması

C

Sadece Diyanet bütçesinin böyle istediği içindir

D

Toplu parada zenginlere ekstra yük bindirmek amacıdır

Soru 4

Hz. Peygamber, Muaz bin Cebel'i Yemen'e vali gönderirken 'Zekatı oranın zenginlerinden alıp, fakirlerine dağıt' emrini vermiştir. Zekatta 'Önce kendi bulunduğun bölgenin yoksulu' ilkesi hangi sosyolojik esasa dayanır?

A

Başka şehirdeki fakirlerin güvenilmez olması

B

Altın nakliyesinin tehlikeli olması

C

Yol masraflarından kısmak için

D

Komşuluk (muhit/çevre) hakkını şahlandırmak ve her yerel bölgenin kendi içinde mali/sosyal dengede olmasını (refahı tabana yaymayı) sağlamak

Soru 5

İnfak kavramının sadece 'İslam' içi bir kardeşlik mekanizması olarak görülmesi eksiktir. 'Komşusu açken tok yatan bizden değildir' hadisinde 'Müslüman Komşusu' diye bir ayrım var mıdır?

A

Uzak komşuları dışarıda bırakan bir kısıtlamadır

B

Evet sadece dindar ve inançlı komşular doyurulmalıdır

C

Bu hadis sadece fakirlere moral vermek için söylenmiştir

D

Hayır; inanç veya ırk gözetmeksizin, komşuluk, açlık ve mazlumiyet kavramları üzerinden evrensel (tüm insanlığa açık) bir vicdani dayanışmayı işaret eder

Soru 6

Aşevleri kurmak (Vakıf) harika bir Sadaka-i Cariye'dir. Ancak bir İslam Alimi ('Aşevleri kadar meslek edindirme kursları da vakıftır') demiştir. Alimin yaptığı bu 'yeni nesil vizyon' okumasının hedefi nedir?

A

Devlet okullarına rakip olmak

B

Daha az para harcamak

C

Yemek yapmayı unutturmak

D

Sadakayı bağımımlılık aracı olmaktan çıkarıp, yoksulu üreten, kendine yeten ve onurlu donanıma (mesleğe) kavuşturacak kalıcı zekat projeleri yaratmak

Soru 7

Ramazan orucunu 'Hastalık Şartlarıyla' hiç tutamayanlara sağlanan 'Fidye' çıkış yolu, İslam fıkhındaki hangi evrensel ruh haliyle uyumludur?

A

Bedeni zorlama rejimleriyle

B

İptal ve başıboşlukla

C

Kolaylaştırıcılık (Ruhsat), gücün yettiğinden fazlasını istememe adalesi ve ibadetleri esnek 'şefkat' amelleriyle (infak) takas/telafi edebilme vizyonuyla

D

Zorlayan (Tazyik/Azap) felsefesiyle

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi zekat hesaplamasının temel birimi olan Nisap'ın, enflasyonist çağımızda bir adaletsizlik oluşturmaması için alimler tarafından yapılan bir fıkhî korunma uyarısıdır?

A

Değeri düşmüş fıkhî ölçülere (örn: günümüzde gümüş değeri) sığınıp insanları suni zengin göstermemek; zenginlik baremini en reel (Örn: 85 g Altın) standartta adalette tutmak

B

Altın yerine dolar kabul etmek

C

Her yıl zekat miktarını iki katına çıkarmak

D

Ekonomik krizlerde bütün zekat kurallarını rafa kaldırmak

Soru 9

Miras yoluyla hesabına 1 kilogram altın yatan bir genç, aynı gün o altının 'Havl-i Havalân (1 Yıl)' süresini beklemeden tamamının zekatını (1/40) önden ödemek isterse, fıkıh alimlerine göre bu hareket doğru mudur?

A

Sadece Ramazan ayındaysa kabul edilir

B

Hayır, zekat kesinlikle o bir yıl dolmadan vadesinden önce verilemez

C

Hayır, devletin buna henüz 1 yıl boyunca vergi yazmaması gerekir

D

Evet, nisap oluştuktan sonra yoksulun yararına olduğu için zekat 'vadesi gelmeden' de öne çekilerek (peşin) ödenebilir ve çok eftaldir

Soru 10

Sonuç olarak, 'Sürekli alan elin' toplumsal ve vicdani zedelenmesini durduracak, 'Veren eli' ise kibrin tuzağından kurtaracak yegâne İslam köprüsü; kelime ve mana özü itibariyle hangi kurumdur?

A

Mahalli bankalar ve kredi faiz sistemleri

B

Devletin kolluk / güvenlik güçleri bütçesi

C

Allah emrettiği için kulu minnetten, zengini kibirden, parayı tekelden arındıran eşsiz ilahi/hukuki 'Zekat (İnfak)' ve 'Vakıf' mimarisi

D

Kaderci bir tembellikle sessizce ölümü beklemek kurumu

Soru 11

Bir çiftçi tarlasından 10 ton buğday (masrafsız yağmurla) veya bir sarraf kasasından 10 kg altın zekatı ödeyecekse; çiftçinin vereceği Öşür (Toprak Zekatı) oransal (kat) olarak sarrafın vereceği (Ticaret) zekatının kaç katı büyüklüktedir?

A

Altının zekatı tarımınkinden 2 kat fazladır

B

Tarımsal zekat (1/10), altın ve ticaret zekatının (1/40) oransal (matematiksel) olarak tam 4 katına eşittir

C

İkisi de aynıdır

D

Tarım zekatında oran 1/5 olduğu için 3 katıdır

Soru 12

Zekat verenin malı (psikolojik ve ilahi yasa gereği) bereketlenerek ve arınarak artar. Peki Zekat ALAN kişi, toplumdaki bu döngünün neresindedir? Zekatın ona katkısı zengin olmak mıdır?

A

Evet zekat alan kesinlikle her yıl katlanarak zengin olmalıdır

B

Zekat alınca onun da hemen ertesi gün başkasına 1/40 harcaması gerekir

C

Zekat alan, açlığın ve borç bataklığının çaresizliğinden (ezikliğinden) sıyrılarak; onurlu, üretime katılabilecek, suça bulaşmayacak yaşamsal asgari güvenceye kavuşur

D

Zekat sadece onun günahlarını temizler, maddi bir katkısı olmaz

Soru 13

I. Nisaba dahil olmayan 'asli ihtiyaçlara' binek aracı, ev içi eşyalar ve ev bedeli girer.
II. Sadece kira getiren binalar ve ticari yatırım araziler zekata (gelirlerinden) tabi olur.
Verilen yargılara göre fıkhın mülkiyete bakış felsefesi nedir?

A

Tüm mülkiyetin yasak olduğu inancı

B

Kiracıların haklarının daha çok korunduğu

C

Ev eşyalarının değersiz görüldüğü

D

İnsanın temel barınma/yaşama asgari konforunu güvence altına alırken, 'artıcı/nema/yatırım' nitelikli lüks ve ticari büyümeleri paylaşıma zorlaması

Soru 14

Zekat verirken 'Riya (Gösteriş)' tehlikesini en aza indiren tarihi ve pratik İslami uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

A

Akrabaya vererek isim yapmak

B

Zekatı kişisellikten çıkarıp kurumsallaştırmak; aracı vakıflar, beytülmal (devlet fonu) sistemine yatırıp anonim dağıtmak

C

Yoksullarla birlikte iftar yemeği düzenlemek

D

Sadece nakit parayı geceleri sokakta dolaştırmak

Soru 15

'Gelen zekat fonlarıyla sırf eğitim görsün, ilim sahibi olsun ve toplumu kalkındırsın diye öğrenci bursları vermek', Zekat hükümlerinde geçen (Tevbe:60) hangi kavram çatısı altında en güçlü yorumlanabilir?

A

Zekat memurlarının maaş durumu

B

Köleleri azad etmek (Rikab)

C

Sadece ordu donatımı ve silah bütçesi

D

Fî Sebilillah (Allah yolunda çabalayanlar/İlim yolcuları) veya Fakirler/Miskînler grubu

Soru 16

Maun Suresinde anılan 'Dini yalanlayanın' profilinde neden salt bir itikadi inkar ('Allah yoktur' deme) değil de 'Yetimi o itip kakar' eylemi (Ahlaki İsyan) de zikredilir?

A

Özü bozulan vahyin (dini yalanlamanın) en somut faturasının daima ahlaka/vicdana keseceği ve inkarın meyvesinin 'sosyal merhametsizlik' (yetimi hor görme) olduğu tespiti

B

Sadece zengin yetimlere özel önem verilmemesi

C

Yetimlerin genelde yetimhanelerde çok yaramaz olması

D

Yetimin kelime anlamının Kur'an'da sadece asi çocuklar olması

Soru 17

Peygamber efendimiz bir bayram günü alınan kurbanlık koçun etlerinin dağıtıldıktan sonra kalan kısmını Hz. Aişe'ye sormuş, o da 'Sadece ön kolu kaldı' deyince; Hz. Peygamber 'Desene ön kolu hariç hepsi bizim oldu' (Ahirete baki kaldı) buyurmuştur. Bu olayın infak felsefesindeki yeri nedir?

A

Harcanıp yok edilen (yenen) değil; ihtiyaç sahibine verilen (paylaşılan) malın aslında insanın ebedi hayatında 'Kendisine kalan asıl serveti' olduğu bilinci

B

Etin ön kısımlarının daha lezzetli olması

C

Kurban etlerinin çabuk bozulması

D

Zenginlerin daha az et yemesi gerektiği

Soru 18

Modern dünyada Zekatın 'Sosyal Sigorta' sisteminin en kusursuz ilk modeli olduğunu savunan bir tarihçi, aşağıdaki hangi İslami ilkeyi argüman (kanıt) olarak gösterir?

A

Kurban bayramlarında bol et yenilmesini

B

Zekatın isteğe bağlı değil (Farz), merkezi bir hak (Tevbe 60) ve sermayenin fakirle zorunlu 'Matematiksel/Kurumsal' paylaşımı olmasını

C

Topraklardan sadece 1/10 alınmasını

D

Zekatın yoksulu utandırmamasını

Soru 19

Aşağıdaki yargılardan hangisinde zekatla ilgili fıkhî/mantıksal bir HATA (tezat) vardır?

A

Binek aracı ve oturulan ev asli ihtiyaçtır, zekat hesabına katılmaz.

B

Ticari borcu olan bir memur, maaşından borçları düşünce nisaba ulaşamıyorsa zekat vermez.

C

Anne ve babaya zaten bakmakla yükümlü olunduğundan nafaka/bakım masrafları zekat bütçesinden kesilerek faturadan düşülebilir.

D

Kişi zekatını amcasına verebilir (eğer fakirse).

Soru 20

Bir toplumda Zekat kurumu çürür (para stoklanırsa), Kur'an'ın öngördüğü en tehlikeli toplumsal patlama nerede yaşanır?

A

Sanayi tamamen çöker

B

Zenginde kibir, yoksulda kin tavan yapar; sosyal merhamet çöker ve sınıflar (statüler) arası korkunç bir nefret/kaos (suç patlaması) yaşanır

C

Spor müsabakalarında rekabet azalır

D

Devletin okulları kapanır

Zekat ve Sadaka - Test 8

Hatalı Soru Bildirimi