Soru 1

Hafta sonu okulun radyo kulübüyle birlikte yerel bir ses kayıt stüdyosunu ziyaret eden Kerem, ses mühendisinin mikser masasında yaptığı frekans düzenlemelerini büyük bir dikkatle incelemektedir. Deneyimli ses mühendisi, mikrofonlardan gelen kayıt sinyallerinin desibel seviyelerini ayarlarken gençlere dönerek şöyle seslendi: "Müzik yapımında bazen enstrümanların tınısını değiştirmek gerekir; örneğin klarnetin bu parça için biraz fazla parlak çıktığını düşünüyorsanız onu yumuşatmak zorundasınız."

Bu metinde altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Mecaz anlam

B

Yan anlam

C

Gerçek anlam

D

Terim anlam

Soru 2

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte tarihi bir semtte çekim yapan Emir, eski ahşap evlerin pencerelerini incelerken rehberin anlattığı detayları defterine kaydetmektedir. Rehber, yapım tekniklerini anlatırken ahşap malzemelerin zamanla hava şartlarından dolayı yıprandığını belirtmiştir.

Bu metinde geçen "işlemek" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde aralarındaki anlam ilişkisi bakımından bu metindeki kullanımıyla özdeş bir anlamda kullanılmamıştır?

A

Sanatçı, ham deriyi çeşitli bitkisel köklerle uzun süre yumuşatarak tabaklayıp işledi.

B

Atölyedeki çırak, tezgâha getirdiği ham keresteyi özenle planlayıp mobilya hâline getirdi.

C

Usta zanaatkâr, sert kayaları günlerce yontarak üzerlerine ince desenler işledi.

D

Yıllardır tarlada duran traktörün motoru paslandığı için usta hemen parçaları işledi.

Soru 3

Hafta sonu okulun botanik kulübüyle birlikte bir fide üretim merkezini ziyaret eden İrem, ziraat mühendisinin sera bitkilerini incelerken yaptığı açıklamaları büyük bir dikkatle defterine not ediyordu. Uzman mühendis, fidelerin gelişim sürecini anlatırken çırağına dönüp şöyle seslendi: "Yavrum, bazı bitki çeşitleri sadece uygun iklim koşullarında yetişebilirken, bazıları da seralarda özenle büyütülür; tıpkı sözcüklerin metin içinde kazandığı anlamlar gibidir bu durum."

Bu metne göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır?

A

Keskin bir limon kolonyası kokusu odayı aniden kapladı.

B

Usta marangoz kalın keresteleri kesmek için derin bir çizgi çekti.

C

Yazarın sergilediği bu soğuk tavır okuyucuları oldukça şaşırttı.

D

Bahçedeki kurumuş dalları kesmek için makası eline aldı.

Soru 4

Okulun edebiyat kulübüyle birlikte bir yayınevini ziyaret eden Elif, editörlerin metinler üzerinde yaptığı düzeltmeleri inceliyordu. Deneyimli bir editör, elindeki taslak metni göstererek gençlere şu açıklamayı yaptı: "Yazar, bazı sözcükleri günlük hayattaki temel anlamlarından kopararak onlara yeni bir boyut kazandırmıştır. Örneğin, bir metinde geçen 'ağır' sözcüğü, nesnenin kütlesini değil, kişinin taşıdığı sorumluluğun yoğunluğunu ifade etmektedir."

Bu parçada altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Mecaz anlam

B

Gerçek anlam

C

Yan anlam

D

Terim anlam

Soru 5

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte eski bir cam atölyesini ziyaret eden Kerem, ustanın fırından çıkardığı sıcak cam kütlesine şekil verirken kullandığı yöntemleri büyük bir dikkatle incelemektedir. Usta, çalışma masasının üzerinde duran hammaddeyi yontup biçimlendiren çırağına dönüp şöyle seslendi: "Oğlum, dilimizdeki bazı kelimeler de bu işlenmemiş kütleler gibidir; onları olduğu gibi bırakırsan sadece kaba bir anlam taşırlar, ancak usta ellerde yontulup şekillendikçe yepyeni çağrışım alanları kazanırlar."

Bu metinde geçen "işlenmemiş" sözcüğünün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Gerçek anlam

B

Mecaz anlam

C

Yan anlam

D

Terim anlam

Soru 6

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte tarihi bir kervansarayı ziyaret eden Doruk, taş kemerlerin yapısını ve avludaki sütunların sıralanışını büyük bir dikkatle incelemektedir. Rehber, binanın yüzyıllardır ayakta kalmasını sağlayan mimari unsurları anlatırken öğrencilere dönerek yapı malzemelerinin zamana nasıl direndiğini açıklamıştır.

Bu metinde geçen "direnmek" sözcüğü aşağıdaki anlamların hangisinde kullanılmamıştır?

A

Karşı taraftaki engelleri aşmak için yoğun çaba harcamak

B

Bir şeyin etkisine karşı koymak, dayanıklı çıkmak

C

Zor şartlar karşısında boyun eğmeyip gücünü korumak

D

Yıpratıcı ve bozucu etkilere karşı koyabilme gücü göstermek

Soru 7

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte tarihi bir kervansarayı ziyaret eden Doruk, taş kemerlerin yapısını ve avludaki sütunların sıralanışını büyük bir dikkatle incelemektedir. Rehber, binanın yüzyıllardır ayakta kalmasını sağlayan mimari unsurları anlatırken öğrencilere şu bilgileri aktarmıştır: "Eski dönem taş ustaları, tonozların birbirine uyguladığı yatay kuvvetleri dengelemek için duvar kalınlıklarını hesaplamış ve en üste yerleştirilen kilit taşlarıyla yapının dengesini korumuştur." Bu sırada defterine notlar alan Doruk, usta zanaatkârların kullandığı bazı terimleri günlük hayatındaki olaylarla bağdaştırmaya çalışmıştır.

Bu metinde geçen "kilit" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamıyla kullanılmamıştır?

A

Genç futbolcu, takımın orta sahadaki savunma kurgusunu tamamlayan kilit bir rol üstlenmişti.

B

Ekonomistler, büyüme sürecindeki en önemli kilit noktanın nitelikli insan kaynağı olduğunu vurguladı.

C

Yazarlar, karmaşık olay örgüsünü çözüme ulaştıran o gizemli kilit cümleyi eserin sonuna yerleştirir.

D

Tarihi surların girişindeki demir kapının ağır kilit mekanizması paslandığı için açılmıyordu.

Soru 8

Hafta sonu okulun gastronomi kulübüyle birlikte yerel bir zeytinyağı fabrikasını ziyaret eden Yağız, üretimin her aşamasını büyük bir merakla incelemektedir. Tesis müdürü, havuzlarda sıkılan zeytinlerin ardından elde edilen ham sıvının dinlendirme tanklarına aktarıldığını anlatırken çırağına dönüp şu açıklamayı yapmıştır:

I. Fabrikanın bahçesindeki kuru dalları toplayıp yakmak için bir araya getirdi.
II. Depodaki zeytinyağlarının tortusunu almak için ince gözenekli süzgeç kullandı.
III. Üretim maliyetlerinin artması nedeniyle bu ayki kâr oranlarının oldukça düşük kaldığını söyledi.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcükler anlam özellikleri yönünden eşleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi dışta kalır?

A

Yalnız III

B

I

C

II

D

III

Soru 9

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte eski bir taş köprüyü ve çevresindeki atölyeleri inceleyen Mert, zanaatkârların çalışmalarını izlerken defterine şu gözlemlerini kaydetmiştir:

I. Ustalar, demir parçalara şekil vermek için ocağın başında uzun süre çalışarak ağır işlerin altından kalkıyordu.
II. Fotoğraf makinesinin merceğinden yansıyan ağır kış şartları, tarihi mahallenin sessizliğini daha da belirginleştiriyordu.
III. Çevredeki tezgâhlarda sergilenen el dokuması halıların üzerindeki ağır desenler herkesin beğenisini topluyordu.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin kazandığı anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A

Gerçek - Gerçek - Mecaz

B

Mecaz - Gerçek - Mecaz

C

Gerçek - Mecaz - Gerçek

D

Gerçek - Mecaz - Terim

Soru 10

Hafta sonu okulun müzik kulübüyle birlikte yerel bir halk müziği derlemesi yapmak üzere köy okullarını ziyaret eden Kerem, mahalli sanatçının cura çalarken yaptığı açıklamaları büyük bir dikkatle defterine kaydetmektedir. Yaşlı ozan, çalardan çıkan seslerin doğadaki yankısıyla ilgili konuşurken şu ifadeleri kullanmıştır: "Evladım, müzikte bazı ezgiler insanın içini ısıtır, bazıları ise yüreğimizi ta derinden sızlatır."

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Gerçek anlam

B

Terim anlam

C

Mecaz anlam

D

Yan anlam

Soru 11

Okulun resim kulübüyle birlikte bir heykel atölyesini ziyaret eden Deniz, sanatçının mermer blokları yontarken kullandığı teknikleri büyük bir hayranlıkla izlemektedir. Usta heykeltıraş, sergilemeye hazır hale getirdiği eserlerin üzerindeki ince tozları fırçayla temizlerken gençlere dönüp şöyle seslendi: "Sanatçının zihnindeki soyut düşünceyi somut bir forma dönüştürmek sabır gerektirir; tıpkı kelimelerin zihindeki tasarımdan çıkarak kâğıda dökülmesi süreci gibidir."

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A

Sanatsal kaygılardan uzak, tamamen işlevsel olan

B

Duyularla algılanamayan, kavramsal nitelikte olan

C

Gözle görülebilen, elle tutulabilen maddesel varlık

D

Geçmişte yaşanmış olayları bugüne taşıyan

Soru 12

Hafta sonu okulun astronomi kulübüyle birlikte bir gökevi (planetaryum) gösterisine katılan Kerem, rehberin kuyruklu yıldızlar hakkındaki anlatımlarını büyük bir merakla dinlemektedir. Uzman rehber, gösteri sonrasında öğrencilere yönelttiği soruda gök cisimlerinin adlandırılmasına değinerek şu açıklamayı yapmıştır: "Bilim insanları bu gök cisimlerine kuyruklu adını vermiştir ancak bu cisimlerin fiziksel yapısında geriye doğru uzanan parlak gaz ve toz akıntısı her zaman gözlemlenmeyebilir."

Bu metne göre altı çizili sözcüğün anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Mecaz anlam

B

Yan anlam

C

Terim anlam

D

Gerçek anlam

Soru 13

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte eski bir kütüphaneyi ziyaret eden Bora, arşiv odasında karşılaştığı tozlu ve sararmış katalog defterlerini büyük bir merakla incelemektedir. Görevli memur, raflardaki hassas eserlerin zarar görmemesi için odadaki nem oranının sürekli dengede tutulduğunu anlatırken Bora defterine şu notu düşmüştür:

Bu metinde geçen "katalog" sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı inandırıcılığını ve bağlama uygunluğunu yitirir?

A

Reçete

B

Liste

C

Dizin

D

Fihrist

Soru 14

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte tarihi bir semtte çekim yapan Emir, eski ahşap evlerin pencerelerini incelerken rehberin anlattığı detayları defterine kaydetmektedir. Rehber, yapım tekniklerini anlatırken ahşap malzemelerin zamanla hava koşullarından dolayı yıprandığını ve bu durumun yapının doğallığını artırdığını belirtmiştir.

Bu metinde geçen "doğallık" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yapay unsurlardan uzak, özgün ve katışıksız olma

B

Hiçbir katkı maddesi içermeyen saf durum

C

Yapmacıksız, içten ve olağan olma durumu

D

İnsan elinin değmediği ham ve işlenmemiş yapı

Soru 15

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte eski bir taş köprüyü ve çevresindeki atölyeleri inceleyen Mert, zanaatkârların çalışmalarını izlerken defterine şu gözlemlerini kaydetmiştir:

I. Ustalar, demir parçalara şekil vermek için ocağın başında uzun süre çalışarak sert madenleri yumuşatıyordu.
II. Fotoğraf makinesinin objektifine yansıyan keskin ışık, tarihi kemerlerin üzerindeki detayları net bir şekilde görmesini sağladı.
III. Sokak boyunca sıralanan ahşap evlerin pencerelerinden sızan sıcak sohbetler, soğuk havada içini ısıtıyordu.

Bu cümlelerde altı çizili sözcüklerin kazandığı anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A

Terim anlam - Mecaz anlam

B

Gerçek anlam - Terim anlam

C

Mecaz anlam - Gerçek anlam

D

Gerçek anlam - Mecaz anlam

Soru 16

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte eski bir taş köprüyü ve çevresindeki atölyeleri inceleyen Mert, zanaatkârların çalışmalarını izlerken defterine şu gözlemlerini kaydetmiştir:

I. Ustalar, demir parçalara şekil vermek için ocağın başında uzun süre ateş döktüler.
II. Sergideki tablolara bakan ziyaretçiler, eserlerdeki derin anlamı çözmek için oldukça ateşli bir tartışmaya girişti.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin kazandığı anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A

Terim anlam - Mecaz anlam

B

Mecaz anlam - Gerçek anlam

C

Gerçek anlam - Mecaz anlam

D

Gerçek anlam - Terim anlam

Soru 17

Hafta sonu okulun botanik kulübüyle birlikte yerel bir seramik atölyesini ziyaret eden Selin, ustanın çamura şekil verirken kullandığı teknikleri dikkatle izlemektedir. Usta, tezgâhın üzerinde duran işlenmemiş toprağı parmaklarıyla yoğururken çırağına dönüp şöyle seslendi: "Evladım, bazı sözcükler de tıpkı bu hamur gibidir; onları nerede ve nasıl kullanacağını bilirsen düşüncelerine yepyeni bir biçim kazandırabilirsin."

Bu metinde geçen "biçim" sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamı değişmez?

A

Boyut

B

Ağırlık

C

Şekil

D

Renk

Soru 18

Hafta sonu okulun radyo kulübüyle birlikte bir ses kayıt stüdyosunu ziyaret eden Deniz, ses mühendisinin mikser masasında yaptığı ayarlamaları büyük bir dikkatle izlemektedir. Deneyimli ses mühendisi, mikrofonlardan gelen ses dalgalarının frekans dengesini düzenlerken çırağına dönüp şu açıklamayı yapmıştır: "Müzik kayıtlarında vokalin öne çıkması için bazı frekansları törpülememiz gerekir; aksi takdirde enstrümanlar sesi boğar."

Bu metinde altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Gerçek anlam

C

Mecaz anlam

D

Terim anlam

Soru 19

Hafta sonu okulun fotoğrafçılık kulübüyle birlikte tarihi bir kervansarayı ziyaret eden Doruk, taş kemerlerin yapısını ve avludaki sütunların sıralanışını büyük bir dikkatle incelemektedir. Rehber, binanın yüzyıllardır ayakta kalmasını sağlayan mimari teknikleri anlatırken öğrencilere dönerek şu açıklamayı yapmıştır: "Mimaride bazı unsurlar sadece taşıyıcı görev üstlenmekle kalmaz, aynı zamanda yapıya estetik bir derinlik kazandırır."

Bu metinde geçen "derinlik" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamda kullanılmıştır?

A

Bahçenin ortasında su bulabilmek için oldukça derin bir çukur kazmaları gerekiyordu.

B

Halı, atölyedeki usta ellerde dokunurken derin bir kuyu motifiyle süslenmişti.

C

Çalışmada, deniz biyolojisinin yanı sıra derin okyanus akıntılarına da yer verildi.

D

Yazar, eserindeki olayları ele alırken oldukça derin bir gözlem gücü sergilemiştir.

Soru 20

Hafta sonu okulun radyo kulübüyle birlikte bir ses kayıt stüdyosunu ziyaret eden Deniz, ses mühendisinin mikser masasında yaptığı ayarlamaları büyük bir dikkatle izlemektedir. Deneyimli ses mühendisi, mikrofonlardan gelen ses dalgalarının şiddetini ayarlarken çırağına dönüp şu açıklamayı yapmıştır: "Bu düğme, kaydettiğimiz sesin gücünü artırıp azaltmamızı sağlar; böylece sesin kulağa gelen etkisini doğrudan değiştiririz."

Bu metinde geçen "ses" sözcüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Gerçek anlamını koruyarak kulakla algılanan fiziksel bir titreşimi belirtmiştir.

B

Yan anlam kazanarak bir varlığın başka bir varlığa yakıştırılmasıyla oluşmuştur.

C

Terim anlamda kullanılarak müzik alanına ait teknik bir kavramı ifade etmiştir.

D

Mecaz anlam kazanarak tamamen soyut bir kavramı karşılamıştır.

Sözcükler Arası Anlam İlişkileri - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi