Soru 1

Okul bahçesindeki bankta otururken sonbahar rüzgarıyla dalından kopup havada süzülen yaprakları izleyen Zeynep, doğadaki bu hareketliliği defterine şu cümleyle kaydetmiştir: "Ağaçtan düşen yorgun yapraklar, toprakla buluşmak için uzun bir yolculuğa çıktı."

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Terim anlam

B

Yan anlam

C

Mecaz anlam

D

Gerçek anlam

Soru 2

Hafta sonu dedesinin sahaf dükkânında vakit geçiren Kerem, rafların arasında tozlu bir macera romanı buldu. Kitabın sararmış sayfalarını dikkatle çevirirken karşılaştığı eski kelimelerin anlamını dedesine sordu. Dede, dilimizdeki bazı sözcüklerin zamanla gerçek anlamından uzaklaşarak tamamen soyut ve yeni bir kavramı karşılayacak şekilde kullanılmaya başlandığını anlattı.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük bu açıklamaya uygun olarak mecaz anlamda kullanılmıştır?

A

Yazarın kullandığı keskin üslup eleştirmenlerin dikkatini çekti.

B

Bahçeden topladığı taze elmaları mutfaktaki tezgâha bıraktı.

C

Dolapta unutulan ekmekler birkaç gün içinde iyice kurumuştu.

D

Soğuk kış günlerinde giymek için kalın ve sıcak tutan bir mont aldı.

Soru 3

Hafta sonu dedesinin köy evine giden Doruk, bahçedeki ceviz ağacından topladığı taze cevizleri soymaya başladı. Annesi, yeşil kabukları soyarken ellerinin leke olmaması için ona bir çift eldiven uzattı.

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Sert bir cisme çarparak parçalanmak

B

Bir eşyayı özenle katlayarak dolaba yerleştirmek

C

Bir şeyin dışındaki kabuk veya kılıfı çıkarmak

D

Topraktaki bitkileri kökünden söküp çıkarmak

Soru 4

Hafta sonu babasıyla birlikte seramik atölyesine giden Doruk, usta ellerin çamura nasıl şekil verdiğini büyük bir hayranlıkla izliyordu. Çömlekçi ustası, tezgâhın üzerinde döndürdüğü hamura son dokunuşu yaparken "Bu işin sırrı, sabırla yoğurulan toprağa yüreğini katabilmektedir." cümlesini kurdu.

Bu cümledeki altı çizili söz grubunun kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Mecaz anlam

B

Terim anlam

C

Gerçek anlam

D

Yan anlam

Soru 5

Bir süredir üzerinde çalıştığı romanının yeni bölümünü yazmak için masasının başına oturan yazar, zihninde canlandırdığı olayları kâğıda aktarmaya başladı. Bir saattir kelimeleri seçerken zorlandığını fark edince kalemi bırakıp arkasına yaslandı ve derin bir nefes aldı.

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Herhangi bir nesneyi bulunduğu yerden başka bir yere taşımak

B

Çeşitli malzemeler kullanarak yeni bir biçim vermek

C

Bir duygu, düşünce veya olayı yazı veya resimle anlatmak

D

Bir şeyi başka bir yere, duruma veya biçime uydurmak

Soru 6

Hafta sonu dedesinin sahaf dükkânına giden Deniz, rafların arasında gezinirken eline geçen eski bir defterin sayfalarını çevirmeye başladı. Defterin sararmış yapraklarında dedesinin el yazısıyla yazılmış şu cümleleri okudu:

I. Yıllar sonra doğduğu şehre dönen adam, sokaklarda dolaşırken derin bir yalnızlık hissetti.
II. Bahçedeki kuyudan su çekmek için arkadaşlarından derin bir kova istediler.
III. Eskilerden kalma bu derin sandığı açmak için iki kişi birlikte çalıştı.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin anlam özellikleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

A

Mecaz anlam - Gerçek anlam - Gerçek anlam

B

Gerçek anlam - Mecaz anlam - Terim anlam

C

Gerçek anlam - Gerçek anlam - Mecaz anlam

D

Mecaz anlam - Terim anlam - Mecaz anlam

Soru 7

Hafta sonu seramik kursuna katılan Eylül, çamura şekil vermek için tezgâhın başına geçti. Usta öğreticinin "Çamura ruh katmak istiyorsan parmaklarının ucundaki o ince dokunuşu hissetmelisin." sözünü hatasından yola çıkarak şekillendirme yapmaya başladı.

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Mecaz anlam

C

Terim anlam

D

Gerçek anlam

Soru 8

Sınıftaki arkadaşlarına yaz tatilinde okuduğu hikâye kitabını anlatan Kerem, "Yazar, romandaki olayları kurgularken okuyucunun merak duygusunu canlı tutmak için oldukça canlı bir dil kullanmıştı." ifadesini kullanmıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Gerçek anlam

C

Terim anlam

D

Mecaz anlam

Soru 9

Okul bahçesindeki bankta otururken sonbahar rüzgarıyla dalından kopup havada süzülen yaprakları izleyen Zeynep, doğadaki bu hareketliliği defterine şu cümleyle kaydetmiştir: "Ağaçtan düşen yorgun yapraklar, toprakla buluşmak için uzun bir yolculuğa çıktı."

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Terim anlam

C

Gerçek anlam

D

Mecaz anlam

Soru 10

Türkçede bazı sözcükler doğadan insan dışındaki canlılara veya insan dışındaki varlıklardan insana aktarılarak yeni bir anlam kazanır. Örneğin insan uzuvlarıyla ilgili sözcükler doğadaki cansız varlıklar için kullanıldığında anlam genişlemesi yaşanır.

Bu kural göz önüne alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük benzer bir anlam kazanmıştır?

A

Bahçedeki kuru yaprakları tek tek süpürdü.

B

Dağın bu sarp eteklerinde otlayan koyunlar vardı.

C

Keskin bir sirke kokusu bütün odayı sardı.

D

Sobanın yanına koyduğu derin kuyu suyunu tahlil ettirdi.

Soru 11

Bir akşamüstü pencere kenarında kahvesini yudumlayan Emre, dışarıdaki sokak lambasının sarı ışıltısını ve esen havanın serinliğini izliyordu. Defterine o an hissettiklerini ve gördüklerini şu cümleyle kaydetti: "Uzaktan gelen bu tatlı ezgi, yorgun ruhuma adeta bir şifa gibi geldi."

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Gerçek anlam

B

Terim anlam

C

Mecaz anlam

D

Yan anlam

Soru 12

Hafta sonu ailesiyle birlikte sahaf dükkânına giden Arda, rafların arasında eski bir şiir kitabı buldu. Kitabın sayfalarını karıştırırken şairin dizelerinde geçen bazı sözcüklerin gerçek anlamından uzaklaşarak yepyeni anlamlar kazandığını fark etti ve bu durumu defterine kaydetti.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamda kullanılmıştır?

A

Sınıftaki masanın tahta ayağı kırılmak üzereydi.

B

Kütüphaneden aldığı kalın romanı iki günde bitirdi.

C

Yıllar sonra duyduğu bu sıcak sözler içini ısıttı.

D

Bahçeden topladığı taze sebzeleri mutfakta yıkadı.

Soru 13

Okulun bahçesindeki kulüp panosu için hazırlık yapan Deniz, doğadaki bazı unsurların insanlarca benzetmeler yoluyla yeni anlamlar kazandığını gözlemlemiştir. Deniz'in hazırladığı çalışmada yer alan şu cümleyi inceleyelim:

Eski evin ahşap kapısı, her açılışında gıcırdayarak sanki derin bir nefes alıyordu.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Mecaz anlam

C

Gerçek anlam

D

Terim anlam

Soru 14

Okul bahçesindeki fidan dikim etkinlikleri sırasında toprakla uğraşan Kerem, avucundaki fidanı dikkatlice çukura yerleştirip köklerini toprakla örttü ve can suyunu verdi. Bu sırada fidanın narin dallarının rüzgardan zarar görmemesi için yanına diktiği tahta çubuğa fidanı ip bağlayarak sabitledi.

Bu metinde geçen "kök" sözcüğü aşağıdaki anlam özelliklerinden hangisiyle kullanılmıştır?

A

Bitkilerin toprak altında kalan ve onları besleyen organı anlamında gerçek anlamıyla

B

Sözcüklerin ekler çıkarıldıktan sonra kalan anlamlı en küçük parçası anlamında terim anlamıyla

C

Bir şeyin temelini oluşturan, dayanak noktası olan unsur anlamında mecaz anlamıyla

D

Canlıların duygu ve düşünce dünyasını besleyen temel kaynak anlamında yan anlamıyla

Soru 15

Hafta sonu ailesiyle birlikte çiftlik evini ziyaret eden Kerem, bahçede yeşeren sebzeleri incelemektedir. Çiftçinin domates fidanlarının gelişimini izlerken sarf ettiği "Bu yıl toprak bize çok cömert davrandı, ektiğimiz her tohum karşılığını fazlasıyla verdi.

" cümlesindeki altı çizili ifadenin anlam özelliği dikkate alındığında, bu sözcüğün kazandığı yeni anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Somut anlamlı bir sözcüğün cümledeki kullanımından dolayı tamamen soyut bir kavramı karşılaması

B

Duyusal bir özelliğin aktarılması yoluyla doğadaki farklı bir algı alanına yönlendirilmesi

C

İnsana özgü bir niteliğin doğadaki cansız bir varlığa aktarılmasıyla kazanılan mecaz anlam

D

Terim anlamlı bir sözcüğün günlük yaşamdaki yaygın ve genel bir anlamda kullanılması

Soru 16

Okul bahçesindeki kulüp panosu için hazırlık yapan Deniz, doğadaki bazı unsurların insanlarca benzetmeler yoluyla yeni anlamlar kazandığını fark etmiş ve defterine şu cümleleri kaydetmiştir:

I. Sabah saatlerinde esen sert rüzgardan dolayı pencerenin kolu kırıldı.
II. Sınav sonuçlarını öğrenen başarılı öğrenci heyecanla okulun koridorlarında koşturuyordu.
III. Annem, kışlık hazırlıklar için aldığı taze fasulyeleri ayıklayıp derin tencereye koydu.

Bu cümlelerde altı çizili sözcüklerden hangisi yan anlamda kullanılmıştır?

A

I ve II.

B

Yalnız II.

C

II ve III.

D

Yalnız I.

Soru 17

Okulun bahçesinde düzenlenen geleneksel uçurtma şenliğinde, rüzgârın yönünü ve şiddetini dikkatle takip eden öğrenciler uçurtmalarını gökyüzüne bırakıyordu. Gökyüzünde süzülen renkli uçurtmalar, adeta bulutlarla dans ediyor ve izleyenlere görsel bir şölen sunuyordu. Bu sırada bir öğrenci, uçurtmasının ipini biraz daha salarak onun daha yükseğe çıkmasını sağladı.

Bu parçada geçen altı çizili sözcüğün kazandığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yan anlam

B

Gerçek anlam

C

Terim anlam

D

Mecaz anlam

Soru 18

Hafta sonu seramik kursuna katılan Eylül, çamura şekil vermek için tezgâhın başına geçti. Usta öğreticinin "Eserine ruh katmak istiyorsan parmaklarının ucundaki o ince dokunuşu hissetmelisin." sözünü hatırlayarak şekillendirme yapmaya başladı.

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Parmakların son eklem yeri

B

Vücutta bulunan ellerin uç kısmı

C

Parmakların üstündeki hassas bölge

D

El parmaklarının en son noktası

Soru 19

Bir grup öğrenci, okulun bahçesindeki ağaçların gövdelerini inceleyerek doğadaki varlıkların birbirleriyle olan benzerliklerini not etmektedir. Öğrencilerin defterlerine kaydettiği şu cümleleri inceleyelim:

I. Yaşlı çınar ağacının gövdesi, yılların yorgunluğunu taşıyor gibiydi.
II. Şehrin merkezindeki gövde gösterisi, trafiği tamamen felç etti.
III. Kitabın gövde kısmında, yazarın ana düşüncesini destekleyen örnekler yer alıyor.

Bu cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin kazandığı anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

A

Yan anlam - Terim anlam - Mecaz anlam

B

Gerçek anlam - Mecaz anlam - Terim anlam

C

Gerçek anlam - Terim anlam - Mecaz anlam

D

Yan anlam - Mecaz anlam - Terim anlam

Soru 20

Hafta sonu ailesiyle birlikte şehir dışındaki seraya giden Beril, domates fidanlarının bakımını yapan ziraat mühendisinin yapraklara zarar veren zararlılarla mücadele için doğal yöntemler kullandığını gözlemlemiştir. Mühendis, fidanların gelişimini yakından takip edebilmek için her gün bitkilerin boyunu ve yaprak sayılarını düzenli olarak defterine kaydetmektedir.

Bu metinde geçen altı çizili sözcüğün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

A

Güneş ışığından yoksun kaldığı için solması

B

Bir şeyin düzenli olarak gelişip büyümesi

C

Topraktaki suyu kökleri aracılığıyla alması

D

Yüksek bir yerden aşağıya doğru sarkması

Sözcükler Arası Anlam İlişkileri - Test 1

Hatalı Soru Bildirimi