Soru 1

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

B

Zamanla tamamen unutulması

C

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

D

Sadece yöneticileri kapsaması

Soru 2

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Belediyenin gelirine

B

Ulaşım hızına

C

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

D

Köprünün dayanıklılığına

Soru 3

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Kuşaklar arası çatışmanın

B

Geleneksel dayanışmanın

C

Bireysel bencilliğin

D

Demokratik hak arama bilincinin

Soru 4

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

B

Haberleri her gün izlemek

C

Sadece yasaklara uymak

D

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

Soru 5

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

Kamuoyunda popüler olma

B

Ekonomik fayda sağlama

C

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

D

Sorumluluktan kaçınma

Soru 6

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

B

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

C

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

D

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

Soru 7

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Sadece üniversite mezunu olmak

B

Devletten maaş almak

C

Zorunlu bir yasal düzenleme

D

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

Soru 8

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

B

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

C

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

D

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

Soru 9

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

B

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

C

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

D

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

Soru 10

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

B

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

C

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

D

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

Soru 11

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

B

Kültür sadece dilden ibarettir.

C

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

D

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

Soru 12

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

B

Eğitim görme hakkını

C

Özel hayatın gizliliğini

D

Haberleşme özgürlüğünü

Soru 13

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

B

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

C

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

D

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

B

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

C

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

D

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

Soru 15

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

B

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

C

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

D

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

Soru 16

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

B

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

C

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

D

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

Soru 17

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

B

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

C

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

D

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

Soru 18

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Ekonomik bağımsızlığın

B

Sadece askeri gücün

C

Bölgesel ayrımcılığın

D

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

Soru 19

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

B

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

C

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

D

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

Soru 20

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

B

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

C

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

D

Geleneklerine bağlıdır.

Birey ve Toplum - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi