Soru 1

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

B

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

C

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

D

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

B

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

C

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

D

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

Soru 3

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Köprünün dayanıklılığına

B

Belediyenin gelirine

C

Ulaşım hızına

D

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

Soru 4

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

B

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

C

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

D

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

Soru 5

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Sadece askeri gücün

B

Bölgesel ayrımcılığın

C

Ekonomik bağımsızlığın

D

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

Soru 6

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

B

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

C

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

D

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

Soru 7

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Sadece yasaklara uymak

B

Haberleri her gün izlemek

C

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

D

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

Soru 8

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

B

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

C

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

D

Kültür sadece dilden ibarettir.

Soru 9

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

B

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

C

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

D

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

Soru 10

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

B

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

C

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

D

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

Soru 11

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

B

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

C

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

D

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

Soru 12

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

B

Haberleşme özgürlüğünü

C

Özel hayatın gizliliğini

D

Eğitim görme hakkını

Soru 13

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

B

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

C

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

D

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

Soru 14

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

Sorumluluktan kaçınma

B

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

C

Kamuoyunda popüler olma

D

Ekonomik fayda sağlama

Soru 15

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Kuşaklar arası çatışmanın

B

Geleneksel dayanışmanın

C

Demokratik hak arama bilincinin

D

Bireysel bencilliğin

Soru 16

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

B

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

C

Geleneklerine bağlıdır.

D

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

Soru 17

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

B

Zorunlu bir yasal düzenleme

C

Devletten maaş almak

D

Sadece üniversite mezunu olmak

Soru 18

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

B

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

C

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

D

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

Soru 19

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Sadece yöneticileri kapsaması

B

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

C

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

D

Zamanla tamamen unutulması

Soru 20

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

B

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

C

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

D

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

Birey ve Toplum - Test 7

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası