Soru 1

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, 'Kalıp yargılar toplumsal barışın önündeki en büyük engeldir' tezini en güçlü şekilde destekler?

A

İnsanlar kalıp yargıları sayesinde kendilerini güvende hissederler.

B

Kalıp yargılar bireylerin gerçek kimliklerini gizleyerek kutuplaşmaya ve düşmanlığa zemin hazırlar.

C

Kalıp yargılar bazen işlerin daha hızlı yürümesini sağlar.

D

Kalıp yargılar toplumun her kesiminde görülür.

Soru 2

Atatürk’ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi, toplumsal yaşamdaki hangi değerin küresel ölçeğe taşınmış halidir?

A

Ekonomik bağımsızlığın

B

Sadece askeri gücün

C

Toplumsal hoşgörü ve barış içinde yaşama arzusunun

D

Bölgesel ayrımcılığın

Soru 3

Bir bireyin, haksızlığa uğradığı bir durumda 'sessiz kalmak' yerine dilekçe hakkını kullanması, hangi toplumsal sürecin sağlıklı işlediğinin kanıtıdır?

A

Bireysel bencilliğin

B

Kuşaklar arası çatışmanın

C

Demokratik hak arama bilincinin

D

Geleneksel dayanışmanın

Soru 4

Sosyal bir kulübe üye olan bir öğrencinin, 'hem eğleniyorum hem de yardıma muhtaç olanlar için bir şeyler yapmanın gururunu yaşıyorum' demesi, sosyal rollerin hangi yönüne vurgu yapar?

A

Rollerin bireyin psikososyal gelişimine ve tatminine katkı sağladığına

B

Sorumlulukların bireye ağır bir yük getirdiğine

C

Bireysel başarıların toplumsal başarılardan önemli olduğuna

D

Rollerin her zaman maddi bir kazanç sağlaması gerektiğine

Soru 5

Eski Türklerdeki 'Töre' kavramının, toplumsal rollerin belirlenmesindeki etkisi düşünüldüğünde, törenin hangi özelliği toplumsal düzeni sağlıyordu?

A

Zamanla tamamen unutulması

B

Sadece yöneticileri kapsaması

C

Toplumun her ferdi için ortak ve adil sorumluluklar yüklemesi

D

Sadece savaş zamanlarında geçerli olması

Soru 6

Bir toplumda bireylerin üstlendiği rollerin karmaşıklığı, o toplumun gelişmişlik düzeyiyle doğru orantılıdır. Bu yargıya dayanarak modern toplumlarda rollerin doğası hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Uzmanlaşma ve sosyal çeşitlilik, bireyin aynı anda taşıdığı rollerin niteliğini ve sayısını artırır.

B

Geleneksel toplumlarda roller, modern toplumlara göre daha hızlı değişir.

C

Toplumsal roller, bireyin özgürlüğünü her zaman kısıtlayan bir unsurdur.

D

Gelişmiş toplumlarda bireyler rollerini sadece biyolojik özelliklerine göre seçerler.

Soru 7

Ön yargılar, sadece bireyler arası iletişimi değil, aynı zamanda toplumsal adaletin sağlanmasını da zorlaştırır. Aşağıdaki senaryolardan hangisi ön yargının adalet mekanizmasına olumsuz etkisini en iyi açıklar?

A

Bir işverenin, akademik başarısı yüksek olan bir adayı sırf dış görünüşü veya kökeni nedeniyle mülakata çağırmaması.

B

Bir kişinin tanımadığı birinden yardım istemekten çekinmesi.

C

Bir öğrencinin zorlandığı bir derse karşı ilgisiz kalması.

D

İnsanların kendi kültürlerine ait yemekleri diğerlerinden daha çok sevmesi.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi toplumsal bir grupta 'rol çatışması' (iki rolün gerekliliklerinin birbiriyle çelişmesi) durumuna örnektir?

A

Bir mühendisin hafta sonu ailesiyle pikniğe gitmesi.

B

Bir öğretmenin kendi çocuğunun girdiği sınavda gözetmen olması.

C

Hem öğrenci hem de sporcu olan birinin antrenmana gitmesi.

D

Bir doktorun hastanede nöbet tutması.

Soru 9

Empati kurmak, sadece karşıdaki kişinin duygusunu anlamak değil, aynı zamanda bu anlayışı davranışa dönüştürebilmektir. Aşağıdaki eylemlerden hangisi empati duygusunun tam olarak 'davranışa' dönüştüğünü gösterir?

A

Zorluk yaşayan bir komşusunun yükünü görüp, hemen yardıma koşmak.

B

Görmediği halde başkasının hatasını eleştirmek.

C

Kitaplardaki kahramanların hayatına hayran kalmak.

D

Üzgün bir arkadaşını görüp içinden onun için üzülmek.

Soru 10

Kültürel süreklilikte 'din' ve 'dil' unsurları ayrılmaz bir bütündür. Bir millet dilini kaybederse dini kavramları anlamakta, dinini kaybederse de toplumsal ahlak ve yardımlaşma örüntülerinde zorluk yaşar. Bu metne göre kültürle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Kültür sadece dilden ibarettir.

B

Ekonomik güç kültürel unsurlardan daha önemlidir.

C

Kültür zamanla tamamen yok olan bir yapıdır.

D

Kültürel unsurlar birbirine sıkı sıkıya bağlı ve etkileşim içindedir.

Soru 11

Bir yerleşim yerindeki tarihi bir köprünün restorasyon (yenileme) çalışmaları sırasında, aslına uygun olmayan modern malzemeler kullanılması en çok hangisine zarar verir?

A

Köprünün dayanıklılığına

B

Kültürel mirasın özgünlüğüne ve korunmasına

C

Belediyenin gelirine

D

Ulaşım hızına

Soru 12

Kalıp yargıların 'toplumsal bütünleşmeyi' zayıflatmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A

Dayanışmayı artıracak bir rekabet ortamı yaratması.

B

Geleneklerin korunmasına yardımcı olması.

C

Farklılıkları bir zenginlik değil, tehdit veya eksiklik olarak göstermesi.

D

Bireylerin daha çok kitap okumasını sağlaması.

Soru 13

Sivil Toplum Kuruluşlarının (STK) faaliyetlerine katılmak, bireyin 'toplumsal sorunlara duyarlı olma' sorumluluğunu yerine getirmesini sağlar. Ancak bu katılımın sürekliliği için en temel gereksinim nedir?

A

Zorunlu bir yasal düzenleme

B

Sadece üniversite mezunu olmak

C

Gönüllülük bilinci ve toplumsal fayda arzusu

D

Devletten maaş almak

Soru 14

Milli kültüre ait bir geleneğin 'ticari bir reklam unsuru' haline getirilip özünden uzaklaştırılması, kültürel miras açısından ne gibi bir risk taşır?

A

Ekonomiyi canlandırarak kültürü güçlendirir.

B

Teknolojinin kültüre katkısını artırır.

C

Kültürel yozlaşmaya ve değerlerin içini boşaltmaya neden olur.

D

Geleneğin daha çok kişi tarafından bilinmesini sağlar.

Soru 15

Sosyal bilgilerin temel amaçlarından biri olan 'etkin vatandaşlık', bireyin toplumdaki hangi davranışıyla en iyi şekilde hayat bulur?

A

Haberleri her gün izlemek

B

Sadece sınavlarında başarılı olmaya çalışmak

C

Toplumsal bir sorunu fark edip, çözüm için yasal haklarını kullanarak harekete geçmek

D

Sadece yasaklara uymak

Soru 16

Kültürel unsurlar bir toplumun hafızasıdır. Ancak teknolojik gelişmeler bu unsurların bir kısmını 'pasifize' ederken bir kısmını 'dönüştürür'. Aşağıdakilerden hangisi kültürel bir ögenin teknoloji etkisiyle 'dönüştüğüne' (yok olmadığına, biçim değiştirdiğine) örnektir?

A

Modern tıbbın gelişmesiyle bitkisel tedavilere ilginin azalması.

B

Eski daktiloların tamamen müzelik olması.

C

Bazı el sanatlarının yapan kişi kalmadığı için unutulması.

D

Bayram tebriklerinin el yazısı mektuplardan görüntülü aramaya geçmesi.

Soru 17

Zaman içinde bazı rollerimiz (evlat olmak gibi) sabit kalırken bazıları (müdür olmak gibi) sona erebilir. Ancak sabit kalan rollerimizin bile 'içeriği' zamanla değişir. Aşağıdakilerden hangisi bir rolün içeriğinin değişmesine örnektir?

A

Birinin emekli olduktan sonra işini bırakması.

B

Bir futbolcunun maç sırasında kaptanlık bandını takması.

C

Küçükken bakılan bir 'evlat' olan kişinin, büyüyünce anne-babasının bakımını üstlenen bir 'evlat' olması.

D

Okul birincisi olan bir öğrencinin madalya alması.

Soru 18

Bir çocuk hakları ihlali karşısında sessiz kalan bir toplum için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Hak ve sorumluluk bilinci zayıflamıştır.

B

Geleneklerine bağlıdır.

C

Ekonomik olarak çok gelişmiştir.

D

Herkesin özgürlüğüne saygı duymaktadır.

Soru 19

Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi'ne göre 'her çocuk görüşlerini serbestçe ifade etme hakkına sahiptir'. Okulda öğrenci meclisi kurularak çocuklara söz hakkı verilmesi bu maddenin hangi yönünü pratiğe döker?

A

Eğitim görme hakkını

B

Katılım hakkı ve demokratik temsil bilincini

C

Özel hayatın gizliliğini

D

Haberleşme özgürlüğünü

Soru 20

Toplumsal yardımlaşmada 'gizlilik' prensibi (sağ elin verdiğini sol elin görmemesi), yardımlaşmanın hangi temel değerle yürütülmesi gerektiğini gösterir?

A

Sorumluluktan kaçınma

B

Ekonomik fayda sağlama

C

Kamuoyunda popüler olma

D

İnsan onuruna ve haysiyetine saygı

Birey ve Toplum - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi