Soru 1

'Zaruretin olduğu yerde haram kalkar' (Zaruretler mahzurlu şeyleri mubah kılar) kaidesi, alkol veya uyuşturucu içeren maddelerin hangi durumda kullanımına izin verir?

A

Soğuktan korunmak için

B

Keyif amaçlı kullanımda

C

Çok üzgünken teselli amaçlı

D

Hayati tehlike durumunda, başka alternatif yoksa ve doktor kontrolünde ilaç olarak

Soru 2

Maide Suresi 90. ayette içki, kumar, dikili taşlar ve fal okları 'Rics' (pislik) olarak tanımlanmıştır. İslam alimleri buradaki 'pislik' ifadesini alkol için nasıl yorumlamışlardır?

A

Sadece kokusunun kötü olması olarak

B

Hem maddi hem de manevi (hükmî) bir pislik ve şeytan işi bir eylem olarak

C

Sadece tadının acı olması olarak

D

Sadece elbiseyi kirleten maddi bir leke olarak

Soru 3

İslam'a göre bir şeyin haram olması için Kur'an'da ismen geçmesi şart değildir. 'Kıyas' yöntemiyle, illetleri (sebepleri) aynı olan şeyler de haram sayılır. Buna göre 'Bonzai, Ekstazi' gibi sentetik uyuşturucuların haramlığı hangi illet üzerine kuruludur?

A

Pahalı olma illeti

B

İskâr (Sarhoş etme / Aklı örtme) illeti

C

Yurt dışından gelme illeti

D

Sıvı olma illeti

Soru 4

Bir gencin arkadaş grubuna hayır diyememesi ve 'gruba uyum sağlama' adına zararlı alışkanlıklara başlaması, psikolojideki hangi kavramla açıklanır?

A

Akran baskısı ve sosyal onay ihtiyacı

B

Merak duygusu

C

Liderlik

D

Özgüven yüksekliği

Soru 5

Hz. Ali'nin 'İnsanlara akılları ölçüsünde söz söyleyiniz' sözü ile bağımlılıkla mücadele arasında nasıl bir ilişki kurulabilir?

A

Bağımlılara hiç konuşmamak gerekir.

B

Sadece zeki insanları uyarmak gerekir.

C

Bağımlılara sert konuşmak gerekir.

D

Muhatabın yaşına ve seviyesine uygun bir dille uyarı ve eğitim yapılmalıdır.

Soru 6

Anayasa'nın 58. maddesi devlete gençleri koruma görevi verirken, sadece alkol ve uyuşturucuyu değil, 'suçluluk, kumar ve ......' gibi kötü alışkanlıkları da saymıştır. Boşluğa hangisi gelmelidir?

A

Spor yapmamak

B

Televizyon izlemek

C

Benzeri kötü alışkanlıklar ve cehalet

D

Tembellik

Soru 7

Teknoloji bağımlılığının 'Siberkondria' olarak bilinen türü, kişinin internette ne yapmasını ifade eder?

A

Hastalık belirtilerini internette aratarak hastalık kaygısı yaşamasını

B

Sürekli oyun oynamasını

C

Sosyal medyada başkalarını takip etmesini

D

Online alışveriş yapmasını

Soru 8

Kumar oynayan bir kişinin 'Ben kimseye zarar vermiyorum, kendi paramı harcıyorum' savunması, İslam'ın 'Mülkiyet' anlayışı açısından neden geçersizdir?

A

Çünkü ailesinin izni gerekir.

B

Çünkü para devletindir.

C

Çünkü insan malın mutlak sahibi değil emanetçisidir, haram yolda harcama özgürlüğü yoktur.

D

Çünkü para kağıttan yapılmıştır.

Soru 9

Bağımlılık sürecinde kişi önce 'kullanabilirim' der, sonra 'istediğim zaman bırakırım' der, en sonunda 'bırakamıyorum' der. Bu süreçte kişinin kaybettiği en önemli insani yetisi hangisidir?

A

İrade (Otokontrol)

B

Duyma yetisi

C

Görme yetisi

D

Hafıza

Soru 10

Teknoloji bağımlılığı literatüründe, internette olan biteni kaçırma korkusuyla sürekli sosyal medyayı kontrol etme hastalığına ne ad verilir?

A

Siber zorbalık

B

Nomofobi

C

Ego sörfü

D

FOMO (Gelişmeleri Kaçırma Korkusu)

Soru 11

Zararlı alışkanlıklardan korunmada 'Manevi Boşluk' faktörü neden önemlidir?

A

Sadece maddi imkanlar önemlidir.

B

Manevi boşluk kişiyi sahte mutluluk arayışına (bağımlılığa) itebilir.

C

Maneviyatın bir etkisi yoktur.

D

Maneviyatı güçlü olanlar hasta olmaz.

Soru 12

Sigara dumanında bulunan binlerce zehirli maddeden biri olan 'Amonyak'ın sigaraya eklenmesinin temel ticari amacı nedir?

A

Tadını güzelleştirmek

B

Sigaranın daha yavaş yanmasını sağlamak

C

Nikotinin etkisini artırarak bağımlılığı hızlandırmak

D

Dumanın rengini beyazlatmak

Soru 13

Yeşilay Cemiyeti, ilk kurulduğunda (1920) hangi isimle faaliyetlerine başlamıştır?

A

Himaye-i Etfal

B

Darülaceze

C

Hilal-i Ahmer

D

Hilal-i Ahdar

Soru 14

Kul hakkı kavramı geniş düşünüldüğünde, devletin sunduğu sağlık hizmetlerini, kendi isteğiyle sağlığını bozan (sigara/alkol kullanan) kişilerin yoğun olarak meşgul etmesi nasıl değerlendirilir?

A

Sadece doktorun hakkına girerler.

B

Sigara vergisini verdikleri için haklarıdır.

C

Kamu kaynaklarını ve sağlık sistemini meşgul ettikleri için 'Kamu Hakkı' (Kul hakkı) ihlali sayılabilir.

D

Devletin görevi olduğu için kul hakkı yoktur.

Soru 15

İslam'da 'Sedd-i Zerai' (Kötülüğe giden yolun kapatılması) ilkesi gereği, içki içmek haram olduğu gibi içki sofrasında oturmak da yasaklanmıştır. Bunun temel hikmeti nedir?

A

İnsanları utandırmak

B

Yemeğin tadını bozmamak

C

İçki içenleri cezalandırmak

D

Haramı normalleştiren ve teşvik eden ortamdan uzak tutarak korumak

Soru 16

Sigara içilen ortamda 'Üçüncü El Duman' (Third-hand smoke) kavramı neyi ifade eder?

A

Sigara içilen yan odaya dumanın gitmesi

B

Sigarayı üç kişinin içmesi

C

Yüzeylere (kıyafet, eşya) sinen ve uzun süre kalan zehirli kalıntılar

D

Sigara külünün yere dökülmesi

Soru 17

İslam hukukunda 'Def-i mefsedet, celb-i menafiden evladır' (Zararı gidermek, fayda sağlamaktan önceliklidir) kuralı vardır. Bu kural, zararlı alışkanlıklarla mücadelede nasıl bir strateji izlenmesi gerektiğini gösterir?

A

Zararı az olan şeylerin kullanılabileceğini

B

Her koyunun kendi bacağından asılacağını

C

Fayda sağlamak için küçük zararlara katlanılabileceğini

D

Zararlı olanı ortadan kaldırmanın, fayda elde etmekten daha önemli ve öncelikli olduğunu

Soru 18

Alkolün vücuttan atılması sürecinde karaciğerin aşırı çalışarak yağlanması ve sonunda fonksiyonunu yitirmesi hastalığına ne ad verilir?

A

Siroz

B

Gastrit

C

Ülser

D

Bronşit

Soru 19

Bağımlılık tedavisinde 'AMATEM' (Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezi) ile 'YEDAM' (Yeşilay Danışmanlık Merkezi) arasındaki temel fark nedir?

A

AMATEM ücretlidir, YEDAM ücretsizdir.

B

AMATEM sadece alkole bakar, YEDAM sigaraya bakar.

C

AMATEM tıbbi/klinik tedavi yapar, YEDAM psikososyal destek/rehabilitasyon verir.

D

Aralarında bir fark yoktur.

Soru 20

Kumarın psikolojik etkilerinden biri olan ve kişinin kaybettiği parayı geri kazanma hırsıyla daha çok oynamasına ve daha çok kaybetmesine neden olan duruma ne denir?

A

Telafi hırsı (Kovalama davranışı)

B

Kazanma stratejisi

C

Şans döngüsü

D

Eğlence anlayışı

Zararlı Alışkanlıklar - Test 7

Hatalı Soru Bildirimi