Soru 1

Ay'da kurulan bir yaşam kapsülünün içindeki hava basıncı, Dünya'daki deniz seviyesi basıncına ayarlanmıştır. Kapsülün kapısı bir arıza nedeniyle açılırsa ne olur?

A

İçerideki hava, dışarıdaki basınçsız ortama doğru şiddetle püskürerek boşalır.

B

Dışarıdaki soğuk hava içeri dolar.

C

Hiçbir şey olmaz, basınçlar zaten eşittir.

D

Ay'ın yer çekimi havayı yerde tutar ve hava çıkmaz.

Soru 2

Bir bilim kurgu yazarı, romanında Ay'da geçen bir sahneyi şöyle tasvir ediyor: 'Uzaktan gelen dev bir gök taşı, sessizce ufukta belirdi ve saniyeler sonra yüzeye çarptığında yeri sarsan dev bir ateş topu oluşturdu, ancak kulakları sağır edecek o beklenen patlama sesi hiç gelmedi.' Yazarın bu tasviri bilimsel açıdan nasıl değerlendirilmelidir?

A

Doğrudur; çünkü Ay'da sesin iletilmesini sağlayacak bir gaz ortamı (atmosfer) yoktur.

B

Doğrudur; çünkü Ay yüzeyi sesi tamamen emen bir sünger yapısındadır.

C

Hatalıdır; çünkü patlamalar her zaman ses çıkarır.

D

Hatalıdır; çünkü Ay'ın yer çekimi sesi hapseder.

Soru 3

Ay yüzeyinden alınan kaya örneklerinde, Dünya'daki kayaların aksine 'oksitlenme' (paslanma) belirtilerine rastlanmamıştır. Bir biyolog ve jeolog ekibi bu durumu analiz ederken, Ay'daki hangi özelliğin kimyasal tepkimeleri sınırladığını söyleyebilir?

A

Ay'ın kendi ekseni etrafında yavaş dönmesi

B

Atmosferin yokluğu nedeniyle serbest oksijen ve nemin bulunmaması

C

Ay'ın ışık yansıtma kapasitesinin düşük olması

D

Krater derinliklerinin çok karanlık olması

Soru 4

Ay'ın kütlesi, Dünya'nın kütlesinden çok daha azdır. Eğer Ay'ın kütlesi Dünya kadar büyük olsaydı, Ay'ın mevcut fiziksel özelliklerinden hangisinin değişmesi en yüksek olasılık olurdu?

A

Yüzeyindeki kraterlerin rengi değişirdi.

B

Ay'ın üzerinde hiç dağ oluşmazdı.

C

Kütle çekimi artacağı için gaz moleküllerini tutabilir ve bir atmosfer katmanı oluşturabilirdi.

D

Ay, Dünya'nın etrafında dönmeyi bırakırdı.

Soru 5

Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olması, 'Ay'ın Küçülmesi' teorisini destekleyen veriler arasındadır. Çünkü gazların uzaya kaçması için gereken 'kaçış hızı' Ay'ın hangi özelliği ile ilgilidir?

A

Dünya'ya olan uzaklığı

B

Üzerindeki krater sayısı

C

Ay'ın sıcaklığı

D

Kütle çekim kuvvetinin zayıflığı

Soru 6

Ay yüzeyinde sıcaklık gündüz +107 °C iken gece -173 °C civarındadır. Bir öğrenci bu veriyi kullanarak şu çıkarımı yapar: 'Ay'da ısıyı tutacak veya dağıtacak bir atmosfer olmadığı için sıcaklık sadece ışığın gelip gelmemesine bağlıdır.' Bu çıkarıma göre, Ay'da gölgeye giren bir astronotun kıyafeti nasıl bir zorlukla karşılaşır?

A

Rüzgar kıyafeti gölgeden dışarı savurur.

B

Atmosferik nem kıyafeti ıslatır.

C

Gölgede sıcaklık artacağı için terleme yapar.

D

Güneş ışığı kesildiği an ısıyı koruyacak bir hava katmanı olmadığından ani ve aşırı soğuma gerçekleşir.

Soru 7

Ay yüzeyindeki tozların (regolit) mikroskop altında incelendiğinde, Dünya'daki kum tanelerine göre çok daha keskin ve pürüzlü olduğu görülür. Bu 'mikroskobik keskinlik' Ay'daki hangi temel eksikliğin milyarlarca yıl süren bir sonucudur?

A

Güneş ışığının tozları sertleştirmesi

B

Ay tozunun sadece gök taşlarından oluşması

C

Yer çekiminin tozları dikey olarak bastırması

D

Su ve rüzgar erozyonunun olmaması nedeniyle fiziksel aşınmanın gerçekleşmemesi

Soru 8

Ay'da paraşütle iniş yapılamamasının nedeni, Dünya'daki bir paraşütçünün limit hıza ulaşmasını sağlayan hangi kuvvetin Ay'da sıfır olmasıdır?

A

Kütle çekim kuvveti

B

Manyetik itme kuvveti

C

Merkezkaç kuvveti

D

Hava direnci (Sürtünme kuvveti)

Soru 9

Gelecekte Ay'da sürdürülebilir bir yaşam alanı kurmak isteyen bir mühendislik grubu, binaların camlarını Dünya'daki gibi dikey değil, çok kalın ve içbükey (içe doğru kavisli) tasarlamayı planlıyor. Bu tasarımın gerekçesi olarak; 'Ay'da atmosfer basıncı sıfıra yakın olduğu için iç basınç camları dışa doğru patlatmaya çalışacaktır' hipotezini sunuyorlar. Bu mühendislik yaklaşımı, Ay'ın hangi fiziksel eksikliğinin bir sonucudur?

A

Koruyucu bir atmosfer tabakasının ve açık hava basıncının yokluğu

B

Yüzeydeki kraterlerin düzensiz yapısı

C

Ay'ın yer çekiminin Dünya'dan az olması

D

Ay tozlarının cam yüzeyini aşındırma riski

Soru 10

Ay yüzeyindeki kraterlerin bazılarının milyarlarca yıl öncesinden, bazılarının ise çok yakın tarihten kaldığı bilinmektedir. Ay'da 'kraterlerin yaşını' belirlemede kullanılan en önemli kriterden biri kenarların keskinliğidir. Kenarları daha 'yumuşak' olan bir krater için hangisi söylenebilir?

A

Lavların soğumasıyla oluşan bir volkan ağzıdır.

B

Üzerinde çok fazla mikrometeor bombardımanı birikmiş eski bir yapıdır.

C

Daha yeni oluşmuş bir kraterdir.

D

İçinde yoğun su birikintisi olan bir çukurdur.

Soru 11

Ay yüzeyindeki 'Maria' adı verilen düzlükler, Ay'ın tarihindeki büyük lav akıntılarıyla oluşmuştur. Bu düzlüklerin üzerinde daha az krater bulunması, bize bu bölgelerin 'zamanı' hakkında hangi sentezi yaptırır?

A

Bu bölgelerin meteor çekmediğini

B

Bu bölgelerin Ay'ın en eski kısımları olduğunu

C

Bu bölgelerin lav akıntısı sonrası oluşmuş daha genç yüzeyler olduğunu

D

Bu bölgelerde atmosferin daha yoğun olduğunu

Soru 12

Ay'ın uydusu olduğu Dünya, atmosferi sayesinde Güneş'ten gelen X ve Gama ışınlarını büyük oranda süzebilir. Ay yüzeyindeki bir cihazın, Dünya'dakinden daha hızlı bozulmasının (radyasyon hasarı) temel sebebi hangi seçenekte doğru kurgulanmıştır?

A

Yüksek enerjili ışınları süzebilecek koruyucu bir atmosfer tabakasının yokluğu

B

Ay'ın Dünya'ya göre çok soğuk olması

C

Yer çekiminin devreleri aşağı çekmesi

D

Ay tozunun cihazları paslandırması

Soru 13

Ay'da kullanılan araçların tekerlekleri kauçuk/lastik yerine metal kafes veya tel örgüden yapılır. Bu tasarımın Ay'ın 'atmosfersiz ve tozlu' yapısıyla bağlantısı nedir?

A

Lastiklerin Ay'ın yer çekimiyle yukarı doğru uçması

B

Kauçuğun Ay'da çok ağırlaşması

C

Aşırı sıcaklık farkları ve keskin regolit tozunun klasik lastiklere zarar verecek olması

D

Ay'da rüzgar olmadığı için lastiğin şişirilememesi

Soru 14

Ay'ın atmosferinin olmayışı, 'Termodinamik' (ısı bilimi) açısından değerlendirildiğinde yüzeydeki tozların (regolit) ısı iletim hızı hakkında ne söylenebilir?

A

Tozlar Güneş enerjisini depolayıp gece boyu sıcak kalır.

B

Hava olmadığı için tozlar sıvılaşarak ısıyı taşır.

C

Isıyı her yöne çok hızlı iletirler.

D

Havasız ortam nedeniyle tozlar mükemmel bir yalıtkan gibi davranır; ısı alt katmanlara çok yavaş geçer.

Soru 15

Ay'da bir ateş yakmak isteyen astronot, yanında getirdiği tüp oksijeni odunların üzerine sıktığında ateş yanar. Ancak oksijeni kestiği an ateş hemen söner. Bu durum Ay'ın hangi özelliğinin doğrudan sonucudur?

A

Ay tozunun ateşin üzerini kapatması

B

Atmosferde yanmayı sürdürecek serbest oksijenin bulunmaması

C

Sıcaklığın çok yüksek olması

D

Yer çekiminin alevleri aşağı bastırması

Soru 16

Ay yüzeyinde 'rüzgar' olmadığı bilinmektedir. Ancak Ay'a inen modülün (Apollo 11) iniş anı videolarında, yüzeydeki tozların sanki rüzgara kapılmış gibi her yöne dağıldığı görülür. Bu hareketin 'yapay' sebebi nedir?

A

Ay'ın o bölgesindeki geçici fırtınalar

B

Güneş rüzgarlarının aniden şiddetlenmesi

C

Uzay aracının motorlarından çıkan egzoz gazlarının yarattığı basınçlı hava akımı

D

Ay'ın çekirdeğindeki doğal gaz çıkışları

Soru 17

Gelecek planlamalarında, Ay'daki kraterlerin içine devasa teleskoplar yerleştirilmesi düşünülmektedir. Bu teleskopların Dünya'daki teleskoplardan çok daha net görüntüler elde edebilecek olmasının 'atmosferik' gerekçesi nedir?

A

Ay'ın teleskopları daha güçlü çeken bir manyetizmaya sahip olması

B

Kraterlerin doğal bir mercek görevi görmesi

C

Ay'ın Güneş'e her zaman daha yakın konumda olması

D

Işığı kıran, emen veya dağıtan bir atmosfer tabakasının bulunmaması

Soru 18

Eğer Ay'da, Dünya'dakine benzer bir azot-oksijen atmosferi olsaydı; ancak Ay'ın kütle çekimi bugünkü haliyle (az) kalsaydı, ne olması beklenirdi?

A

Ay'ın rengi kırmızıya dönerdi.

B

Gazlar düşük çekim nedeniyle yüzeyde tutunamaz ve hızla uzaya yayılırdı.

C

Ay'daki kraterlerin hepsi suyla dolardı.

D

Atmosfer her geçen gün daha da kalınlaşırdı.

Soru 19

Ay yüzeyindeki kraterlerin çoğu daireseldir. Meteorların yüzeye çarptığı açı ne kadar eğik olursa olsun kraterin dairesel olma eğiliminde olması hangi fiziksel gerçekle açıklanır?

A

Meteorların hepsinin mükemmel küre olması

B

Atmosferin meteorları dairesel bir yola sokması

C

Çarpma anındaki muazzam hızın yarattığı patlamanın bir şok dalgası gibi her yöne yayılması

D

Ay'ın dönüş hareketinin kraterleri yuvarlatması

Soru 20

Ay'da gökyüzü neden gündüz vaktinde bile simsiyahtır?

A

Güneş ışığının Ay'a ulaşmadan sönmesi

B

Yıldızların Ay'da daha sönük olması

C

Işığı saçacak ve gökyüzünü aydınlatacak bir atmosfer tabakasının olmaması

D

Ay'ın ışığı tamamen emmesi

Ay’ın Yapısı ve Özellikleri - Test 9

Hatalı Soru Bildirimi