Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!

Ay’ın Yapısı ve Özellikleri - Test 8

5. Sınıf Fen Bilgisi Ay’ın Yapısı ve Özellikleri ünitesine ait, üst düzey sentez ve disiplinlerarası mantık muhakeme soruları içeren ileri seviye yeni nesil test.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
5. Sınıf
Soru 1
Ay yüzeyindeki bazı kraterlerin kenarları çok dik ve sivriyken, diğerleri daha yuvarlak ve alçaktır. Bilim insanları bu farkı 'kraterin yaşı' ile ilişkilendirir. Atmosfer olmayan bir ortamda kraterlerin zamanla 'aşınmasının' sebebi hangisi olabilir?
A
Ay'daki şiddetli fırtınaların kayaları düzleştirmesi
B
Astronotların yürümesiyle oluşan yapay aşınma
C
Ay'ın kendi ekseni etrafında çok hızlı dönerek merkezkaç oluşturması
D
Sürekli devam eden mikrometeor çarpışmalarının yüzeyi törpülemesi
Soru 2
Bir astronot Ay'da özel bir deney düzeneği kuruyor. Şeffaf, sızdırmaz ve içi hava dolu bir fanusun içine bir mum yakıyor. Aynı anda fanusun dışına, Ay yüzeyine de başka bir mum koyup yakmaya çalışıyor. Bu deneyin sonucunda gözlemlenecek durum ve nedeni hangi seçenekte doğru analiz edilmiştir?
A
İki mum da hemen söner çünkü Ay'da yer çekimi azdır.
B
Fanusun dışındaki mum yanmaz; çünkü yanma için gereken oksijen Ay'da bulunmaz.
C
Sadece dışarıdaki mum yanar çünkü hava basıncı düşüktür.
D
İki mum da yanmaya devam eder çünkü Güneş ışığı ısı sağlar.
Soru 3
Ay'da paraşütle iniş yapmak imkansızdır. Gelecekte Ay'a yapılacak kargo sevkiyatlarında iniş hızı nasıl kontrol edilebilir?
A
Sadece gece vaktinde iniş yaparak
B
Daha büyük ve geniş paraşütler tasarlanarak
C
Roket motorlarını ters yönde ateşleyerek (itki sistemi kullanarak)
D
Kargoları çok hafif malzemeden yaparak
Soru 4
Dünya atmosferi, uzaydan gelen meteorları sürtünme ile yakarak yok eden bir kalkan görevi görür. Ay'da ise atmosfer yok denecek kadar azdır. Bu durumun Ay'ın 'toprak' yapısı (regolit) üzerindeki etkisi nedir?
A
Toprağın içinde bol miktarda oksijen birikmesi
B
Yer altı lavlarının yüzeye çıkıp toprağı verimli hale getirmesi
C
Yüzeyin sürekli ıslak ve çamurlu kalması
D
Sürekli meteor bombardımanı nedeniyle yüzeyin çok ince ve keskin bir tozla kaplanması
Soru 5
Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olması, 'ses' dalgalarının iletimini imkansız kılar. İki astronot kaskları birbirine değmediği sürece birbirini duyamaz. Bu durum iletişim teknolojileri açısından nasıl bir zorunluluk doğurur?
A
Astronotlar arasındaki kablolu telefon hatları tek çözümdür.
B
Havasız ortamda da yayılabilen radyo dalgalarını kullanan telsizlere ihtiyaç duyarlar.
C
Sadece el işaretleri ile anlaşmak zorundadırlar.
D
Yüksek sesle bağırmaları yeterli olacaktır.
Soru 6
Ay'da bir 'ozon tabakası' bulunsaydı, bu durum Ay'ın hangi özelliğini kökten değiştirirdi?
A
Ay'ın Dünya etrafında dönüş hızını
B
Yüzeye ulaşan zararlı radyasyon miktarını ve ısı dengesini
C
Ay'ın yer çekimi miktarını
D
Ay'ın kraterlerle dolup dolmamasını
Soru 7
Ay'ın atmosferinin olmayışı nedeniyle Güneş ışınları doğrudan yüzeye ulaşır. Bu durum Ay'daki kayaçların 'kimyasal' yapısını nasıl etkiler?
A
Radyasyonun doğrudan etkisiyle kayaçlar üzerinde 'uzay aşınması' gerçekleşir.
B
Kayaçlar zamanla elmasa dönüşür.
C
Yağmur suları kayaçları eritir.
D
Kayaçlar atmosferdeki oksijenle paslanır.
Soru 8
Ay'da bir futbol maçı yapıldığını varsayalım. Topa vurulduğunda topun izlediği yol Dünya'dakinden farklı olacaktır. Atmosferin olmadığını düşünerek, topun hareketi hakkında hangi yorum yapılabilir?
A
Atmosfer olmadığı için top hiç yere düşmez.
B
Top havada falsolu (eğrisel) bir yol izleyemez çünkü hava direnci yoktur.
C
Top havada daha hızlı yavaşlar çünkü tozlar sürtünme yapar.
D
Top her zaman dik bir şekilde yukarı çıkar.
Soru 9
Ay'ın yüzeyinde su sıvı halde bulunamaz. Ya buharlaşır ya da donar. Bu durumun temel nedeni hangi seçenekte eksiksiz verilmiştir?
A
Güneş ışığının suyu oksijene dönüştürmesi
B
Ay yüzeyinin sadece tozdan oluşması
C
Ay'ın kütlesinin az olması
D
Hem koruyucu bir atmosferin hem de gerekli hava basıncının bulunmaması
Soru 10
Ay'da gökyüzü gündüz vaktinde bile simsiyah görünürken, Dünya'da mavidir. Bir sanatçı Ay'da bir manzara resmi çizecek olsa, 'ışığın dağılması' kuralını dikkate alarak aşağıdakilerden hangisini yapması en mantıklı olur?
A
Gökyüzünü parlak maviye boyamak
B
Bulut kümeleri ekleyerek gerçekçiliği artırmak
C
Gölgeleri çok keskin, siyah ve net sınırlar kullanarak çizmek
D
Işık ve gölge geçişlerini çok yumuşak ve silik yapmak
Soru 11
Bir araştırmacı şu hipotezi kuruyor: 'Ay'da bir sera kurup içine yoğun bir gaz karışımı pompalarsak, bitkileri sadece Güneş'ten gelen radyasyondan korumamız yeterli olmaz; aynı zamanda bitkilerin rüzgar direnciyle karşılaşmamasına da dikkat etmeliyiz.' Bu hipotezin 'atmosfer-yaşam' ilişkisi açısından en mantıklı yorumu nedir?
A
Ay'da rüzgar olmadığı için hipotez tamamen yanlıştır.
B
Ay'ın yer çekimi rüzgar oluşumunu engeller.
C
Bitkiler Ay'da daha hızlı büyüdüğü için rüzgara ihtiyaç duyarlar.
D
Atmosferin oluşması, beraberinde hava hareketlerini (rüzgar) ve basınç dengelerini getirir.
Soru 12
Bir bilim kurgu filminde astronot Ay'da kaskını çıkarıp bir süre nefes alabildiğini iddia etmektedir. Bu durumun bilimsel olarak imkansız olmasının yanı sıra, kaskı çıkardığı an karşılaşacağı diğer fiziksel tehlike nedir?
A
Sıfıra yakın atmosfer basıncı nedeniyle vücut dokularının zarar görmesi
B
Ay'ın aşırı yer çekimi nedeniyle yere yapışması
C
Tozların vücudu ağırlaştırması
D
Kendi sesini duyup sağır olması
Soru 13
Ay'ın yüzeyinde rüzgar olmamasına rağmen, astronotların iniş yaptığı bölgelerdeki tozların motor ateşlemesiyle havalandığı ve çok uzaklara 'kurşun gibi' gittiği görülmüştür. Hava direnci olmayan bir ortamda tozların yavaşlamamasının temel nedeni nedir?
A
Hareket halindeki nesneleri yavaşlatacak gaz moleküllerinin olmaması
B
Ay'ın yer çekiminin tozları itmesi
C
Tozların yakıtla karışarak patlaması
D
Tozların havadan daha hafif olması
Soru 14
Ay'ın 'deniz' (Maria) denilen karanlık bölgelerinin, açık renkli 'dağlık' bölgelere göre çok daha düz olmasının bilimsel gerekçesi nedir?
A
Meteor çarpmalarıyla oluşan çukurların geçmişte lavlarla dolup donması
B
Bu bölgelerin atmosferinin daha yoğun olması
C
Ay denizlerinin aslında suyla dolu olması
D
Bu bölgelerin yer çekiminin meteorları itmesi
Soru 15
Ay yüzeyindeki dağların yüksekliği 5000 metreyi aşabilmektedir. Dünya'daki dağların zamanla aşınarak alçalmasına rağmen Ay'daki dağların bu denli yüksek ve sivri kalması hangi eksiklikle ilgilidir?
A
Rüzgar ve yağış gibi aşındırıcı hava olaylarının olmayışı
B
Magma tabakasının yokluğu
C
Ay'ın çekirdek sıcaklığı
D
Ay'ın ışık kaynağı olmaması
Soru 16
Ay yüzeyinde bulunan devasa kraterlerin bazılarının içinde küçük tepecikler (merkezi zirveler) bulunur. Jeologlar bu durumu şöyle açıklar: 'Çarpma anındaki enerji o kadar büyüktür ki, katı kayaçlar bir anlığına sıvı gibi davranıp yukarı doğru sıçrar ve donar.' Bu çıkarımdan yola çıkarak; Ay'da bu yapıların milyarlarca yıl korunması ile Dünya'daki kraterlerin hızla kaybolması arasındaki farkı belirleyen ana etken nedir?
A
Dünya'nın iç çekirdeğinin daha sıcak olması
B
Ay'da yüzey şekillerini değiştirecek rüzgar ve su gibi dış etkenlerin bulunmaması
C
Ay'ın manyetik alanının yapıları dondurması
D
Ay'daki yer çekiminin Dünya'dan çok daha güçlü olması
Soru 17
Ay'ın 'toz' (regolit) tabakası hakkında araştırma yapan bir öğrenci; bu tozun statik elektrikle yüklü olduğunu ve astronot kıyafetlerine adeta yapıştığını okuyor. Atmosferin yokluğu bu durumu nasıl destekler?
A
Tozların yer çekimiyle yukarı doğru itilmesi nedeniyle
B
Güneş ışığının tozları eritecek kadar sıcak olması nedeniyle
C
Hava nemi ve atmosferin yük dengeleyici etkisinin olmaması nedeniyle
D
Ay'ın yüzeyinin mıknatıs özelliği taşıması nedeniyle
Soru 18
Bir uzay mühendisi, Ay'da kullanılacak bir keşif aracının dış yüzeyini tasarlarken şu iki veriyi dikkate alıyor: 1. Ay'da atmosfer yoktur. 2. Ay'da gece-gündüz arası sıcaklık farkı yaklaşık 300 derecedir. Bu mühendisin, aracın dış kaplamasında 'aerodinamik (hava akışına uygun) yapı' yerine 'ısı yalıtımı ve radyasyon kalkanı'na odaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Ay'ın yer çekiminin aracın şeklini bozması
B
Aracın sadece gece vakti çalışacak şekilde tasarlanması
C
Ay tozlarının aracı yavaşlatacak bir sürtünme oluşturması
D
Hava direncinin yokluğu nedeniyle şeklin önemsizleşmesi, ancak termal korumanın hayati olması
Soru 19
Dünya'ya yaklaşan bir meteorun atmosferde sürtünme etkisiyle yanarak 'yıldız kayması' görüntüsü oluşturması Ay'da gerçekleşmez. Ay'da yaşayan bir gözlemci meteorların yaklaştığını nasıl anlar?
A
Ay atmosferi meteorları her zaman havada durdurur.
B
Sürtünme olmadığı için ışık saçmazlar, sadece çarptıkları anda fark edilirler.
C
Meteorlar her zaman ses çıkararak gelirler.
D
Meteorlar Ay'da mavi renkte yanarlar.
Soru 20
Ay'ın kütlesi Dünya'nın yaklaşık %1.2'si kadardır. Kütle çekiminin bu kadar zayıf olması ile Ay'ın 'atmosfersiz' kalması arasındaki ilişkiyi kuran bir bilim insanı hangi sonuca ulaşır?
A
Ay'da çekim az olduğu için sadece ağır gazlar yüzeyde kalabilmiştir.
B
Ay'ın çekimi az olduğu için meteorlar yüzeye daha hızlı çarpar.
C
Düşük çekim kuvveti, gaz moleküllerini Ay yüzeyinde tutmaya yetmemiştir.
D
Yer çekimi azaldıkça atmosfer kalınlığı artar.
20
soru