Soru 1

Ay'da bir 'ozon tabakası' bulunsaydı, bu durum Ay'ın hangi özelliğini kökten değiştirirdi?

A

Yüzeye ulaşan zararlı radyasyon miktarını ve ısı dengesini

B

Ay'ın yer çekimi miktarını

C

Ay'ın kraterlerle dolup dolmamasını

D

Ay'ın Dünya etrafında dönüş hızını

Soru 2

Ay'ın 'deniz' (Maria) denilen karanlık bölgelerinin, açık renkli 'dağlık' bölgelere göre çok daha düz olmasının bilimsel gerekçesi nedir?

A

Ay denizlerinin aslında suyla dolu olması

B

Bu bölgelerin atmosferinin daha yoğun olması

C

Bu bölgelerin yer çekiminin meteorları itmesi

D

Meteor çarpmalarıyla oluşan çukurların geçmişte lavlarla dolup donması

Soru 3

Bir uzay mühendisi, Ay'da kullanılacak bir keşif aracının dış yüzeyini tasarlarken şu iki veriyi dikkate alıyor: 1. Ay'da atmosfer yoktur. 2. Ay'da gece-gündüz arası sıcaklık farkı yaklaşık 300 derecedir. Bu mühendisin, aracın dış kaplamasında 'aerodinamik (hava akışına uygun) yapı' yerine 'ısı yalıtımı ve radyasyon kalkanı'na odaklanmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Ay'ın yer çekiminin aracın şeklini bozması

B

Aracın sadece gece vakti çalışacak şekilde tasarlanması

C

Hava direncinin yokluğu nedeniyle şeklin önemsizleşmesi, ancak termal korumanın hayati olması

D

Ay tozlarının aracı yavaşlatacak bir sürtünme oluşturması

Soru 4

Bir araştırmacı şu hipotezi kuruyor: 'Ay'da bir sera kurup içine yoğun bir gaz karışımı pompalarsak, bitkileri sadece Güneş'ten gelen radyasyondan korumamız yeterli olmaz; aynı zamanda bitkilerin rüzgar direnciyle karşılaşmamasına da dikkat etmeliyiz.' Bu hipotezin 'atmosfer-yaşam' ilişkisi açısından en mantıklı yorumu nedir?

A

Ay'da rüzgar olmadığı için hipotez tamamen yanlıştır.

B

Atmosferin oluşması, beraberinde hava hareketlerini (rüzgar) ve basınç dengelerini getirir.

C

Ay'ın yer çekimi rüzgar oluşumunu engeller.

D

Bitkiler Ay'da daha hızlı büyüdüğü için rüzgara ihtiyaç duyarlar.

Soru 5

Bir bilim kurgu filminde astronot Ay'da kaskını çıkarıp bir süre nefes alabildiğini iddia etmektedir. Bu durumun bilimsel olarak imkansız olmasının yanı sıra, kaskı çıkardığı an karşılaşacağı diğer fiziksel tehlike nedir?

A

Tozların vücudu ağırlaştırması

B

Sıfıra yakın atmosfer basıncı nedeniyle vücut dokularının zarar görmesi

C

Ay'ın aşırı yer çekimi nedeniyle yere yapışması

D

Kendi sesini duyup sağır olması

Soru 6

Ay'da bir futbol maçı yapıldığını varsayalım. Topa vurulduğunda topun izlediği yol Dünya'dakinden farklı olacaktır. Atmosferin olmadığını düşünerek, topun hareketi hakkında hangi yorum yapılabilir?

A

Top her zaman dik bir şekilde yukarı çıkar.

B

Top havada daha hızlı yavaşlar çünkü tozlar sürtünme yapar.

C

Atmosfer olmadığı için top hiç yere düşmez.

D

Top havada falsolu (eğrisel) bir yol izleyemez çünkü hava direnci yoktur.

Soru 7

Ay yüzeyinde bulunan devasa kraterlerin bazılarının içinde küçük tepecikler (merkezi zirveler) bulunur. Jeologlar bu durumu şöyle açıklar: 'Çarpma anındaki enerji o kadar büyüktür ki, katı kayaçlar bir anlığına sıvı gibi davranıp yukarı doğru sıçrar ve donar.' Bu çıkarımdan yola çıkarak; Ay'da bu yapıların milyarlarca yıl korunması ile Dünya'daki kraterlerin hızla kaybolması arasındaki farkı belirleyen ana etken nedir?

A

Ay'daki yer çekiminin Dünya'dan çok daha güçlü olması

B

Dünya'nın iç çekirdeğinin daha sıcak olması

C

Ay'da yüzey şekillerini değiştirecek rüzgar ve su gibi dış etkenlerin bulunmaması

D

Ay'ın manyetik alanının yapıları dondurması

Soru 8

Ay'ın yüzeyinde su sıvı halde bulunamaz. Ya buharlaşır ya da donar. Bu durumun temel nedeni hangi seçenekte eksiksiz verilmiştir?

A

Güneş ışığının suyu oksijene dönüştürmesi

B

Hem koruyucu bir atmosferin hem de gerekli hava basıncının bulunmaması

C

Ay yüzeyinin sadece tozdan oluşması

D

Ay'ın kütlesinin az olması

Soru 9

Ay'da gökyüzü gündüz vaktinde bile simsiyah görünürken, Dünya'da mavidir. Bir sanatçı Ay'da bir manzara resmi çizecek olsa, 'ışığın dağılması' kuralını dikkate alarak aşağıdakilerden hangisini yapması en mantıklı olur?

A

Gölgeleri çok keskin, siyah ve net sınırlar kullanarak çizmek

B

Gökyüzünü parlak maviye boyamak

C

Işık ve gölge geçişlerini çok yumuşak ve silik yapmak

D

Bulut kümeleri ekleyerek gerçekçiliği artırmak

Soru 10

Dünya'ya yaklaşan bir meteorun atmosferde sürtünme etkisiyle yanarak 'yıldız kayması' görüntüsü oluşturması Ay'da gerçekleşmez. Ay'da yaşayan bir gözlemci meteorların yaklaştığını nasıl anlar?

A

Sürtünme olmadığı için ışık saçmazlar, sadece çarptıkları anda fark edilirler.

B

Meteorlar her zaman ses çıkararak gelirler.

C

Ay atmosferi meteorları her zaman havada durdurur.

D

Meteorlar Ay'da mavi renkte yanarlar.

Soru 11

Ay'da paraşütle iniş yapmak imkansızdır. Gelecekte Ay'a yapılacak kargo sevkiyatlarında iniş hızı nasıl kontrol edilebilir?

A

Daha büyük ve geniş paraşütler tasarlanarak

B

Kargoları çok hafif malzemeden yaparak

C

Sadece gece vaktinde iniş yaparak

D

Roket motorlarını ters yönde ateşleyerek (itki sistemi kullanarak)

Soru 12

Ay'ın kütlesi Dünya'nın yaklaşık %1.2'si kadardır. Kütle çekiminin bu kadar zayıf olması ile Ay'ın 'atmosfersiz' kalması arasındaki ilişkiyi kuran bir bilim insanı hangi sonuca ulaşır?

A

Düşük çekim kuvveti, gaz moleküllerini Ay yüzeyinde tutmaya yetmemiştir.

B

Ay'da çekim az olduğu için sadece ağır gazlar yüzeyde kalabilmiştir.

C

Ay'ın çekimi az olduğu için meteorlar yüzeye daha hızlı çarpar.

D

Yer çekimi azaldıkça atmosfer kalınlığı artar.

Soru 13

Ay'ın atmosferinin olmayışı nedeniyle Güneş ışınları doğrudan yüzeye ulaşır. Bu durum Ay'daki kayaçların 'kimyasal' yapısını nasıl etkiler?

A

Kayaçlar atmosferdeki oksijenle paslanır.

B

Yağmur suları kayaçları eritir.

C

Kayaçlar zamanla elmasa dönüşür.

D

Radyasyonun doğrudan etkisiyle kayaçlar üzerinde 'uzay aşınması' gerçekleşir.

Soru 14

Ay'ın atmosferinin yok denecek kadar az olması, 'ses' dalgalarının iletimini imkansız kılar. İki astronot kaskları birbirine değmediği sürece birbirini duyamaz. Bu durum iletişim teknolojileri açısından nasıl bir zorunluluk doğurur?

A

Havasız ortamda da yayılabilen radyo dalgalarını kullanan telsizlere ihtiyaç duyarlar.

B

Yüksek sesle bağırmaları yeterli olacaktır.

C

Sadece el işaretleri ile anlaşmak zorundadırlar.

D

Astronotlar arasındaki kablolu telefon hatları tek çözümdür.

Soru 15

Ay yüzeyindeki dağların yüksekliği 5000 metreyi aşabilmektedir. Dünya'daki dağların zamanla aşınarak alçalmasına rağmen Ay'daki dağların bu denli yüksek ve sivri kalması hangi eksiklikle ilgilidir?

A

Ay'ın ışık kaynağı olmaması

B

Magma tabakasının yokluğu

C

Rüzgar ve yağış gibi aşındırıcı hava olaylarının olmayışı

D

Ay'ın çekirdek sıcaklığı

Soru 16

Dünya atmosferi, uzaydan gelen meteorları sürtünme ile yakarak yok eden bir kalkan görevi görür. Ay'da ise atmosfer yok denecek kadar azdır. Bu durumun Ay'ın 'toprak' yapısı (regolit) üzerindeki etkisi nedir?

A

Toprağın içinde bol miktarda oksijen birikmesi

B

Sürekli meteor bombardımanı nedeniyle yüzeyin çok ince ve keskin bir tozla kaplanması

C

Yer altı lavlarının yüzeye çıkıp toprağı verimli hale getirmesi

D

Yüzeyin sürekli ıslak ve çamurlu kalması

Soru 17

Ay yüzeyindeki bazı kraterlerin kenarları çok dik ve sivriyken, diğerleri daha yuvarlak ve alçaktır. Bilim insanları bu farkı 'kraterin yaşı' ile ilişkilendirir. Atmosfer olmayan bir ortamda kraterlerin zamanla 'aşınmasının' sebebi hangisi olabilir?

A

Astronotların yürümesiyle oluşan yapay aşınma

B

Ay'daki şiddetli fırtınaların kayaları düzleştirmesi

C

Sürekli devam eden mikrometeor çarpışmalarının yüzeyi törpülemesi

D

Ay'ın kendi ekseni etrafında çok hızlı dönerek merkezkaç oluşturması

Soru 18

Ay'ın yüzeyinde rüzgar olmamasına rağmen, astronotların iniş yaptığı bölgelerdeki tozların motor ateşlemesiyle havalandığı ve çok uzaklara 'kurşun gibi' gittiği görülmüştür. Hava direnci olmayan bir ortamda tozların yavaşlamamasının temel nedeni nedir?

A

Hareket halindeki nesneleri yavaşlatacak gaz moleküllerinin olmaması

B

Tozların yakıtla karışarak patlaması

C

Ay'ın yer çekiminin tozları itmesi

D

Tozların havadan daha hafif olması

Soru 19

Bir astronot Ay'da özel bir deney düzeneği kuruyor. Şeffaf, sızdırmaz ve içi hava dolu bir fanusun içine bir mum yakıyor. Aynı anda fanusun dışına, Ay yüzeyine de başka bir mum koyup yakmaya çalışıyor. Bu deneyin sonucunda gözlemlenecek durum ve nedeni hangi seçenekte doğru analiz edilmiştir?

A

Fanusun dışındaki mum yanmaz; çünkü yanma için gereken oksijen Ay'da bulunmaz.

B

İki mum da yanmaya devam eder çünkü Güneş ışığı ısı sağlar.

C

Sadece dışarıdaki mum yanar çünkü hava basıncı düşüktür.

D

İki mum da hemen söner çünkü Ay'da yer çekimi azdır.

Soru 20

Ay'ın 'toz' (regolit) tabakası hakkında araştırma yapan bir öğrenci; bu tozun statik elektrikle yüklü olduğunu ve astronot kıyafetlerine adeta yapıştığını okuyor. Atmosferin yokluğu bu durumu nasıl destekler?

A

Güneş ışığının tozları eritecek kadar sıcak olması nedeniyle

B

Hava nemi ve atmosferin yük dengeleyici etkisinin olmaması nedeniyle

C

Ay'ın yüzeyinin mıknatıs özelliği taşıması nedeniyle

D

Tozların yer çekimiyle yukarı doğru itilmesi nedeniyle

Ay’ın Yapısı ve Özellikleri - Test 8

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası

Hatalı Soru Bildirimi