Soru 1

Moskova Antlaşması (1921) ve Kars Antlaşması (1921), Millî Mücadele döneminin zorlu şartlarında imzalanmış önemli diplomatik belgelerdir. Bu iki antlaşmanın, Türkiye'nin bağımsızlık mücadelesine sağladığı en temel ortak stratejik katkı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Sovyetler Birliği'nden düzenli ve sürekli askeri mühimmat desteği alınmasını garanti etmeleri.

B

Anadolu'daki Rum ve Ermeni azınlık sorunlarını kesin olarak çözüme kavuşturmaları.

C

Doğu sınırlarındaki güvenlik endişelerini gidererek Batı Cephesi'ne odaklanmayı mümkün kılmaları.

D

İtilaf Devletleri'ne karşı ortak bir askeri cephe oluşturulmasını sağlamaları.

E

Misak-ı Millî'nin tüm toprak bütünlüğünü uluslararası alanda resmen tescil ettirmeleri.

Soru 2

Lozan Barış Antlaşması'nın Misak-ı Millî sınırları dışındaki Hatay (İskenderun Sancağı) konusunda çözüm getirememesi ve bu durumun 1939'a kadar devam etmesi, diplomatik bir eksiklik olarak değil de, dönemin uluslararası güç dengeleri açısından nasıl değerlendirilmelidir?

A

Türkiye'nin Hatay üzerindeki iddialarından tamamen vazgeçtiği anlamına gelir.

B

İtalya'nın bölgeye yönelik yayılmacı politikalarının bir sonucudur.

C

Hatay halkının büyük çoğunluğunun Fransa ile kalma isteğinden kaynaklanmaktadır.

D

Milletler Cemiyeti'nin bu konuda Türkiye aleyhine karar almasından dolayıdır.

E

Fransa'nın Suriye üzerindeki mandater yönetimi ve İngiltere'nin bölgedeki denge politikası nedeniyle geçici bir erteleme olarak görülmelidir.

Soru 3

Lozan Antlaşması'nda azınlıklar meselesinin 'Türk vatandaşı' olarak tanımlanarak iç hukuk kapsamında çözülmesi, uluslararası alanda Türkiye'nin egemenlik hakları açısından ne tür bir ilkesel duruşu yansıtır?

A

Batılı devletlerin azınlıklar üzerinden Türkiye'nin iç işlerine karışma arayışlarına set çekme çabasını ve egemenliğin bölünmezliği ilkesini vurgular.

B

Türkiye'nin çok uluslu yapısını uluslararası alanda tescil eder.

C

Azınlıkların Milletler Cemiyeti'nin doğrudan koruması altına alınmasını sağlar.

D

Azınlıklara kendi kaderini tayin hakkı verilmesini öngörür.

E

Azınlıkların dini ve kültürel haklarının tamamen reddedildiğini gösterir.

Soru 4

Millî Mücadele'nin diplomatik süreçlerinde, İtilaf Devletleri'nin Osmanlı Hükûmeti ile TBMM Hükûmeti'ni aynı anda toplantılara davet etmeleri (örneğin Londra Konferansı), hangi stratejik amacı gütmektedir?

A

TBMM Hükûmeti'ni diplomatik süreçlere dahil ederek meşruiyetini tanımak.

B

Türk tarafı arasında ikilik yaratarak çıkarlarını daha kolay kabul ettirmek ve Sevr Antlaşması'nı yumuşatılmış haliyle kabul ettirmek.

C

Her iki hükûmet arasında uzlaşı sağlayarak barışı hızlandırmak.

D

Osmanlı Hükûmeti'nin uluslararası alandaki meşruiyetini güçlendirmek.

E

Yunanistan'ın Anadolu'daki hak iddialarını desteklemek.

Soru 5

Lozan Barış Antlaşması'nda yabancı okullar ve patrikhane konularındaki düzenlemeler, Türkiye'nin ulusal egemenliğini ve iç işlerine karışmama prensibini pekiştirme hedefiyle yapılmıştır. Bu düzenlemelerin temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

A

Yabancı okulların İngiliz, Fransız ve İtalyan konsolosluklarının denetimine bırakılması.

B

Yabancı okulların Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlanması, patrikhanenin ise siyasi yetkilerinden arındırılarak sadece dini bir kurum olarak varlığını sürdürmesi.

C

Yabancı okulların finansmanının Türkiye tarafından karşılanması ve patrikhanenin evrensel bir otorite olarak tanınması.

D

Yabancı okullara özerklik verilmesi ve patrikhanenin kendi yasalarına göre hareket etmesine izin verilmesi.

E

Yabancı okulların tümüyle kapatılması ve patrikhanenin Türkiye dışına sürgün edilmesi.

Soru 6

Lozan Antlaşması'nda çözüme kavuşturulamayan Musul sorunu, daha sonra Milletler Cemiyeti'ne havale edilmiş ve 1926'da Ankara Antlaşması ile çözülmüştür. Bu sürecin Türkiye'nin bağımsızlığı ve bölgesel politikaları açısından temel dersi ne olmuştur?

A

İngiltere'nin bölgedeki tek ve mutlak güç olduğu gerçeğinin kabul edilmesi.

B

Diplomasinin ve uluslararası hukukun, zorlu koşullarda dahi ulusal çıkarlar için sabırla kullanılması gerektiği.

C

Uluslararası kuruluşların tarafsızlığına güvenilmesi gerektiği.

D

Milletler Cemiyeti'nin İngiltere'nin çıkarları doğrultusunda karar verdiğinin ispatı.

E

Sınır sorunlarının sadece askeri güçle çözülebileceği.

Soru 7

Lozan Barış Antlaşması'nın uluslararası hukuk açısından önemi, sadece Türkiye'nin bağımsızlığını tescil etmesiyle sınırlı değildir. Aynı zamanda, I. Dünya Savaşı sonrasında galip devletlerin dayatmalarına karşı bir ulusun kendi kaderini tayin hakkını ve ulusal egemenliğini savunduğu ilk örneklerden biri olması, hangi ilkenin küresel ölçekte güçlenmesine katkı sağlamıştır?

A

Uluslararası tahkim ve arabuluculuk mekanizmalarının güçlenmesi ilkesine.

B

Sömürgeciliğin yaygınlaşması ilkesine.

C

Mandater sistemin etkinliğinin artması ilkesine.

D

Büyük devletlerin küçük devletler üzerindeki hegemonik gücünün meşrulaşması ilkesine.

E

Self-determinasyon ve devletlerarası eşitlik ilkelerinin uluslararası hukukta yerleşik bir değer kazanmasına.

Soru 8

Millî Mücadele döneminde kazanılan diplomatik başarılar (Gümrü, Moskova, Kars, Ankara Antlaşmaları ve Mudanya Mütarekesi), bağımsızlık mücadelesine katılan halkın moralini ve ulusal birliğini nasıl bir yönelimde etkilemiştir?

A

Farklı siyasi gruplar arasında dış politika konusunda fikir ayrılıklarını derinleştirmiştir.

B

Savaşın kaçınılmaz olduğuna dair inancı pekiştirerek topyekûn direnişi artırmıştır.

C

Anlaşmalarda verilen tavizler nedeniyle halkın bağımsızlık inancını zayıflatmıştır.

D

Halkın uluslararası politikalara olan ilgisini azaltarak iç sorunlara yönelmesine neden olmuştur.

E

Uluslararası alanda tanınma ve zaferin mümkün olduğu inancını güçlendirerek, ulusal birliği ve mücadele azmini artırmıştır.

Soru 9

Lozan Barış Antlaşması'nda kapitülasyonların kaldırılması, sadece ekonomik bağımsızlığın bir göstergesi olmakla kalmamış, aynı zamanda Türk toplumunda derin sosyo-psikolojik yansımalar da yaratmıştır. Bu yansımalar arasında aşağıdakilerden hangisi en belirgin olanıdır?

A

Yabancı okulların ve misyonerlik faaliyetlerinin tümüyle yasaklanması.

B

Osmanlı döneminden kalma yabancı sermayenin tamamen ülkeyi terk etmesine neden olması.

C

Yabancı azınlıkların ekonomik hayattaki etkinliğini artırarak iç dengeleri bozması.

D

Uzun yıllar süren 'ikinci sınıf vatandaş' muamelesinin sona ermesiyle ulusal gurur ve özgüvenin pekişmesi.

E

Türk hukuk sisteminin uluslararası alanda tamamen tanınmasının gecikmesine yol açması.

Soru 10

Millî Mücadele'nin diplomatik başarıları incelendiğinde, Türkiye'nin Batılı devletlerle olan ilişkilerinde 'eşitler arası diyalog' prensibini ilk kez hangi antlaşma veya olayla güçlü bir şekilde ortaya koyduğu söylenebilir?

A

Ankara Antlaşması (Fransa ile).

B

Kars Antlaşması.

C

Mudanya Mütarekesi.

D

Gümrü Antlaşması.

E

Moskova Antlaşması.

Soru 11

Millî Mücadele'nin diplomatik zaferleri arasında yer alan Mudanya Mütarekesi'nin, Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'u ve Boğazlar'ı TBMM Hükûmeti'ne devretmesi, yeni Türk devletinin hangi ilkesel kazanımını ifade eder?

A

Misak-ı Millî'nin tüm toprak bütünlüğünün eksiksiz sağlandığını.

B

İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan tamamen çekildiğini.

C

Saltanatın fiilen ortadan kalktığını ve Cumhuriyet'e geçişin kesinleştiğini.

D

Ulusal egemenliğin ve başkent üzerindeki mutlak otoritenin Osmanlı Hükûmeti'nden TBMM'ye geçtiğini.

E

Boğazlar üzerinde tam ve koşulsuz Türk egemenliğinin kurulduğunu.

Soru 12

Lozan Barış Antlaşması'nın getirdiği temel değişikliklerden biri de kapitülasyonların kaldırılmasıdır. Bu durum, Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığını sağlamanın yanı sıra, yeni kurulan devletin ulus-devlet yapısını güçlendirmesi açısından hangi sosyal ve idari dönüşümü beraberinde getirmiştir?

A

Yabancıların Türk yargısına tabi olmaktan çıkarılması.

B

Devletin vergi toplama ve mali kontrol yetkisinin yeniden tam anlamıyla Türk yönetimine geçmesiyle ulusal ekonomi üzerinde tam egemenlik kurulması.

C

Yabancı azınlıklara ekonomik alanda daha fazla imtiyaz tanınması.

D

Yabancı okulların sayısında ve etki alanında belirgin bir artış yaşanması.

E

Osmanlı dönemindeki Düyun-u Umumiye'nin tekrar aktif hale getirilmesi.

Soru 13

Mudanya Mütarekesi'nin, askeri bir zaferin ötesinde, yeni Türk devletinin diplomatik meşruiyetini uluslararası alanda güçlendirmesi, Sevr Antlaşması'nın fiilen geçersizliğini hangi kritik boyutta ispatlamıştır?

A

Boğazlar'da Türk egemenliğini tam olarak tesis etmesiyle.

B

Doğu Trakya ve İstanbul'un savaş yapılmadan geri alınmasıyla ve Türk ordusunun bölgeye girişiyle.

C

İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan tamamen çekilmesini sağlamasıyla.

D

Osmanlı Hükûmeti'nin temsil yetkisini tamamen sona erdirmesiyle.

E

Yunanistan'ın Anadolu'daki tüm iddialarından kesin olarak vazgeçmesini sağlamasıyla.

Soru 14

Millî Mücadele'nin diplomatik başarıları incelendiğinde, Türkiye'nin 'Batı emperyalizmine karşı Doğu uluslarına örnek olması' hususu, hangi antlaşma veya dönemin uluslararası siyasetteki sembolik anlamıyla daha çok örtüşür?

A

Mudanya Mütarekesi ve sonrasında Batılı devletlerin Ankara'yı muhatap alması.

B

Moskova Antlaşması ve Sovyet Rusya ile stratejik iş birliği.

C

Lozan Barış Antlaşması ile kapitülasyonların kaldırılması ve tam bağımsızlığın tescili.

D

Ankara Antlaşması ve Fransa'nın Misak-ı Millî'yi tanıması.

E

Gümrü Antlaşması ve Ermenistan üzerindeki Türk zaferi.

Soru 15

Kars Antlaşması (1921) ile Doğu Sınırı'nın kesinleşmesi, Sovyet Rusya ile ilişkileri sağlamlaştırmanın ötesinde, Millî Mücadele'nin Batı Cephesi'ndeki stratejik ağırlığını hangi yönde etkilemiştir?

A

Doğu Cephesi'nden Batı Cephesi'ne önemli miktarda askeri gücün kaydırılmasına olanak tanıyarak Batı Cephesi'ndeki direnişi güçlendirmiştir.

B

Sovyetler Birliği'nin Batı Cephesi'ne doğrudan askerî yardım yapmasını sağlamıştır.

C

Batı Cephesi'ndeki askerî gücün Doğu'ya kaydırılmasına olanak sağlamıştır.

D

Batı Cephesi'ndeki müttefik devletlerin dikkatini Doğu'ya çekmiştir.

E

İtilaf Devletleri'nin Doğu Anadolu'da yeni bir cephe açma girişimlerini engellemiştir.

Soru 16

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanma sürecinde Boğazlar konusunda öngörülen uluslararası statü, tam bağımsızlık ilkesiyle çelişen bir unsur olarak değerlendirilse de, bu durumun dönemin uluslararası konjonktüründe 'zorunlu bir taviz' olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Türkiye'nin Milletler Cemiyeti üyeliği için bu maddeyi kabul etmek zorunda kalması.

B

Misak-ı Millî sınırları içerisinde Boğazlar'ın stratejik öneminin batılı devletler tarafından göz ardı edilmesi.

C

Yunanistan'ın Boğazlar üzerindeki tarihi iddialarını uluslararası platformda güçlendirmesi.

D

Sovyet Rusya'nın Akdeniz'e inme politikasına karşı İngiltere ve Fransa'nın Boğazlar'da güçlü bir konum arayışı.

E

Türkiye'nin askeri gücünün henüz tüm taleplerini uluslararası alanda kabul ettirebilecek düzeyde olmaması ve savaş yorgunluğu.

Soru 17

Ankara Antlaşması (1921) ile Fransa'nın İtilaf bloğundan ayrılarak Türkiye ile anlaşması, Millî Mücadele'nin uluslararası alandaki yansımaları açısından ne tür bir dönüm noktası teşkil etmiştir?

A

Hatay'ın Türkiye topraklarına derhal katılmasını sağlayarak Misak-ı Millî'yi tam anlamıyla gerçekleştirmiştir.

B

İngiltere'nin Anadolu üzerindeki manda yönetimini tanıma politikasına son vermiştir.

C

Bir İtilaf Devletinin Sevr Antlaşması'ndan fiilen vazgeçtiğini ve yeni Türk devletini tanıdığını göstermiştir.

D

İtilaf Devletleri arasındaki birliği tamamen sona erdirerek dağılmalarını hızlandırmıştır.

E

Türkiye'ye karşı uygulanan ekonomik ambargonun topyekûn kaldırılmasını sağlamıştır.

Soru 18

Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasıyla, Osmanlı Devleti'nden kalan 'borçlar sorunu' da çözüme kavuşturulmuştur. Bu çözümün Türkiye'nin ekonomik bağımsızlığı açısından önemi nedir?

A

Borçların Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılan devletlere paylaştırılması ve Türkiye'nin kendi payını taksitler halinde ödemesi prensibiyle, ekonomik bağımsızlık yolunda önemli bir adım atılması.

B

Borçların tamamının Milletler Cemiyeti tarafından üstlenilmesi.

C

Osmanlı borçlarının yeni kurulan cumhuriyetin sorumluluğunda olmaması.

D

Tüm borçların tek seferde ödenerek ülkenin borç yükünden tamamen kurtulması.

E

Türkiye'nin borçları ödemeyi tamamen reddetmesi ve uluslararası mali piyasalardan dışlanması.

Soru 19

Millî Mücadele'nin diplomatik zaferleri arasında Gümrü Antlaşması, Ermenistan ile imzalanarak Doğu Cephesi'nde kazanılan ilk siyasi zafer olmuştur. Bu antlaşmanın, bağımsızlık mücadelesinin genel seyri üzerindeki en önemli etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Batılı devletlerin Ermeni meselesi üzerinden Türkiye üzerindeki baskısını tamamen kaldırması.

B

Misak-ı Millî'nin doğu sınırlarının tam anlamıyla bu antlaşmayla belirlenmesi.

C

Sovyet Rusya'nın Türkiye ile olan ilişkilerini olumsuz etkilemesi.

D

Ermenistan'ın Anadolu'dan tamamen çekilmesini ve Sevr Antlaşması'nı tanımasını sağlaması.

E

Doğu Cephesi'ndeki askeri ve siyasi başarının, TBMM Hükûmeti'nin uluslararası tanınırlığını ve Batı Cephesi'ndeki moralini yükseltmesi.

Soru 20

Lozan Barış Antlaşması'nın Misak-ı Millî hedeflerinden Musul konusunda tam olarak başarı sağlayamaması, dönemin uluslararası jeopolitiği ve İngiltere'nin bölgedeki stratejik çıkarları açısından nasıl yorumlanmalıdır?

A

İngiltere'nin bölgedeki tek derdinin Musul petrolleri olması.

B

Türkiye'nin İngiltere ile tam bir uzlaşı ortamı sağlamak için bu konuda taviz vermesi.

C

Milletler Cemiyeti'nin İngiltere lehine yanlı kararlar alması.

D

Musul halkının büyük çoğunluğunun İngiltere ile birleşme yönünde irade beyan etmesi.

E

Irak'ın o dönemde İngiliz mandası altında bulunması ve İngiltere'nin bölgedeki petrol kaynakları ve Hindistan yolu üzerindeki stratejik kontrol arzusu.

Milli Mücadele - Test 9

Hatalı Soru Bildirimi