Soru 1

Türkiye Cumhuriyeti'nin toplumsal alanda gerçekleştirdiği en köklü inkılaplardan biri olan Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle hedeflenen temel amaçlardan hangisi, özellikle kadınların sosyal ve hukuki statüsünü yükseltmeye yöneliktir?

A

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile yapısını çağdaş esaslara göre düzenlemek.

B

Osmanlı Hukuku'ndan tamamen koparak Batı hukuk sistemlerine entegrasyonu hızlandırmak.

C

Mirasta erkek egemenliğini pekiştirerek aile bütünlüğünü korumak.

D

Devletin laik karakterini güçlendirerek din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına almak.

E

Milli ekonomi politikalarına uygun bir ticaret hukukunu yürürlüğe koymak.

Soru 2

1924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun temel amacı, Osmanlı eğitim sisteminden farklı olarak, milli bir eğitim modelini benimseyerek toplumda hangi alanda köklü bir dönüşüm gerçekleştirmeyi amaçlamıştır?

A

Yabancı okulların yayılmasını teşvik ederek uluslararası eğitim standartlarına ulaşmak.

B

Eğitimde serbest piyasa koşullarını yaygınlaştırarak özel okul sayısını artırmak.

C

Eğitimde birliği sağlamak, laik ve çağdaş bilimsel esaslara dayalı milli bir eğitim sistemi kurmak.

D

Dini eğitim veren kurumların özerkliğini artırarak geleneksel eğitimi sürdürmek.

E

Eğitimde bölgesel farklılıkları koruyarak yerel kültürlerin gelişimine öncelik vermek.

Soru 3

1933 yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu, o dönemin Darülfünun'unu kapatarak İstanbul Üniversitesi'ni kurmasıyla sadece bir isim değişikliği yapmamış, aynı zamanda yükseköğretimde hangi köklü dönüşümü sağlamayı hedeflemiştir?

A

Yabancı dilde eğitimi tamamen kaldırarak sadece Türkçe eğitimi zorunlu kılmak.

B

Öğretim üyelerinin siyasi aktivitelere katılmasını teşvik etmek.

C

Geleneksel medrese eğitimini yeniden canlandırmak.

D

Bilimsel araştırmayı ikincil plana atarak mesleki eğitimi önceliklendirmek.

E

Çağdaş bilimsel esaslara dayalı, rasyonel ve laik bir yükseköğretim sistemini kurmak.

Soru 4

Harf İnkılabı'nın okuryazarlık oranları üzerindeki etkisi genellikle olumlu olarak değerlendirilir. Ancak bu inkılap, özellikle belirli bir kuşağın okuryazarlık pratiklerinde ve kültürel mirasla ilişkisinde nasıl bir zorluk yaratmıştır?

A

Eski yazıya alışkın olan kuşağın kültürel ve edebi mirasa erişimini zorlaştırmıştır.

B

Yabancı dil öğrenimini tamamen engellemiştir.

C

Kırsal kesimde okuryazarlığı tamamen ortadan kaldırmıştır.

D

Sadece edebi eserlerin basımını artırmıştır.

E

Sadece erkekler arasında okuryazarlık oranını artırmıştır.

Soru 5

Osmanlı Devleti'nde farklı din ve etnik gruplara göre uygulanan çeşitli hukuk sistemleri (şer'i hukuk, cemaat hukukları vb.) yerine, Cumhuriyet döneminde Türk Medeni Kanunu gibi düzenlemelerle sağlanan hukuk birliğinin temel toplumsal amacı nedir?

A

Sadece erkeklerin hukuki haklarını güvence altına almak.

B

Azınlıkların hukuki statülerini daha da farklılaştırmak.

C

Hukuk sistemini karmaşıklaştırarak daha az erişilebilir kılmak.

D

Devletin dini otoritesini pekiştirmek.

E

Tüm vatandaşları kanun önünde eşit kılarak ulusal birliği ve vatandaşlık bilincini güçlendirmek.

Soru 6

Atatürk Dönemi inkılaplarından 'Şapka İnkılabı' ve 'Kılık Kıyafette Değişiklik' hareketi, sadece bir giyim tarzı değişikliğinin ötesinde, toplumsal yaşamda hangi ideolojik dönüşümü simgelemektedir?

A

Ekonomik bağımsızlığı simgeleyen ulusal bir giyim tarzı oluşturmak.

B

Batı medeniyetiyle bütünleşme arayışını ve çağdaşlaşma hedefinin somut bir ifadesi olmak.

C

Geleneksel Türk kültürünün korunmasını ve yaygınlaştırılmasını sağlamak.

D

Toplumsal sınıflar arasındaki ayrımı belirginleştirmek.

E

Tarım toplumundan sanayi toplumuna geçişi vurgulamak.

Soru 7

Türk Medeni Kanunu'nun en devrimci maddelerinden biri, kadınlara mirasta erkeklerle eşit pay hakkı tanınmasıdır. Bu düzenleme, toplumsal yapıda hangi alanda köklü bir değişim öngörmüştür?

A

Devletin mirasçılık süreçlerine doğrudan müdahalesini artırmak.

B

Kadınların ekonomik bağımsızlığını kısıtlayarak aile içi dengeyi korumak.

C

Aile hukukunda cinsiyet eşitliğini sağlamak ve kadınların ekonomik statüsünü güçlendirmek.

D

Sadece tarım arazilerinin miras dağıtımını düzenlemek.

E

Miras hukukunda geleneksel dini kuralları yeniden uygulamak.

Soru 8

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki en belirgin başarılarından biri, Türk kadınına tanınan siyasal haklardır. Bu bağlamda Türk kadınına 1930'da belediye seçimlerinde, 1933'te muhtarlık seçimlerinde ve 1934'te milletvekili seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verilmesinin temel toplumsal ve siyasal amacı nedir?

A

Siyasi partiler arasındaki rekabeti azaltmak.

B

Tarım sektöründeki kadın işgücünü organize etmek.

C

Demokratikleşme sürecini hızlandırmak, ulusal iradeye kadınların katılımını sağlayarak çağdaş bir toplum inşa etmek.

D

Kadınların ev işlerine daha fazla odaklanmasını teşvik etmek.

E

Toplumsal cinsiyet rollerini geleneksel kalıplarla pekiştirmek.

Soru 9

Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun kurulması (1932 ve 1931), toplumsal alanda hangi amaca hizmet etmiştir? Bu kurumlar, ulus-devlet inşasında özellikle hangi kavramların güçlendirilmesine katkı sağlamıştır?

A

Evrensel kültürel mirasın korunması ve yaygınlaştırılması.

B

Osmanlı İmparatorluğu'nun çok uluslu yapısını yeniden canlandırmak.

C

Milli kimlik, dil ve tarih bilincini oluşturmak ve pekiştirmek.

D

Yabancı dil eğitimini teşvik ederek çok dilliliği desteklemek.

E

Geleneksel halk anlatılarının güncel siyasete entegrasyonunu sağlamak.

Soru 10

Türkiye'de Miladi Takvim, uluslararası saat ve ölçü birimlerinin kabul edilmesi, sadece gündelik yaşamı kolaylaştırmanın ötesinde, özellikle hangi alanda uluslararası entegrasyonu ve rasyonelleşmeyi sağlamayı hedeflemiştir?

A

Tarım üretimini artırmaya yönelik yeni stratejiler geliştirmeyi.

B

Osmanlı Devleti'nin tarihsel mirasını yaşatmayı.

C

Geleneksel kültürel değerlerin korunmasını ve sürdürülmesini.

D

Milli savunma sanayisini güçlendirmeyi.

E

Uluslararası ticaret, ekonomi ve kültürel ilişkilerde uyumu ve modernleşmeyi.

Soru 11

Türk Medeni Kanunu'nun toplumsal alanda getirdiği en önemli yeniliklerden biri de çok eşliliğin yasaklanması ve tek eşli evliliğin zorunlu hale getirilmesidir. Bu düzenlemenin temelinde yatan toplumsal ve hukuki gerekçe nedir?

A

Geleneksel aile yapısını koruyarak hane halkı sayısını sınırlamak.

B

Kadın-erkek eşitliğini sağlamak ve aile kurumunu modern, çağdaş temellere oturtmak.

C

Dini otoritelerin aile üzerindeki etkisini artırmak.

D

Ekonomik sıkıntıları azaltarak aile bütçesini dengelemek.

E

Devletin nüfus politikalarını kontrol altında tutmak.

Soru 12

1928 yılında gerçekleştirilen Harf İnkılabı, sadece Arap alfabesinden Latin alfabesine geçişin teknik bir boyutu olmanın ötesinde, Türk toplumunda hangi radikal dönüşümün önünü açmıştır?

A

Okuryazarlık oranını artırmak, Batı kültürüne entegrasyonu hızlandırmak ve çağdaşlaşmayı pekiştirmek.

B

Dini metinlerin daha kolay okunmasını sağlamak.

C

Geleneksel Türk el sanatlarını yeniden canlandırmak.

D

Osmanlı mirasının korunması ve gelecek nesillere aktarılmasını hızlandırmak.

E

Türkçenin Arapça ve Farsça kelimelerden arındırılmasına tamamen son vermek.

Soru 13

Soyadı Kanunu'nun kabulüyle birlikte 'ağa', 'bey', 'efendi', 'paşa' gibi unvan ve lakapların kullanılması yasaklanmıştır. Bu yasaklamanın toplumsal alanda hedeflenen en temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A

Geleneksel aile bağlarını zayıflatmak.

B

Toplumsal hiyerarşiyi güçlendirmek ve statü farklılıklarını belirginleştirmek.

C

Ekonomik ayrışmaları teşvik etmek.

D

Soyluluk unvanlarının korunmasını sağlamak.

E

Toplumda eşitlik ilkesini pekiştirmek, ayrıcalık ifade eden unvanları ortadan kaldırmak.

Soru 14

Atatürk inkılaplarının toplumsal alandaki birçok reformunun (Harf İnkılabı, Medeni Kanun, Şapka Kanunu vb.) birbirini tamamlar nitelikte olması, genel olarak hangi ilkeye hizmet ettiğini göstermektedir?

A

Milliyetçilik ilkesinin sadece kültürel bağımsızlığı.

B

Halkçılık ilkesi çerçevesinde toplumsal eşitliği ve çağdaşlaşmayı.

C

Laiklik ilkesinin sadece din ve devlet işlerinin ayrılmasıyla sınırlı olduğunu.

D

Cumhuriyetçilik ilkesinin sadece yönetim biçimiyle ilgili olduğunu.

E

Devletçilik ilkesinin ekonomik alandaki hegemonyasını.

Soru 15

Atatürk inkılapları sürecinde hukuki alanda yapılan reformların (Türk Medeni Kanunu, Ceza Kanunu vb. kabulü) genel amacı, toplumda 'hukuk devleti' ilkesini güçlendirerek neyi sağlamaktı?

A

Geleneksel şeri hukuku yeniden canlandırmak.

B

Askeri hukukun sivil hukuk üzerindeki egemenliğini pekiştirmek.

C

Devletin keyfi uygulamalarını sınırsız hale getirmek.

D

Bireylerin can ve mal güvenliğini, temel hak ve özgürlüklerini hukukun üstünlüğü ilkesiyle güvence altına almak.

E

Hukuki kararları siyasi ideolojilere göre belirlemek.

Soru 16

Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun bir sonucu olarak eğitim sisteminde laiklik ilkesinin benimsenmesi, Türk toplumunda dini eğitimin rolünü ve kapsamını nasıl etkilemiştir?

A

Dini eğitimin sadece erkek çocuklarına verilmesini sağlamıştır.

B

Geleneksel medrese eğitimini tüm okullarda zorunlu hale getirmiştir.

C

Dini eğitimi devlet kontrolü altına alarak, bilimsel ve çağdaş eğitimle dengelemiştir.

D

Dini eğitimin tamamen yasaklanarak toplumdan silinmesine yol açmıştır.

E

Dini eğitim veren tüm kurumların özerkliğini pekiştirmiştir.

Soru 17

1925 yılında çıkarılan Tekke, Zaviye ve Türbelerin Kapatılması Kanunu, sadece dini kurumları hedef almakla kalmayıp, aynı zamanda toplumsal yaşamda hangi radikal dönüşümü amaçlamıştır?

A

Toplumda çağdaş bilim ve akılcılığın egemenliğini sağlamak, laikleşmeyi pekiştirmek.

B

Dini kurumların siyaset üzerindeki etkisini artırmak.

C

Kırsal kesimde dini otoritenin özerkliğini artırmak.

D

Geleneksel dini eğitim kurumlarını güçlendirmek.

E

Çok sesli dini yorumların serbestleşmesini sağlamak.

Soru 18

Osmanlı toplum yapısından Cumhuriyet dönemi toplum yapısına geçişte, Atatürk inkılaplarının toplumsal yaşam felsefesi temel olarak hangi paradigmatik değişimi hedeflemiştir?

A

Çok uluslu imparatorluk yapısını koruyarak merkeziyetçiliği azaltmayı.

B

Teokratik ve monarşik bir düzenden laik, çağdaş ve demokratik bir düzene geçişi.

C

Toplumda dini otoritelerin siyasal gücünü artırmayı.

D

Geleneksel tarım ekonomisinden feodal yapıya geri dönüşü.

E

Bireysel özgürlükleri kısıtlayarak devletin müdahalesini en aza indirmeyi.

Soru 19

Uluslararası sayılarının (1, 2, 3...) Türkiye'de kabul edilmesi (1928), sadece bir rakam sistemi değişikliği değil, aynı zamanda toplumsal ve ekonomik yaşamda hangi pratik faydayı ve entegrasyonu sağlamıştır?

A

Sadece akademik çevrelerde kullanılan bir sistem oluşturmak.

B

Geleneksel Arapça sayıların kullanımını teşvik etmek.

C

Matematik eğitimini tamamen ortadan kaldırmak.

D

Uluslararası ticaret, eğitim ve bilimsel çalışmalarda uyumu ve kolaylığı artırmak.

E

Türk kültürünü diğer kültürlerden izole etmek.

Soru 20

1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu, toplumsal alanda hangi önemli ihtiyaca cevap vererek vatandaşlık bilincini ve resmi işlemlerde düzeni sağlamayı amaçlamıştır?

A

Azınlıkların kültürel kimliklerini vurgulamak.

B

Aşiret ve aile büyüklerinin sosyal statülerini pekiştirmek.

C

Kadınların sosyal hayattaki rolünü sınırlamak.

D

Bireylerin resmi kimliklerini belirginleştirmek ve karışıklıkları önlemek.

E

Osmanlı dönemindeki lakap sistemini yeniden canlandırmak.

Atatürkçülük ve Türk İnkılabı - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi