Soru 1

II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası hukukun gelişiminde önemli bir aşama kaydedilmiş ve savaş suçları, insanlığa karşı işlenen suçlar ile soykırım gibi eylemlerin cezasız kalmaması gerektiği anlayışı güçlenmiştir. Bu anlayışın en somut ve tarihi yansımaları, Nuremberg ve Tokyo Savaş Suçları Mahkemeleri olmuştur. Bu mahkemelerin kurulması ve işleyişi, aşağıdaki hukuksal ilkelerden hangisinin uluslararası düzeyde kabul görmesine en çok katkıda bulunmuştur?

A

Savaşların uluslararası siyasette meşru bir araç olarak kalması gerektiği.

B

Savaş zamanında işlenen suçların sadece ulusal mahkemeler tarafından yargılanabileceği.

C

Tüm uluslararası anlaşmaların veto yetkisine sahip ülkelerin onayına tabi olduğu.

D

Bireylerin uluslararası hukuka karşı doğrudan sorumlu tutulabileceği ilkesi.

E

Devletlerin mutlak egemenliği prensibinin sorgulanamazlığı.

Soru 2

II. Dünya Savaşı'nın Avrupa üzerindeki yıkıcı etkileri ve Sovyetler Birliği'nin Batı Avrupa'ya doğru genişleme tehdidi, ABD'yi Marshall Planı'nı uygulamaya itmiştir. Bu plan, sadece ekonomik bir yardım programı olmanın ötesinde, jeopolitik ve ideolojik amaçlar da taşımaktaydı. Aşağıdakilerden hangisi Marshall Planı'nın temel hedeflerinden biri olarak gösterilemez?

A

Avrupa ülkeleri arasında demokratik rejimleri güçlendirmek ve siyasi istikrarı pekiştirmek.

B

ABD ekonomisi için yeni pazarlar yaratmak ve Amerikan ürünlerine olan talebi artırmak.

C

Avrupa'da komünizmin yayılmasını engellemek ve Sovyet etkisini sınırlamak.

D

Avrupa ülkelerinin ekonomik entegrasyonunu hızlandırarak siyasi bir birlik oluşturmak.

E

Batı Avrupa ülkelerinin savaş sonrası ekonomik toparlanmasını sağlamak.

Soru 3

II. Dünya Savaşı'nın Asya'daki sonuçları arasında Japonya'nın emperyalist yayılmacılığının sona ermesi ve bölgedeki siyasi haritanın yeniden şekillenmesi önemli yer tutar. Bu değişimler, aynı zamanda Güneydoğu Asya'da sömürgecilik karşıtı hareketlerin güçlenmesine ve yeni bağımsız devletlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, Vietnam'ın bağımsızlık mücadelesi ve bölünmesi, savaş sonrası Asya'daki karmaşık jeopolitik dinamiklerin bir örneğidir. Aşağıdakilerden hangisi, Vietnam'ın II. Dünya Savaşı sonrası yaşadığı süreçte belirleyici bir faktör olarak gösterilemez?

A

ABD'nin Vietnam'ın kuzey ve güney olarak bölünmesini desteklemesi ve askeri müdahalesi.

B

Çin'in Vietnam'daki Komünist harekete verdiği askeri ve siyasi destek.

C

Soğuk Savaş'ın ideolojik kutuplaşmasının Vietnam üzerindeki etkisi.

D

Japonya'nın Vietnam'ı II. Dünya Savaşı'ndan sonra yeniden kontrol altına alma çabaları.

E

Ho Chi Minh liderliğindeki Viet Minh'in Fransa'ya karşı bağımsızlık mücadelesi.

Soru 4

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte sömürgecilik dönemi büyük ölçüde kapanmış ve birçok Asya ile Afrika ülkesi bağımsızlığını kazanmıştır. Bu durumun ortaya çıkmasında, savaşın sömürgeci güçler üzerindeki zayıflatıcı etkileri ve sömürülen halkların yükselen milliyetçilik hareketleri önemli rol oynamıştır. Aşağıdaki gelişmelerden hangisi bu sömürgesizleşme (dekolonizasyon) sürecinin doğrudan bir sonucu olarak değerlendirilemez?

A

Fransa'nın Cezayir üzerindeki egemenliğini uzun ve kanlı bir savaşın ardından 1962'de kaybetmesi.

B

Afrika kıtasında 1950'ler ve 1960'larda çok sayıda yeni ulus devletin kurulması.

C

Endonezya'nın Hollanda'ya karşı yürüttüğü bağımsızlık mücadelesi sonucunda ulusal egemenliğini ilan etmesi.

D

Çin'de Komünist Parti'nin iktidara gelerek Mao Zedong liderliğinde yeni bir siyasi düzen kurması.

E

Hindistan ve Pakistan'ın 1947'de İngiltere'den bağımsızlıklarını kazanması.

Soru 5

II. Dünya Savaşı, küresel tedarik zincirlerinde ve ekonomik üretimde büyük aksaklıklara yol açmıştır. Savaş sonrası dönemde birçok ülke, özellikle Avrupa'da, yıkılan altyapılarını yeniden inşa etmek ve ekonomik faaliyetleri canlandırmak zorunda kalmıştır. Bu durum, küresel ekonomide belirli sektörlerin ve üretim yöntemlerinin ön plana çıkmasına neden olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi, savaş sonrası küresel ekonominin yeniden yapılanması sürecinde öncelikli olarak ortaya çıkan bir gelişme değildir?

A

Sanayi üretiminde standardizasyon ve seri üretimin hız kazanması.

B

Marshall Planı gibi yardımlarla Avrupa ekonomilerinin entegrasyonunun teşvik edilmesi.

C

Uluslararası ticaretin serbestleşmesine yönelik GATT gibi anlaşmaların imzalanması.

D

Dijitalleşme ve bilgi teknolojileri sektörünün küresel ekonomiye yön vermesi.

E

Enerji kaynakları olarak kömür ve petrolün stratejik öneminin artması.

Soru 6

II. Dünya Savaşı, Türkiye'nin demografik yapısı üzerinde doğrudan ve dolaylı etkiler yaratmıştır. Savaşta fiilen yer almamasına rağmen, seferberlik ilan edilmesi, askerlerin uzun süre kışlalarda tutulması ve buna bağlı olarak yaşanan ekonomik sıkıntılar, toplumsal düzeyde bazı sonuçlara yol açmıştır. Bu bağlamda, aşağıdaki ifadelerden hangisi savaşın Türkiye'deki demografik ve toplumsal etkileri arasında daha az belirgin bir yere sahiptir?

A

Sağlık hizmetlerinde yaşanan aksaklıklar ve hastalıkların yayılması.

B

Tarımsal üretimde düşüş yaşanması ve kıtlık riskiyle karşılaşılması.

C

Kentlerden kırsal bölgelere doğru yoğun bir göç hareketinin yaşanması.

D

Nüfus artış hızının düşmesi ve doğum oranlarında gerileme yaşanması.

E

Erkek nüfusun ekonomiden uzak kalması nedeniyle işgücü piyasasında kadınların rolünün artması.

Soru 7

II. Dünya Savaşı sonrasında küresel ekonomik düzende köklü değişiklikler yaşanmıştır. 1944 yılında Bretton Woods Konferansı'nda alınan kararlar, savaş sonrası uluslararası ekonomik sistemin temellerini atmıştır. Bu konferansta kurulan kurumlar ve benimsenen ilkeler, aşağıdaki hedeflerden hangisine yönelik değildir?

A

Küresel çapta ekonomik iş birliğini teşvik etmek ve ekonomik krizleri minimize etmek.

B

Ödeme dengesi sorunları yaşayan ülkelere finansal yardım sağlamak.

C

Savaş sonrası Avrupa'nın yeniden inşasına ve kalkınmasına yardımcı olmak.

D

Uluslararası para istikrarını sağlamak ve ani devalüasyonları önlemek.

E

Üye ülkeler arasında serbest ticaretin önündeki engelleri tamamen kaldırmak ve gümrük birliği oluşturmak.

Soru 8

II. Dünya Savaşı, Türkiye'nin iç ve dış politikasında önemli dönüşümlere yol açmıştır. Özellikle savaşın sonlarına doğru ve sonrasında, Türkiye'nin dış politikadaki dengeci tutumundan Batı Bloku'na yakınlaşmasına neden olan temel faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi doğrudan ve en öncelikli sebep olarak gösterilemez?

A

NATO üyeliği için stratejik bir güvenlik şemsiyesi arayışı.

B

Kore Savaşı'na asker göndererek Batı İttifakı'na bağlılığını kanıtlama isteği.

C

Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den Boğazlar üzerinde üs ve toprak taleplerinde bulunması.

D

Çok partili siyasi hayata geçişle birlikte Batılı demokrasilere entegrasyon arayışı.

E

Türkiye'nin savaş sonrası ekonomik yardıma duyduğu yoğun ihtiyaç.

Soru 9

II. Dünya Savaşı sonrasında Asya kıtasında yaşanan jeopolitik dönüşümler, küresel güç dengelerini önemli ölçüde etkilemiştir. Özellikle Uzak Doğu'da, Japonya'nın yenilgisi ve Çin'deki iç savaşın sonucu, bölgenin ve dolayısıyla dünyanın siyasi haritasını yeniden çizmiştir. Bu bağlamda, II. Dünya Savaşı'nın Uzak Doğu'daki sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi diğerlerinden daha kapsamlı ve uzun vadeli bir etkiye sahiptir?

A

Çin'de Komünist Parti'nin iktidara gelerek Çin Halk Cumhuriyeti'ni kurması.

B

Kore Yarımadası'nın iki ayrı devlete (Kuzey ve Güney Kore) bölünmesi.

C

Güneydoğu Asya ülkelerinin sömürgeci yönetimlerden bağımsızlıklarını kazanmaya başlaması.

D

Sovyetler Birliği'nin Mançurya üzerinde nüfuz kazanması.

E

Japonya'nın askeri gücünün tamamen ortadan kaldırılması ve demokratikleşmesi.

Soru 10

II. Dünya Savaşı'nın ardından uluslararası barış ve güvenliği sağlamak amacıyla kurulan Birleşmiş Milletler (BM), ulus-devletlerin egemenlik prensiplerini korurken, küresel çapta iş birliğini teşvik etmeyi hedeflemiştir. Ancak BM'nin Güvenlik Konseyi yapısı, bazı eleştirilere maruz kalmıştır. Bu eleştirilerin temelinde yatan ve 'karmaşık bir problem' olarak değerlendirilebilecek durum aşağıdakilerden hangisidir?

A

Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisinin sadece savaş suçlularıyla sınırlı tutulması.

B

Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesine tanınan veto yetkisinin, önemli küresel sorunların çözümünü zaman zaman engellemesi.

C

BM'nin sadece Avrupa ülkelerinin çıkarlarını temsil etmesi ve diğer coğrafyalara yeterince önem vermemesi.

D

Genel Kurul'un veto yetkisine sahip olması nedeniyle kararların alınmasında uzlaşmazlıklar yaşanması.

E

BM'nin sadece ekonomik kalkınma projelerine odaklanması ve insani yardım faaliyetlerini ihmal etmesi.

Soru 11

II. Dünya Savaşı, askeri stratejiler ve teknoloji alanında büyük yeniliklere yol açmıştır. Radar, jet motoru, roket teknolojisi ve atom bombası gibi buluşlar, savaşın seyrini değiştirmekle kalmamış, aynı zamanda savaş sonrası sivil hayata ve bilimsel gelişmelere de zemin hazırlamıştır. Bu gelişmelerin uzun vadede küresel toplum üzerindeki en çarpıcı etkisi aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A

Uçak ve uzay teknolojilerinde devrim niteliğinde ilerlemelerin yaşanması ve uzay çağının başlaması.

B

Tüm devletlerin teknolojik bilgi ve patentlerini uluslararası düzeyde paylaşma zorunluluğunun getirilmesi.

C

Askeri harcamaların tamamen sıfırlanarak kaynakların sivil alanlara aktarılması.

D

Savaş sonrası dönemde tüm ülkelerin nükleer teknolojiye erişiminin sağlanması.

E

Geleneksel tarım yöntemlerinin tamamen terk edilerek modern tarıma geçilmesi.

Soru 12

II. Dünya Savaşı sonrasında dünya siyasetinde yaşanan en belirgin dönüşümlerden biri, iki kutuplu (bipolar) bir yapının ortaya çıkmasıdır. Bu kutuplaşmanın temelini oluşturan ideolojik ve jeopolitik farklılıklar aşağıdakilerden hangisinde en doğru şekilde açıklanmaktadır?

A

Japonya'nın askeri gücünü koruyarak Asya'da bölgesel bir hegemonya kurması ve yeni bir güç dengesi oluşturması.

B

Almanya'nın tek ve güçlü bir ulus devlet olarak yeniden yükselişi ve Avrupa'daki dengeleyici rolü.

C

Birleşmiş Milletler'in etkin bir küresel güç odağı haline gelerek tüm uluslararası sorunlara müdahale etmesi.

D

Sömürgeci devletlerin eski kolonilerini daha sıkı kontrol altına almasıyla küresel gücün yeniden Avrupa'da toplanması.

E

Doğu Bloku'nun SSCB liderliğinde komünizm ideolojisi etrafında, Batı Bloku'nun ise ABD liderliğinde liberal demokrasi ve kapitalizm etrafında şekillenmesi.

Soru 13

II. Dünya Savaşı'nın ideolojik sonuçlarından biri, faşizm ve militarizm gibi totaliter rejimlerin yenilgiye uğramasıyla demokratik değerlerin ve uluslararası iş birliği fikrinin güçlenmesidir. Ancak savaşın ardından dünya siyasetine damgasını vuran yeni bir ideolojik rekabet ortaya çıkmıştır. Bu rekabetin temel aktörleri ve savundukları ideolojiler düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi daha doğrudur?

A

Milliyetçiliğin tamamen ortadan kalkarak yerini küresel vatandaşlık bilincine bırakması.

B

Savaş sonrası dönemde mutlak monarşilerin küresel çapta yeniden yükselişe geçmesi.

C

Dinî temelli yönetim biçimlerinin uluslararası politikada belirleyici bir rol üstlenmesi.

D

Feodal sistemlerin modernleşme hareketleriyle birlikte yeniden canlanması.

E

Liberal demokrasi ve komünizm arasındaki mücadelenin küresel bir nitelik kazanması.

Soru 14

II. Dünya Savaşı'nın sonuçlarından biri de, Birleşik Krallık ve Fransa gibi geleneksel Avrupa güçlerinin küresel hegemonya rollerini kaybetmeleri ve yerine ABD ile Sovyetler Birliği'nin süper güç olarak yükselmesidir. Bu durum, dünya siyasetinde güç dengelerinin merkezinin değiştiğini göstermektedir. Bu güç kaymasının, uluslararası ilişkilerdeki en belirgin uzun vadeli sonucu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

A

Avrupa ülkelerinin askeri harcamalarının tamamen durdurulması.

B

Küresel çapta çok kutuplu bir sistemin kalıcı olarak kurulması.

C

Avrupa'nın uluslararası siyasetteki belirleyici rolünü yeniden kazanması.

D

Tüm ülkelerin askeri ittifaklardan bağımsız ve tarafsız bir dış politika izlemesi.

E

Uluslararası ilişkilerde 'blok siyaseti' ve 'caydırıcılık' kavramlarının ön plana çıkması.

Soru 15

II. Dünya Savaşı'nın insani sonuçları arasında milyonlarca insanın yaşamını yitirmesi, büyük göç hareketleri ve demografik yapıda köklü değişiklikler yaşanmıştır. Bu travmatik deneyimler, uluslararası toplumda insan haklarına verilen önemin artmasına ve evrensel bir hukuk anlayışının geliştirilmesi ihtiyacına yol açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, savaş sonrası insan hakları alanındaki bu gelişim ve çabanın somut bir yansımasıdır?

A

Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin savaş sırasında daha fazla yetkiyle donatılması.

B

Cenevre Sözleşmeleri'nin sadece askerlerin haklarını güvence altına alması.

C

Birleşmiş Milletler tarafından İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nin kabul edilmesi.

D

Nürnberg Mahkemeleri'nin sadece soykırım suçlarını yargılaması.

E

Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin 1945'te kurulması.

Soru 16

II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya, nükleer silahların geliştirilmesiyle yeni bir jeopolitik çağa girmiştir. Bu durum, süper güçler arasında 'dehşet dengesi' olarak adlandırılan bir stratejik anlayışın ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu anlayışın temel argümanı ve küresel güvenlik üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Süper güçlerin nükleer silahlara sahip olmalarının, büyük ölçekli konvansiyonel savaşları tamamen ortadan kaldırması.

B

Nükleer silahların karşılıklı olarak birbirlerini yok etme kapasitesi nedeniyle, süper güçler arasında doğrudan bir çatışmanın önlenmesi.

C

Az gelişmiş ülkelerin nükleer teknolojiye erişimini teşvik ederek küresel güç dengesini eşitlemek.

D

Nükleer silahların yayılmasını engellemek için tüm ülkelerin silahlarından arındırılması.

E

Nükleer silahların sadece savunma amaçlı kullanılmasına izin verilmesi ve saldırı amaçlı kullanımın yasaklanması.

Soru 17

Türkiye, II. Dünya Savaşı sırasında fiilen çatışmalara katılmamasına rağmen, savaşın getirdiği uluslararası konjonktür, ülkenin iç siyasetinde önemli değişikliklere yol açmıştır. Özellikle savaş sonlarına doğru ve savaş sonrası dönemde, Türkiye'nin tek partili rejimden çok partili hayata geçiş süreci hızlanmıştır. Bu sürecin ana nedenleri ve Batılılaşma hedefiyle ilişkisi düşünüldüğünde, aşağıdaki yargılardan hangisi en doğru değerlendirmeyi sunar?

A

Türkiye'deki muhalif seslerin savaş sırasında tamamen susturulması ve tek tip düşüncenin dayatılması.

B

Sovyetler Birliği'nin demokratikleşme talepleriyle Türkiye'ye müdahale etmesi.

C

II. Dünya Savaşı'nın uluslararası alanda totaliter rejimleri meşru kılması.

D

Türkiye'nin Batı Bloku'na entegre olma arayışının, demokratikleşme yönündeki baskıları artırması.

E

Ekonomik bağımsızlığını sağlamak için tek partili sistemin gerekli olduğu düşüncesinin güçlenmesi.

Soru 18

II. Dünya Savaşı, küresel coğrafyada sadece siyasi sınırları değil, aynı zamanda nüfus hareketlerini de derinden etkilemiştir. Milyonlarca insan yerinden edilmiş, sığınmacı ve mülteci durumuna düşmüştür. Bu durum, uluslararası toplumun mültecilere yönelik sorumlulukları konusunda yeni düzenlemeler yapma ihtiyacını doğurmuştur. Aşağıdaki uluslararası anlaşmalardan hangisi, bu ihtiyaca binaen savaş sonrası mülteci statüsünü ve haklarını tanımlayan temel belge niteliğindedir?

A

Kyoto Protokolü

B

Versay Antlaşması

C

Viyana Kongresi Anlaşmaları

D

1951 Cenevre Mülteci Sözleşmesi

E

Cenevre Sözleşmeleri

Soru 19

II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya genelinde refah devleti anlayışı ve sosyal güvenlik sistemleri önemli ölçüde gelişme göstermiştir. Bu gelişme, savaşın yarattığı toplumsal yıkım, ekonomik belirsizlikler ve sosyal adaletsizlik kaygılarının bir sonucu olarak değerlendirilebilir. Refah devleti modelinin yükselişinde aşağıdaki faktörlerden hangisinin dolaylı bir etkisi olduğu söylenemez?

A

Keynesyen ekonomi politikalarının ekonomik istikrar ve tam istihdam vaatleri.

B

Teknolojik gelişmelerin ve otomasyonun işgücü piyasasında yarattığı dönüşümün etkisi.

C

Savaş sonrası dönemde işsizlik ve yoksullukla mücadele etme ihtiyacı.

D

Komünizmin cazibesine karşı halka sosyal güvenceler sunarak alternatif bir model oluşturma çabası.

E

Kadınların savaş ekonomisindeki aktif rolünün, onların toplumsal hak taleplerini güçlendirmesi.

Soru 20

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle Avrupa'da ve dünyada kültürel ve entelektüel yaşamda derin değişimler yaşanmıştır. Savaşın getirdiği yıkım, insanlığın doğası üzerine sorgulamaları artırmış ve yeni felsefi akımların doğmasına zemin hazırlamıştır. Bu bağlamda, savaş sonrası dönemde yükselişe geçen ve bireyin varoluşsal sorunlarına odaklanan felsefi akım aşağıdakilerden hangisidir?

A

Hedonizm

B

Pozitivizm

C

Varoluşçuluk (Egzistansiyalizm)

D

Ütopyacılık

E

Rasyonalizm

2. Dünya Savaşı Sürecinde Türkiye ve Dünya - Test 8

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası