Soru 1

1956 Süveyş Krizi, Soğuk Savaş döneminin önemli olaylarından biri olarak Ortadoğu'daki güç dengelerini ve dekolonizasyon sürecini derinden etkilemiştir. Bu krizin uluslararası politikalardaki yansımaları ve özellikle süper güçlerin tutumu açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir analiz değildir?

A

Kriz, Birleşmiş Milletler'in etkinliğini artırarak uluslararası barış gücü oluşturulmasına örnek teşkil etmiştir.

B

Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesiyle başlamıştır.

C

Kriz, İngiltere ve Fransa'nın eski sömürgeci güç olarak küresel etkilerini büyük ölçüde yitirmesine yol açmıştır.

D

ABD ve Sovyetler Birliği, bu krizde İngiltere, Fransa ve İsrail'in askeri müdahalesine karşı ortak bir tavır almıştır.

E

ABD'nin müdahalesi, Mısır'ı tamamen Batı Bloku'na yakınlaştırmıştır.

Soru 2

Soğuk Savaş'ın başlangıcını simgeleyen ve Winston Churchill tarafından kullanılan 'Demir Perde' terimi, Batı ve Doğu blokları arasındaki bölünmeyi ifade etmektedir. Bu terimin coğrafi ve siyasi karşılığı ile uluslararası ilişkilerdeki anlamı düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğru tanımı yapar?

A

Afrika kıtasındaki sömürgeci güçler ile bağımsız devletleri birbirinden ayıran çizgi.

B

Sovyetler Birliği ile Çin arasındaki askeri müttefiklik hattı.

C

Kuzey ve Güney Amerika arasındaki siyasi ve kültürel ayrılığı ifade eden bir kavram.

D

Batı ve Doğu Avrupa'yı askeri, ekonomik ve ideolojik olarak ikiye bölen görünmez ama aşılmaz sınır.

E

Doğu Avrupa'da tarım alanlarını sanayiden ayıran coğrafi bir sınır.

Soru 3

Türkiye'nin II. Dünya Savaşı sonrasında Batı Bloku'na yönelişinde ve NATO'ya üye olmasında etkili olan temel dış politika dinamikleri ve bölgesel güvenlik endişeleri göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi bu süreci en iyi açıklar?

A

Ekonomik bağımsızlığı pekiştirme ve Batılı ekonomik kuruluşlara üye olma arzusu.

B

Ortadoğu'daki Arap milliyetçiliği hareketlerine karşı ortak bir savunma hattı oluşturma isteği.

C

Sovyetler Birliği'nin Boğazlar ve Kars-Ardahan üzerindeki talepleri ile bölgesel güvenlik arayışı.

D

Balkan ülkeleriyle kültürel ve siyasi ilişkileri güçlendirme hedefi.

E

Akdeniz'de egemenliğini artırma ve deniz ticaretini güvence altına alma stratejisi.

Soru 4

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle Türkiye'de iç siyasette önemli bir değişim yaşanarak çok partili hayata geçilmiştir. Bu demokratikleşme sürecinin, Türkiye'nin Soğuk Savaş dönemindeki dış politika tercihleri üzerindeki etkisi hakkında aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?

A

Demokratikleşme, Doğu ve Batı blokları arasında arabuluculuk yapma misyonunu öncelikli hale getirmiştir.

B

Çok partili sisteme geçiş, Türkiye'nin dış politikada tarafsız kalma eğilimini güçlendirmiştir.

C

Çok partili hayat, dış politikada Sovyetler Birliği ile daha yakın ilişkiler kurulmasını teşvik etmiştir.

D

Demokratikleşme, Batılı devletlerin Türkiye'ye olan güvenini artırarak Batı Bloku'na katılımını hızlandırmıştır.

E

Yeni kurulan partiler, dış politikada tamamen bağımsız ve tek yanlı bir yaklaşımı benimsemişlerdir.

Soru 5

Küba Füze Krizi (1962), Soğuk Savaş döneminde nükleer savaşın eşiğine gelinen en gerilimli olaydır. Bu krizin uluslararası ilişkiler ve nükleer silahlanma üzerindeki uzun vadeli etkileri düşünüldüğünde, aşağıdaki yargılardan hangisi en kapsamlı değerlendirmeyi sunar?

A

Küba Füze Krizi, bağlantısız devletlerin sayısını azaltarak iki kutuplu dünya düzenini pekiştirmiştir.

B

Krizin ardından iki süper güç, nükleer caydırıcılık ilkesini tamamen terk etmiş ve silahsızlanmaya gitmiştir.

C

Kriz, ABD ve Sovyetler Birliği arasında nükleer silahların tamamen yasaklanması konusunda anlaşmaya yol açmıştır.

D

Kriz, Birleşmiş Milletler'in etkinliğini artırarak uluslararası güvenlik sorunlarında tek yetkili kurum haline gelmesini sağlamıştır.

E

Bu olay, nükleer savaşın felaket potansiyelini gözler önüne sermiş ve süper güçler arasında 'sıcak hat' kurulması gibi iletişim mekanizmalarının oluşmasına öncülük etmiştir.

Soru 6

Soğuk Savaş döneminin en kritik olaylarından biri olan Berlin Ablukası (1948-1949), Doğu ile Batı arasındaki gerilimi doruk noktasına çıkarmıştır. Bu ablukanın temel amacı ve Batılı devletlerin buna karşı geliştirdiği strateji aşağıdakilerden hangisidir?

A

Almanya'nın yeniden birleşmesini engelleme ve Batılıların askeri müdahale tehdidinde bulunması.

B

Batı Almanya'nın ekonomik kalkınmasını engelleme ve Batılıların ekonomik ambargo uygulama kararı.

C

Sovyetler Birliği'nin Batı Berlin'i ilhak etme amacı ve Batılıların hava köprüsü kurarak şehri beslemesi.

D

Batı Berlin'de komünist bir yönetim kurma ve Batılıların diplomatik yollarla krizi çözmesi.

E

Doğu Almanya'dan Batı'ya göçü durdurma ve Batılıların sınır kontrollerini sıkılaştırması.

Soru 7

Bağlantısızlar Hareketi, Soğuk Savaş döneminde iki kutuplu dünya düzenine karşı üçüncü bir yol arayışında olan ülkelerin oluşturduğu önemli bir platformdur. Bu hareketin ortaya çıkış nedenleri ve temel prensipleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?

A

Büyük güç bloklarına askeri olarak bağlanmama ve tarafsızlık ilkesi.

B

Doğu Bloku ülkeleriyle askeri ittifaklar kurarak Batı Bloku'na karşı denge oluşturma.

C

Yeni bağımsızlığını kazanmış ülkelerin uluslararası siyasette etkinliğini artırma çabası.

D

Sömürgeciliğe karşı mücadele ve ulusal bağımsızlığı savunma.

E

Barış içinde bir arada yaşama ve devletlerin iç işlerine karışmama.

Soru 8

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, özellikle Asya ve Afrika kıtalarında hız kazanan dekolonizasyon hareketleri, küresel politikada önemli değişimlere yol açmıştır. Bu süreçte ortaya çıkan yeni bağımsız devletlerin uluslararası arenadaki konumu ve eski sömürgeci güçlerle ilişkileri bağlamında aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Bağlantısızlar Hareketi gibi oluşumlar, bu devletlerin ortak çıkarlarını savunmalarına olanak tanımıştır.

B

Dekolonizasyon süreci, Soğuk Savaş gerilimini azaltmada ve dünya barışını kalıcı olarak sağlamada etkili olmuştur.

C

Bu devletlerin birçoğu Birleşmiş Milletler'e üye olarak uluslararası platformda seslerini duyurmuşlardır.

D

Yeni bağımsız devletler, genellikle Batı ve Doğu blokları arasında denge politikası izlemeye çalışmışlardır.

E

Eski sömürgeci güçler, genellikle bu devletler üzerinde ekonomik ve kültürel etkilerini sürdürmeye çalışmışlardır.

Soru 9

1960'lı yıllarda inşa edilen Berlin Duvarı, Soğuk Savaş'ın fiziksel bir sembolü haline gelmiştir. Bu duvarın inşa edilmesinin temel nedenleri ve Almanya'nın bölünmüşlüğünü pekiştiren sosyo-ekonomik dinamikleri göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir analiz sunar?

A

Almanya'nın yeniden birleşmesi yolunda atılan ilk somut adım olarak kabul edilmiştir.

B

NATO'nun Doğu Bloku'na yönelik askeri saldırılarını engellemek ve sınır güvenliğini artırmak amacıyla yapılmıştır.

C

Sovyetler Birliği'nin Batı Berlin üzerindeki egemenliğini pekiştirmek için atılan bir adımdır.

D

Batı Almanya'nın Doğu Almanya'ya yönelik ekonomik ablukasını kırmak amacıyla inşa edilmiştir.

E

Doğu Almanya'dan Batı Almanya'ya yaşanan yoğun göçü durdurmak ve Doğu Bloku'nun insan kaynağı kaybını önlemek için inşa edilmiştir.

Soru 10

Soğuk Savaş döneminde Ortadoğu'da Batı yanlısı bir güvenlik kuşağı oluşturmayı hedefleyen ve Türkiye'nin de önemli bir rol oynadığı ittifak aşağıdakilerden hangisidir?

A

Arap Birliği

B

Bağdat Paktı (CENTO)

C

NATO

D

Seato (Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı)

E

Balkan Paktı

Soru 11

Türkiye'nin II. Dünya Savaşı sonrasında ABD'den aldığı askeri ve ekonomik yardımlar, ülkenin gelişimine önemli katkılar sağlamıştır. Bu yardımların toplumsal yapı üzerindeki dolaylı etkileri ve modernleşme sürecine yansımaları düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Yardımların bir sonucu olarak Batılılaşma ve Amerikan kültürünün etkisi toplumsal hayatta daha belirgin hale gelmiştir.

B

Yardımlar, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin modernizasyonuna ve Batı standartlarına uyum sağlamasına yardımcı olmuştur.

C

Yardımlar sayesinde sanayileşme hızlanmış ve kentleşme süreçleri yavaşlamıştır.

D

Marshall Planı çerçevesinde alınan tarımsal yardımlar, makineleşmeyi teşvik ederek tarımsal üretimde artışa yol açmıştır.

E

Ekonomik yardımlar, karayolu yapımına ağırlık verilmesini sağlayarak ülke içi ulaşımı geliştirmiştir.

Soru 12

II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası politikada yaşanan 'Çevreleme Politikası'nın temel dinamiklerini ve Sovyet yayılmacılığına karşı Batı Bloku'nun stratejilerini şekillendiren en önemli adımlar aşağıdakilerden hangisinde doğru bir biçimde sıralanmıştır?

A

Truman Doktrini, Marshall Planı, NATO'nun kuruluşu

B

Bağlantısızlar Hareketi, Süveyş Krizi, Vietnam Savaşı

C

Birleşmiş Milletler'in tesisi, Kore Savaşı, Bağdat Paktı

D

Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, Helsinki Nihai Senedi, Detant Dönemi

E

Varşova Paktı, Berlin Ablukası, Küba Füze Krizi

Soru 13

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Kıbrıs Adası'nın stratejik önemi ve adadaki etnik yapının yol açtığı sorunlar, Türkiye dış politikasının en karmaşık gündem maddelerinden biri haline gelmiştir. Bu bağlamda, Kıbrıs meselesinin başlangıcını ve uluslararasılaşmasını tetikleyen temel gelişmeler aşağıdakilerden hangisidir?

A

Birleşmiş Milletler'in adada barış gücü konuşlandırma kararı alması.

B

İngiltere'nin adayı Yunanistan'a bırakma kararı alması.

C

1974 Kıbrıs Barış Harekatı'nın başlaması.

D

EOKA örgütünün faaliyete geçmesi ve 'Enosis' (Kıbrıs'ın Yunanistan'a bağlanması) hedefiyle silahlı mücadele başlatması.

E

Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla Türk ve Rum toplulukları arasında tam bir uzlaşı sağlanması.

Soru 14

II. Dünya Savaşı sonrasında Türkiye'nin dış politikasında önemli bir rol oynayan Balkan Paktı (1953-1954), bölgesel güvenlik ve Batı Bloku'yla bütünleşme stratejileri açısından değerlendirildiğinde aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

A

Paktın kurulması, Türkiye'nin Ortadoğu'daki nüfuzunu artırma hedefiyle doğrudan ilişkilidir.

B

Türkiye'nin NATO üyeliğini takiben bölgesel güvenlik girişimlerine olan inancını güçlendiren bir adımdır.

C

Yugoslavya'nın daha sonra Bağlantısızlar Hareketi'ne yönelmesiyle işlevselliğini büyük ölçüde kaybetmiştir.

D

Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında kurulan askeri bir ittifaktır.

E

Sovyetler Birliği'nin Balkanlar'daki yayılmacı politikalarına karşı ortak bir savunma oluşturmayı amaçlamıştır.

Soru 15

II. Dünya Savaşı sonrasında başlayan ve Türkiye'nin ilk kez doğrudan uluslararası bir çatışmaya katılımıyla sonuçlanan Kore Savaşı (1950-1953), Türk dış politikasında önemli bir dönüm noktası olmuştur. Türkiye'nin bu savaşa Birleşmiş Milletler saflarında asker göndermesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A

Ortadoğu'daki nüfuzunu artırmak ve yeni müttefikler edinmek.

B

Sovyet tehdidine karşı Batı Bloku ile stratejik ortaklığını güçlendirmek ve NATO üyeliğini garanti altına almak.

C

Askeri gücünü test etmek ve uluslararası alanda prestij kazanmak.

D

Asya ülkeleriyle ticari ilişkilerini geliştirmek ve ekonomik fayda sağlamak.

E

Kore halkına insani yardım sağlamak ve bölgesel barışı desteklemek.

Soru 16

II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'nın ekonomik ve siyasi entegrasyonu adına atılan önemli adımlardan biri, 1951'de kurulan Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'dur (AKÇT). Bu oluşumun, ilerleyen süreçte Avrupa Birliği'nin temellerini atma ve bölgesel barışı sağlama noktasındaki stratejik önemi aşağıdakilerden hangisidir?

A

Sadece ekonomik iş birliğini hedefleyerek siyasi entegrasyondan kaçınması.

B

Sovyetler Birliği'ne karşı askeri bir ittifak oluşturarak Doğu Bloku'nu dengelemesi.

C

Üye devletlerin bağımsız ulusal egemenliklerini tamamen ortadan kaldırması.

D

Tüm Avrupa ülkelerini kapsayan geniş bir serbest ticaret bölgesi yaratması.

E

Savaş endüstrisi için kritik olan kömür ve çelik üretimini ortak denetim altına alarak gelecekteki olası çatışmaları engellemesi.

Soru 17

II. Dünya Savaşı sonrası kurulan Birleşmiş Milletler (BM), uluslararası barış ve güvenliği koruma misyonunu üstlenmiştir. Ancak Soğuk Savaş döneminin kutuplaşmış yapısı, BM'nin bazı durumlarda etkinliğini sınırlamıştır. Bu bağlamda, BM Güvenlik Konseyi'nin Soğuk Savaş dönemindeki işleyişi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A

Kore Savaşı gibi çatışmalarda BM, daimi üyelerin oy birliğiyle doğrudan müdahale kararı almıştır.

B

Daimi üyelerin oy birliği ile aldığı kararlar, küresel sorunlara her zaman hızlı ve kesin çözümler getirmiştir.

C

Süper güçlerin veto hakkını sıkça kullanması, önemli uluslararası sorunlarda BM'nin harekete geçmesini engellemiştir.

D

Güvenlik Konseyi, Soğuk Savaş boyunca tamamen işlevsiz kalarak hiçbir önemli karar alamamıştır.

E

BM Güvenlik Konseyi, genellikle Doğu Bloku ülkelerinin çıkarlarını temsil eden kararlar almıştır.

Soru 18

II. Dünya Savaşı sonrasında nükleer silahların geliştirilmesi ve iki süper güç arasında yaşanan silahlanma yarışı, dünya genelinde büyük bir korku ve belirsizlik ortamı yaratmıştır. Bu durumun uluslararası ilişkilerdeki yansımaları ve nükleer caydırıcılık doktrininin ortaya çıkışı düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir değerlendirmedir?

A

'Karşılıklı Garanti Edilmiş İmha' (MAD) doktrini, nükleer silahlara sahip ülkeler arasında doğrudan çatışmayı caydırıcı bir etki yaratmıştır.

B

Nükleer silahların varlığı, Birleşmiş Milletler'in uluslararası barış ve güvenlik misyonunu tamamen işlevsiz hale getirmiştir.

C

Silahlanma yarışı, süper güçler arasındaki ekonomik rekabeti azaltarak refah seviyelerini yükseltmiştir.

D

Nükleer silahlanma yarışı, iki süper gücü nükleer savaşı tamamen ortadan kaldırma konusunda iş birliğine itmiştir.

E

Nükleer silahların yaygınlaşması, tüm dünya ülkelerinin eşit askeri güce sahip olmasını sağlamıştır.

Soru 19

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde Sovyetler Birliği'nin Doğu Bloku ülkelerinde uyguladığı siyasi ve ekonomik sistem, Batılı demokratik sistemlerle ciddi farklılıklar göstermiştir. Bu farklılıkların Doğu Bloku ülkelerinde yarattığı toplumsal ve ekonomik sonuçlar açısından aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A

Uluslararası ticaretin büyük ölçüde Doğu Bloku içindeki ülkelerle sınırlı kalması, ekonomik izolasyona yol açmıştır.

B

İdeolojik propaganda ve sansür, toplumsal yaşamın önemli bir parçası haline gelmiştir.

C

Devletin sosyal hizmetleri (eğitim, sağlık) yaygınlaştırması, halkın yaşam kalitesini Batılı ülkeler seviyesine çıkarmıştır.

D

Tek parti yönetimleri ve siyasi baskılar, bireysel özgürlükleri kısıtlamış ve muhalif hareketleri engellemiştir.

E

Pazar ekonomisi yerine merkezi planlı ekonominin uygulanması, tüketim malları kıtlığına ve teknolojik geriliğe neden olmuştur.

Soru 20

II. Dünya Savaşı sonrası dönemde, özellikle 1960'lı yıllardan itibaren 'Detant' (Yumuşama) dönemi olarak adlandırılan süreç, Soğuk Savaş gerilimini azaltma yönünde önemli girişimlere sahne olmuştur. Bu dönemin temel özelliklerinden biri ve uluslararası ilişkilerdeki yansımaları düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir değerlendirmedir?

A

Süper güçler arasında stratejik silahların sınırlandırılması anlaşmaları (SALT) gibi diyalog ve iş birliği çabalarının artması.

B

Doğu Bloku'nun tamamen dağılması ve çok kutuplu bir dünya düzenine geçilmesi.

C

Süper güçler arasında doğrudan çatışmaların sıklaşması ve vekalet savaşlarının son bulması.

D

Silahlanma yarışının tamamen durdurulması ve nükleer silahların imha edilmesi.

E

İdeolojik farklılıkların tamamen ortadan kalkması ve Batı ile Doğu bloklarının birleşmesi.

2. Dünya Savaşı Sonrasında Türkiye ve Dünya - Test 5

Karalama Tahtası Mevcut!

Karalama Tahtası