Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Kemosentez - Test 7

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Kemosentez konusuna yönelik bu yedinci test; MEB 12.2.3.1 kazanımı doğrultusunda kemosentezin mekanizması, inorganik maddelerin oksidasyonu, oksidatif fosforilasyonla ATP üretimi, CO₂ özümlemesi, H₂S'nin fotosentez ve kemosentezde farklı görevleri, nitrifikasyon basamakları, hidrotermal baca ekosistemleri, madde döngüleri ve fotosentez-kemosentez karşılaştırmalarını çok adımlı çıkarım sorularıyla ölçer. Sorular resmî MEB ders kitabı ve beceri temelli etkinliklerdeki soru mantığına yakın fakat tamamen özgündür. Zor düzeyin başlangıcı olan bu test, öğrencinin birden fazla veriyi birlikte değerlendirerek sonuca ulaşmasını amaçlar.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir araştırmacı kemosentez hızını dolaylı olarak belirlemek istiyor.
I. Birim zamanda tüketilen CO₂
II. Birim zamanda oksitlenen inorganik madde
III. Birim zamanda sentezlenen organik madde
IV. Ortama ulaşan ışık miktarı

Hangileri kullanılabilir?
A
I, II ve III
B
III ve IV
C
II ve IV
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Soru 2
Klorofilli mor kükürt bakterisi ile kemosentetik kükürt bakterisi H₂S kullanmaktadır.

Bu iki canlıda H₂S'nin görevi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
Birinde ATP, diğerinde CO₂ görevi yapar
B
Her ikisinde de yalnız karbon kaynağıdır
C
Her ikisinde de doğrudan glikoza dönüşür
D
Her ikisinde de ışığın yerini alır
E
Fotosentetik canlıda hidrojen-elektron kaynağı, kemosentetik canlıda enerji kaynağı olabilir
Soru 3
Bir kemosentetik bakteride I. deneyde yalnız CO₂, II. deneyde yalnız oksitlenebilir inorganik madde ortamdan uzaklaştırılıyor.

Aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
A
Her iki deneyde yalnız ışık soğurulması durur
B
II. deneyde CO₂ karbon kaynağı olmaktan çıkar
C
Her iki deneyde fotofosforilasyon hızlanır
D
I. deneyde enerji üretimi, II. deneyde yalnız klorofil sentezi durur
E
I. deneyde ATP üretimi sürebilirken II. deneyde enerji kazanımı doğrudan aksar
Soru 4
Bir hidrotermal baca çevresindeki kemosentetik bakterilerin H₂S miktarı düştüğünde sayılarının azalması neyi doğrudan destekler?
A
Bakterilerin klorofil taşıdığını
B
H₂S'nin temel karbon kaynağı olduğunu
C
Bakterilerin yalnız fotosentez yaptığını
D
H₂S'nin enerji elde etmede önemli olabileceğini
E
H₂S'nin organik besin olduğunu
Soru 5
Bir bakteri kültüründe karanlıkta CO₂ tüketimi sürerken amonyak azalıyor ve nitrit artıyor.

Bu üç gözlemi tek bir süreçle açıklayan seçenek hangisidir?
A
Fotosentez
B
Holozoik beslenme
C
Kemosentez
D
Fermantasyon
E
Saprofit beslenme
Soru 6
Bir kemosentetik bakteri türü yalnız belirli bir inorganik maddeyi oksitleyebiliyor. Bu madde ortamdan kaldırılıyor fakat başka inorganik maddeler bol miktarda bulunuyor.

Ne beklenir?
A
Enerji elde etme ve buna bağlı organik madde sentezinin azalması
B
Fotosenteze geçmesi
C
Kloroplast geliştirmesi
D
CO₂'yi enerji kaynağı olarak kullanması
E
Diğer bütün inorganik maddeleri otomatik olarak kullanması
Soru 7
Kemosentez yapan bir bakteride aşağıdaki olaylardan hangileri aynı hücrede gerçekleşebilir?
I. İnorganik madde oksidasyonu
II. Oksidatif fosforilasyon
III. CO₂ özümleme
IV. Fotofosforilasyon
A
I, II, III ve IV
B
II ve IV
C
I ve IV
D
III ve IV
E
I, II ve III
Soru 8
Bir hidrotermal baca ekosisteminde kemosentetik bakteriler ortadan kaldırıldığında, bu bakterilerden doğrudan veya dolaylı yararlanan tüketicilerin sayısı da zamanla azalıyor.

Bu gözlem neyi gösterir?
A
Tüketicilerin doğrudan H₂S ile beslendiğini
B
H₂S'nin organik bir besin olduğunu
C
Kemosentetik bakterilerin heterotrof olduğunu
D
Kemosentetik üretimin ışık olmayan bazı ekosistemlerde besin zincirinin temelini oluşturabildiğini
E
Fotosentezin derin denizlerde zorunlu olduğunu
Soru 9
Bir ortamda amonyak, nitrit ve nitrat başlangıçta eşit miktardadır. Daha sonra amonyak azalıyor, nitrit önce artıp sonra azalıyor, nitrat ise sürekli artıyor.

Bu değişim dizisi neyi destekler?
A
Fotosentezin giderek hızlandığını
B
Nitrifikasyonun iki basamağının ardışık gerçekleştiğini
C
Yalnız nitrat bakterilerinin çalıştığını
D
Klorofil sentezinin arttığını
E
Amonyağın doğrudan nitrata dönüştüğünü
Soru 10
Bir araştırmacı, bir bakterinin kemosentetik olduğunu kanıtlamak istiyor.

Aşağıdaki bulgulardan hangisinin birlikte gösterilmesi en güçlü kanıtı sağlar?
A
Tek hücreli olması ve enzim kullanması
B
İnorganik madde oksidasyonu sırasında enerji elde edilmesi ve bu enerjiyle CO₂'den organik madde sentezlenmesi
C
O₂ tüketmesi ve ribozom bulundurması
D
Bakterinin karanlıkta yaşayabilmesi ve hücre zarına sahip olması
E
ATP üretmesi ve DNA taşıması
Soru 11
Bir kemosentetik bakteride oksitlenebilir inorganik madde miktarı iki katına çıkarılıyor. ATP üretimi artıyor ancak CO₂ tüketimi ve organik madde sentezi değişmiyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini en güçlü biçimde düşündürür?
A
Enerji dışındaki bir etkenin sınırlayıcı olduğunu
B
Klorofil miktarının yetersiz olduğunu
C
İnorganik madde oksidasyonunun enerji sağlamadığını
D
Kemosentezde ATP kullanılmadığını
E
Bakterinin fotosentez yaptığını
Soru 12
Bir araştırmada X bakterisinin bulunduğu kapta H₂S azalırken sülfat miktarı artıyor; aynı anda CO₂ azalıyor ve organik madde miktarı yükseliyor. Kap tamamen karanlıktır.

Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılır?
A
H₂S organik maddenin temel karbon kaynağıdır
B
X bakterisi karanlıkta fotosentez yapmaktadır
C
CO₂ enerji kaynağı olarak oksitlenmektedir
D
Sülfat doğrudan glikoza dönüşmektedir
E
X bakterisi H₂S oksidasyonundan elde ettiği enerjiyle CO₂'yi organik madde sentezinde kullanmaktadır
Soru 13
Bir kemosentetik bakteride ATP üretimi artmasına rağmen organik madde sentezi azalıyor.

Aşağıdakilerden hangisi bu iki bulguyu birlikte açıklayabilir?
A
Klorofil miktarının artması
B
Hem CO₂'nin hem enerji kaynağının artması
C
Işık şiddetinin artması
D
CO₂ azalırken inorganik enerji kaynağının artması
E
Fotofosforilasyonun hızlanması
Soru 14
Kemosentez ile fotosentez karşılaştırılırken aşağıdaki özellikler veriliyor:
I. Ototrof beslenme
II. CO₂ özümleme
III. Fotofosforilasyon
IV. Oksidatif fosforilasyon
V. Işıktan bağımsız besin sentezi

Yalnız kemosenteze uygun olanlar hangileridir?
A
I ve II
B
IV ve V
C
II ve III
D
I, III ve V
E
III, IV ve V
Soru 15
Bir kemosentetik bakterinin yaşadığı ortamda enerji kaynağı olan inorganik madde, CO₂ ve uygun sıcaklık vardır. Buna rağmen organik madde sentezi gerçekleşmiyor.

En uygun açıklama hangisidir?
A
Klorofil bulunmaması
B
Fotofosforilasyonun gerçekleşmemesi
C
Ortamın karanlık olması
D
Gerekli enzim sistemlerinden birinin işlevsiz olması
E
Işık şiddetinin düşük olması
Soru 16
Bir kemosentetik bakterinin enerji üretim sistemi çalışırken CO₂ özümlemesini sağlayan enzim sistemi deneysel olarak durduruluyor.

Bir süre sonra aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?
A
İnorganik madde oksidasyonunun anında durması
B
Işığa bağımlılığın başlaması
C
Fotofosforilasyonun hızlanması
D
ATP üretiminin sürmesine rağmen organik madde sentezinin azalması
E
Klorofil sentezinin zorunlu hâle gelmesi
Soru 17
İki bakteri kültüründen K'ya yalnız ışık, CO₂ ve su; L'ye ise CO₂, O₂ ve oksitlenebilir bir inorganik madde veriliyor. K'da organik madde sentezi görülmezken L'de görülüyor.

Bu sonuç neyi destekler?
A
L kültüründeki bakterilerin kimyasal enerji kullanarak kemosentez yapabildiğini
B
L kültüründeki bakterilerin ışığa bağımlı olduğunu
C
CO₂'nin L kültüründe enerji kaynağı olduğunu
D
K kültüründeki bakterilerin mutlaka kemosentetik olduğunu
E
İnorganik maddenin karbon kaynağı olduğunu
Soru 18
Kemosentetik bir bakteride inorganik enerji kaynağı sabit tutulurken CO₂ miktarı artırılıyor. ATP üretimi değişmiyor, organik madde sentezi ise bir noktaya kadar artıyor.

Bu sonuç neyi gösterir?
A
Klorofil miktarının CO₂ ile arttığını
B
ATP üretiminin doğrudan CO₂ miktarına bağlı olmadığını, CO₂'nin organik madde sentezini sınırlayabildiğini
C
İnorganik maddenin önemsiz olduğunu
D
CO₂'nin ATP'nin enerji kaynağı olduğunu
E
Kemosentezin ışığa bağımlı olduğunu
Soru 19
Nitrifikasyonun iki basamağını yürüten X ve Y bakteri grupları aynı ortamdadır. X amonyağı nitrite, Y nitriti nitrata dönüştürüyor.

X grubunun etkinliği azaltılırsa aşağıdaki sonuçlardan hangisi beklenir?
A
Nitrat üretimi kesinlikle artar
B
Klorofil miktarı artar
C
Y bakterileri fotosenteze başlar
D
Nitrit oluşumu azalacağı için nitrat üretimi de dolaylı olarak azalabilir
E
Amonyak doğrudan nitrata dönüşür
Soru 20
Bir bakteri kültüründe amonyak → nitrit dönüşümü hızlanırken nitrit → nitrat dönüşümü aynı kalıyor. Bir süre sonra nitrit miktarı belirgin biçimde artıyor.

Bu durum nasıl açıklanır?
A
Nitrat bakterilerinin amonyak üretmesiyle
B
Fotosentezin hızlanmasıyla
C
Klorofil miktarının azalmasıyla
D
Nitritin organik karbon kaynağına dönüşmesiyle
E
Nitrit üretim hızının nitrit tüketim hızını aşmasıyla
20
soru