Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Hücresel Solunum - Test 9

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Hücresel Solunum konusuna yönelik bu dokuzuncu test, zor seviyenin ve serinin final basamağıdır. Testte glikoliz, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi arasındaki madde ve enerji akışı; NAD/NADH ve FAD/FADH₂ redoks dengesi; proton gradyanı ve ATP sentaz; oksijenin son elektron alıcısı olması; işaretli atom takibi; deneysel müdahalelerin zincirleme etkileri; sınırlayıcı basamaklar ve çoklu verilerden çıkarım birlikte ölçülür. Sorular resmî MEB konu pekiştirme ve beceri temelli etkinliklerdeki çoklu öncül, işaretli atom, şema ve deney mantığına yakın fakat tamamen özgün hazırlanmıştır. Şıklar uzunluk, yapı ve ayrıntı bakımından dengelenmiş; açıklamalar bilgi → adım adım yorum → sonuç düzeninde verilmiştir.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir hücrede glikoliz sırasında oluşan NADH'nin ETS'ye aktarımı engelleniyor, fakat matrikste üretilen NADH ve FADH₂ ETS'ye ulaşabiliyor.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi beklenir?
A
Krebs döngüsü zorunlu olarak durur
B
Toplam ETS elektron girişi azalır ancak devam eder
C
ETS tamamen durur ve oksijen tüketimi sıfırlanır durumunun gözlenmesi
D
ATP sentaz yalnız sitoplazmada çalışır
E
Glikoliz kaynaklı NADH FADH₂'ye dönüşür
Soru 2
Bir hücrede oksijenli solunumun bir basamağı inhibe edildiğinde hem NADH hem de FADH₂ birikiyor, proton gradyanı azalıyor ve oksijen tüketimi düşüyor.

İnhibe edilen basamak için en uygun çıkarım hangisidir?
A
Yalnız glikolizin ilk basamağı etkilenmiştir
B
Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü hızlanmıştır
C
ATP sentaz normalden hızlı çalışmaktadır
D
Krebs'te yalnız substrat düzeyinde fosforilasyon artmıştır durumunun gözlenmesi
E
ETS'nin ortak elektron aktarım basamaklarından biri etkilenmiştir
Soru 3
Bir hücrede toplam ATP üretimi düşmüş, NADH birikmiş ve CO₂ üretimi de zamanla azalmıştır.

İlk bozukluğun ETS'de başladığı biliniyorsa CO₂ üretimindeki azalma nasıl açıklanır?
A
ATP sentazın Krebs enzimlerini parçalamasıyla durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
B
Oksijenin CO₂'ye dönüşmesiyle
C
ETS'nin CO₂'yi doğrudan tüketmesiyle
D
NAD⁺ yenilenmesi azaldığı için Krebs ve ara basamaktaki oksidasyonların yavaşlamasıyla
E
Glikolizde karbon kaybının artmasıyla
Soru 4
Bir öğrenci, 'NADH ve FADH₂ yalnızca ATP üretmek için vardır.' diyor.

Bu ifadeyi en doğru biçimde nasıl düzeltmek gerekir?
A
Bu moleküller yüksek enerjili elektronları taşıyıp ETS'ye aktararak ATP üretimine dolaylı katkı sağlar
B
Bu moleküller oksijenin yerine son elektron alıcısıdır durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
C
Bu moleküller yalnız glikolizde sentezlenir
D
Bu moleküller CO₂ üretmek için kullanılır
E
Bu moleküller ATP'nin doğrudan yapı taşlarıdır
Soru 5
Bir hücrede mitokondri matriksindeki NAD⁺ düzeyi düşüyor, buna karşılık sitoplazmadaki glikoliz bir süre normal sürüyor.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Pirüvatın mitokondriye hiç girmediğini
B
Farklı hücresel bölmelerdeki redoks dengelerinin kısa süre farklı etkilenebileceğini
C
Matrikste NADH hiç oluşmadığını
D
ETS'nin sitoplazmada gerçekleştiğini
E
Glikolizin hiçbir zaman NAD⁺ kullanmadığını durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 6
Bir deneyde iki mitokondri grubuna eşit miktarda NADH veriliyor. K grubunda oksijen tüketimi ve ATP sentezi yüksek, L grubunda oksijen tüketimi sürmesine rağmen ATP sentezi çok düşük.

L grubunda en olası bozukluk hangisidir?
A
Proton gradyanının ATP sentaz tarafından kullanılamaması
B
Oksijenin son elektron alıcısı olarak görev yapmaması durumunun gözlenmesi
C
ETS'nin tamamen durmuş olması
D
Krebs döngüsünün hiç gerçekleşmemesi
E
NADH'nin elektronlarını ETS'ye hiç verememesi
Soru 7
İşaretli karbon taşıyan glikoz verilen bir hücrede bir süre sonra işaretli karbonun hem pirüvatta hem de CO₂'de bulunduğu saptanıyor. Buna göre aşağıdaki süreçlerden hangilerinin gerçekleştiği kesin olarak söylenebilir?
I. Glikoliz
II. Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü veya Krebs
III. ETS
A
I, II ve III durumunun gözlenmesi
B
I ve II durumunun gözlenmesi
C
Yalnız I
D
I ve III
E
II ve III
Soru 8
Bir araştırmacı üç farklı durumda ATP üretimini ölçüyor:
K: Yalnız glikoliz çalışıyor.
L: Glikoliz ve Krebs çalışıyor, ETS çalışmıyor.
M: Glikoliz, Krebs ve ETS birlikte çalışıyor.

Diğer koşullar uygun olduğuna göre toplam ATP üretimi için hangi sıralama en uygundur?
A
K > L > M
B
L > M > K
C
K = L = M
D
M > K > L
E
M > L > K
Soru 9
Bir araştırmacı, iç zarın protonlara geçirgenliğini artırdıktan sonra ETS hızının bir süre arttığını ancak ATP veriminin düştüğünü gözlüyor.

Bu durum nasıl açıklanabilir?
A
ATP sentaz proton sızıntısında daha fazla ATP üretir
B
Proton sızıntısı gradyanı azalttığı için ETS daha çok çalışsa da ATP sentaz daha az enerji elde eder
C
Krebs döngüsü sitoplazmaya geçtiği için ETS hızlanır
D
Proton sızıntısı NADH oluşumunu tamamen durdurduğu için ATP azalır
E
İç zar geçirgenliği artınca oksijen artık kullanılmadığı için ETS hızlanır durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 10
Bir hücrede substrat düzeyinde ATP üretimi normal, oksidatif ATP üretimi düşük, NADH ve FADH₂ ise yüksek bulunuyor.

Bu tablo en çok hangi bozuklukla uyumludur?
A
ATP'nin yalnız glikolizde üretilmesi
B
ETS veya proton gradyanına bağlı ATP üretim basamaklarındaki aksama
C
Glikolizin tamamen durması
D
Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşememesi
E
Krebs'in tüm tepkimelerinin iki kat hızlanması durumunun gözlenmesi
Soru 11
Bir hücrede ATP sentaz etkinliği artırılıyor ancak ETS'nin proton pompalama hızı değişmiyor.

Başlangıçta proton gradyanı yüksekse kısa süre hangi değişim beklenebilir?
A
Oksijen tüketiminin zorunlu olarak sıfırlanması
B
ATP sentezinin artması ve proton gradyanının azalması
C
ATP sentezinin azalması ve proton gradyanının artması
D
Krebs döngüsünün sitoplazmaya taşınması
E
NADH üretiminin tamamen durması
Soru 12
Bir hücrede NADH/NAD⁺ oranı artarken FADH₂/FAD oranı da artıyor ve aynı anda oksijen tüketimi azalıyor.

Bu üç değişimin ortak nedeni olarak hangisi en uygundur?
A
ETS'de elektronların son alıcıya aktarımının yavaşlaması
B
Glikolizin hızlanması
C
ATP sentazın hızlanması
D
Pirüvatın matrikse girişinin artması
E
Substrat düzeyinde fosforilasyonun artması durumunun gözlenmesi
Soru 13
Bir hücrede ATP sentaz inhibe edildikten kısa süre sonra zarlar arası bölgede H⁺ birikiyor; daha sonra ETS hızı da düşüyor.

Bu iki aşamalı değişim hangi mekanizmayı en iyi açıklar?
A
Önce glikoliz durur, sonra oksijen tüketimi artar
B
Önce proton geri dönüşü engellenir, sonra artan gradyan yeni proton pompalanmasını zorlaştırır
C
Önce oksijen azalır, sonra ATP sentaz hızlanır
D
Önce Krebs hızlanır, sonra FADH₂ tamamen tükenir
E
Önce pirüvat artar, sonra glikoz yeniden sentezlenir durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 14
Bir mitokondride ETS elemanlarından biri bozulduğu için elektronlar zincirin ortasında birikiyor.

Bu durumda zincirin bozukluğun öncesindeki ve sonrasındaki taşıyıcılar için hangi değişim beklenir?
A
Oksijen NADH'ye dönüşür
B
Öncesindekiler daha yükseltgenmiş, sonrasındakiler daha indirgenmiş kalır
C
Yalnız ATP sentaz indirgenir
D
Öncesindekiler daha indirgenmiş, sonrasındakiler daha yükseltgenmiş kalır
E
Her iki taraf da tamamen aynı redoks durumunda kalır
Soru 15
Bir deneyde hücreye verilen glikoz miktarı artırılıyor fakat oksijen tüketimi ve ATP üretimi belirli bir düzeyden sonra artmıyor.

Bu durum en iyi hangi kavramla açıklanabilir?
A
Solunumun başka bir basamağının sınırlayıcı hâle gelmesiyle
B
Glikozun artık enerji içermemesiyle
C
FADH₂'nin yalnız sitoplazmada oluşmasıyla
D
Oksijenin glikolizde tamamen tükenmesiyle durumunun gözlenmesi
E
ATP'nin glikozu geri sentezlemesiyle
Soru 16
Bir hücrede glikoliz normal, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü normal, fakat Krebs döngüsünün belirli bir basamağı durmuştur.

Aşağıdaki bulgulardan hangisi bu durumu en seçici biçimde destekler?
A
Pirüvat üretiminin tamamen durması
B
Asetil-CoA oluşumunun tamamen durması
C
FADH₂ üretiminin azalması, glikoliz NADH'sinin korunması
D
Oksijen tüketiminin mutlaka sıfırlanması
E
Glikolizde ATP harcanmasının ortadan kalkması durumunun gözlenmesi
Soru 17
Bir deneyde oksijenli solunum yapan hücrelere işaretli oksijen atomu taşıyan O₂ veriliyor.

İşaretli oksijenin en doğrudan hangi üründe görülmesi beklenir?
A
NADH'nin karbon yapısında
B
ETS sonunda oluşan suda
C
Glikoliz sonunda oluşan pirüvatta
D
Krebs'te çıkan CO₂'de
E
Asetil-CoA'nın karbon iskeletinde
Soru 18
Bir hücrede oksijen tüketimi aniden duruyor ancak kısa süre substrat düzeyinde ATP sentezi devam ediyor.

Bu gözlem aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Substrat düzeyinde fosforilasyonun oksijen kullanımından doğrudan bağımsız olduğunu
B
Oksijenin glikolizde zorunlu tepkime maddesi olduğunu
C
Glikolizin mitokondri iç zarında gerçekleştiğini
D
FADH₂'nin yalnız oksijen yokken oluştuğunu
E
ATP sentezinin yalnız oksijen varlığında gerçekleştiğini durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 19
Bir hücrede glikoliz, ara basamak ve Krebs'te NAD⁺ indirgenmesi sürüyor; fakat ETS'de NADH'nin yükseltgenmesi engellenmiş durumda.

Uzun vadede hangi sonuç beklenir?
A
NAD⁺ havuzunun azalması nedeniyle önceki oksidasyon basamaklarının yavaşlaması
B
NADH'nin sınırsız biçimde birikmesi ve hiçbir sürecin etkilenmemesi durumunun gözlenmesi
C
ATP sentazın NAD⁺ üretmeye başlaması
D
Oksijen tüketiminin sürekli artması
E
FADH₂'nin glikoza dönüşmesi
Soru 20
Bir hücrede CO₂ üretimi devam ederken oksijen tüketimi geçici olarak duruyor.

Bu gözlem aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?
A
Glikolizin yalnız oksijen varlığında gerçekleştiğini durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
B
Karbon kaybı tepkimeleri sürerken ETS'nin son elektron aktarımının aksayabildiğini
C
Oksijenin yalnız Krebs'te kullanıldığını
D
ATP sentazın CO₂ ürettiğini
E
CO₂'nin yalnız ETS'de üretildiğini
20
soru