Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Hücresel Solunum - Test 9

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Hücresel Solunum konusuna yönelik bu dokuzuncu test, zor seviyenin ve serinin final basamağıdır. Testte glikoliz, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi arasındaki madde ve enerji akışı; NAD/NADH ve FAD/FADH₂ redoks dengesi; proton gradyanı ve ATP sentaz; oksijenin son elektron alıcısı olması; işaretli atom takibi; deneysel müdahalelerin zincirleme etkileri; sınırlayıcı basamaklar ve çoklu verilerden çıkarım birlikte ölçülür. Sorular resmî MEB konu pekiştirme ve beceri temelli etkinliklerdeki çoklu öncül, işaretli atom, şema ve deney mantığına yakın fakat tamamen özgün hazırlanmıştır. Şıklar uzunluk, yapı ve ayrıntı bakımından dengelenmiş; açıklamalar bilgi → adım adım yorum → sonuç düzeninde verilmiştir.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir deneyde iki mitokondri grubuna eşit miktarda NADH veriliyor. K grubunda oksijen tüketimi ve ATP sentezi yüksek, L grubunda oksijen tüketimi sürmesine rağmen ATP sentezi çok düşük. L grubunda en olası bozukluk hangisidir?
A
ETS'nin tamamen durmuş olması
B
NADH'nin elektronlarını ETS'ye hiç verememesi
C
Proton gradyanının ATP sentaz tarafından kullanılamaması
D
Oksijenin son elektron alıcısı olarak görev yapmaması durumunun gözlenmesi
E
Krebs döngüsünün hiç gerçekleşmemesi
Soru 2
Bir araştırmacı, iç zarın protonlara geçirgenliğini artırdıktan sonra ETS hızının bir süre arttığını ancak ATP veriminin düştüğünü gözlüyor. Bu durum nasıl açıklanabilir?
A
ATP sentaz proton sızıntısında daha fazla ATP üretir
B
Proton sızıntısı gradyanı azalttığı için ETS daha çok çalışsa da ATP sentaz daha az enerji elde eder
C
Proton sızıntısı NADH oluşumunu tamamen durdurduğu için ATP azalır
D
Krebs döngüsü sitoplazmaya geçtiği için ETS hızlanır
E
İç zar geçirgenliği artınca oksijen artık kullanılmadığı için ETS hızlanır durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 3
Bir hücrede CO₂ üretimi devam ederken oksijen tüketimi geçici olarak duruyor. Bu gözlem aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?
A
Oksijenin yalnız Krebs'te kullanıldığını
B
Karbon kaybı tepkimeleri sürerken ETS'nin son elektron aktarımının aksayabildiğini
C
Glikolizin yalnız oksijen varlığında gerçekleştiğini durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
D
ATP sentazın CO₂ ürettiğini
E
CO₂'nin yalnız ETS'de üretildiğini
Soru 4
Bir mitokondride ETS elemanlarından biri bozulduğu için elektronlar zincirin ortasında birikiyor. Bu durumda zincirin bozukluğun öncesindeki ve sonrasındaki taşıyıcılar için hangi değişim beklenir?
A
Oksijen NADH'ye dönüşür
B
Öncesindekiler daha yükseltgenmiş, sonrasındakiler daha indirgenmiş kalır
C
Yalnız ATP sentaz indirgenir
D
Her iki taraf da tamamen aynı redoks durumunda kalır
E
Öncesindekiler daha indirgenmiş, sonrasındakiler daha yükseltgenmiş kalır
Soru 5
Bir hücrede glikoliz, ara basamak ve Krebs'te NAD⁺ indirgenmesi sürüyor; fakat ETS'de NADH'nin yükseltgenmesi engellenmiş durumda. Uzun vadede hangi sonuç beklenir?
A
Oksijen tüketiminin sürekli artması
B
NADH'nin sınırsız biçimde birikmesi ve hiçbir sürecin etkilenmemesi durumunun gözlenmesi
C
FADH₂'nin glikoza dönüşmesi
D
NAD⁺ havuzunun azalması nedeniyle önceki oksidasyon basamaklarının yavaşlaması
E
ATP sentazın NAD⁺ üretmeye başlaması
Soru 6
Bir hücrede oksijen tüketimi aniden duruyor ancak kısa süre substrat düzeyinde ATP sentezi devam ediyor. Bu gözlem aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Oksijenin glikolizde zorunlu tepkime maddesi olduğunu
B
FADH₂'nin yalnız oksijen yokken oluştuğunu
C
Glikolizin mitokondri iç zarında gerçekleştiğini
D
Substrat düzeyinde fosforilasyonun oksijen kullanımından doğrudan bağımsız olduğunu
E
ATP sentezinin yalnız oksijen varlığında gerçekleştiğini durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 7
Bir hücrede oksijenli solunumun bir basamağı inhibe edildiğinde hem NADH hem de FADH₂ birikiyor, proton gradyanı azalıyor ve oksijen tüketimi düşüyor. İnhibe edilen basamak için en uygun çıkarım hangisidir?
A
Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü hızlanmıştır
B
ETS'nin ortak elektron aktarım basamaklarından biri etkilenmiştir
C
Yalnız glikolizin ilk basamağı etkilenmiştir
D
Krebs'te yalnız substrat düzeyinde fosforilasyon artmıştır durumunun gözlenmesi
E
ATP sentaz normalden hızlı çalışmaktadır
Soru 8
Bir öğrenci, 'NADH ve FADH₂ yalnızca ATP üretmek için vardır.' diyor. Bu ifadeyi en doğru biçimde nasıl düzeltmek gerekir?
A
Bu moleküller yalnız glikolizde sentezlenir
B
Bu moleküller yüksek enerjili elektronları taşıyıp ETS'ye aktararak ATP üretimine dolaylı katkı sağlar
C
Bu moleküller CO₂ üretmek için kullanılır
D
Bu moleküller ATP'nin doğrudan yapı taşlarıdır
E
Bu moleküller oksijenin yerine son elektron alıcısıdır durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 9
Bir hücrede mitokondri matriksindeki NAD⁺ düzeyi düşüyor, buna karşılık sitoplazmadaki glikoliz bir süre normal sürüyor. Bu durum aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Glikolizin hiçbir zaman NAD⁺ kullanmadığını durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
B
ETS'nin sitoplazmada gerçekleştiğini
C
Farklı hücresel bölmelerdeki redoks dengelerinin kısa süre farklı etkilenebileceğini
D
Matrikste NADH hiç oluşmadığını
E
Pirüvatın mitokondriye hiç girmediğini
Soru 10
Bir deneyde hücreye verilen glikoz miktarı artırılıyor fakat oksijen tüketimi ve ATP üretimi belirli bir düzeyden sonra artmıyor. Bu durum en iyi hangi kavramla açıklanabilir?
A
ATP'nin glikozu geri sentezlemesiyle
B
Oksijenin glikolizde tamamen tükenmesiyle durumunun gözlenmesi
C
FADH₂'nin yalnız sitoplazmada oluşmasıyla
D
Glikozun artık enerji içermemesiyle
E
Solunumun başka bir basamağının sınırlayıcı hâle gelmesiyle
Soru 11
Bir hücrede substrat düzeyinde ATP üretimi normal, oksidatif ATP üretimi düşük, NADH ve FADH₂ ise yüksek bulunuyor. Bu tablo en çok hangi bozuklukla uyumludur?
A
ATP'nin yalnız glikolizde üretilmesi
B
Krebs'in tüm tepkimelerinin iki kat hızlanması durumunun gözlenmesi
C
ETS veya proton gradyanına bağlı ATP üretim basamaklarındaki aksama
D
Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşememesi
E
Glikolizin tamamen durması
Soru 12
Bir hücrede glikoliz normal, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü normal, fakat Krebs döngüsünün belirli bir basamağı durmuştur. Aşağıdaki bulgulardan hangisi bu durumu en seçici biçimde destekler?
A
Glikolizde ATP harcanmasının ortadan kalkması durumunun gözlenmesi
B
Asetil-CoA oluşumunun tamamen durması
C
Oksijen tüketiminin mutlaka sıfırlanması
D
FADH₂ üretiminin azalması, glikoliz NADH'sinin korunması
E
Pirüvat üretiminin tamamen durması
Soru 13
Bir hücrede NADH/NAD⁺ oranı artarken FADH₂/FAD oranı da artıyor ve aynı anda oksijen tüketimi azalıyor. Bu üç değişimin ortak nedeni olarak hangisi en uygundur?
A
ETS'de elektronların son alıcıya aktarımının yavaşlaması
B
Glikolizin hızlanması
C
ATP sentazın hızlanması
D
Pirüvatın matrikse girişinin artması
E
Substrat düzeyinde fosforilasyonun artması durumunun gözlenmesi
Soru 14
Bir hücrede ATP sentaz etkinliği artırılıyor ancak ETS'nin proton pompalama hızı değişmiyor. Başlangıçta proton gradyanı yüksekse kısa süre hangi değişim beklenebilir?
A
Krebs döngüsünün sitoplazmaya taşınması
B
ATP sentezinin azalması ve proton gradyanının artması
C
Oksijen tüketiminin zorunlu olarak sıfırlanması
D
ATP sentezinin artması ve proton gradyanının azalması
E
NADH üretiminin tamamen durması
Soru 15
Bir hücrede ATP sentaz inhibe edildikten kısa süre sonra zarlar arası bölgede H⁺ birikiyor; daha sonra ETS hızı da düşüyor. Bu iki aşamalı değişim hangi mekanizmayı en iyi açıklar?
A
Önce Krebs hızlanır, sonra FADH₂ tamamen tükenir
B
Önce glikoliz durur, sonra oksijen tüketimi artar
C
Önce oksijen azalır, sonra ATP sentaz hızlanır
D
Önce pirüvat artar, sonra glikoz yeniden sentezlenir durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
E
Önce proton geri dönüşü engellenir, sonra artan gradyan yeni proton pompalanmasını zorlaştırır
Soru 16
Bir deneyde oksijenli solunum yapan hücrelere işaretli oksijen atomu taşıyan O₂ veriliyor. İşaretli oksijenin en doğrudan hangi üründe görülmesi beklenir?
A
ETS sonunda oluşan suda
B
Krebs'te çıkan CO₂'de
C
NADH'nin karbon yapısında
D
Asetil-CoA'nın karbon iskeletinde
E
Glikoliz sonunda oluşan pirüvatta
Soru 17
Bir hücrede toplam ATP üretimi düşmüş, NADH birikmiş ve CO₂ üretimi de zamanla azalmıştır. İlk bozukluğun ETS'de başladığı biliniyorsa CO₂ üretimindeki azalma nasıl açıklanır?
A
Glikolizde karbon kaybının artmasıyla
B
ETS'nin CO₂'yi doğrudan tüketmesiyle
C
Oksijenin CO₂'ye dönüşmesiyle
D
NAD⁺ yenilenmesi azaldığı için Krebs ve ara basamaktaki oksidasyonların yavaşlamasıyla
E
ATP sentazın Krebs enzimlerini parçalamasıyla durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 18
Bir hücrede glikoliz sırasında oluşan NADH'nin ETS'ye aktarımı engelleniyor, fakat matrikste üretilen NADH ve FADH₂ ETS'ye ulaşabiliyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi beklenir?
A
Glikoliz kaynaklı NADH FADH₂'ye dönüşür
B
ETS tamamen durur ve oksijen tüketimi sıfırlanır durumunun gözlenmesi
C
Toplam ETS elektron girişi azalır ancak devam eder
D
ATP sentaz yalnız sitoplazmada çalışır
E
Krebs döngüsü zorunlu olarak durur
Soru 19
Bir araştırmacı üç farklı durumda ATP üretimini ölçüyor:
K: Yalnız glikoliz çalışıyor.
L: Glikoliz ve Krebs çalışıyor, ETS çalışmıyor.
M: Glikoliz, Krebs ve ETS birlikte çalışıyor.

Diğer koşullar uygun olduğuna göre toplam ATP üretimi için hangi sıralama en uygundur?
A
K = L = M
B
M > L > K
C
L > M > K
D
K > L > M
E
M > K > L
Soru 20
İşaretli karbon taşıyan glikoz verilen bir hücrede bir süre sonra işaretli karbonun hem pirüvatta hem de CO₂'de bulunduğu saptanıyor. Buna göre aşağıdaki süreçlerden hangilerinin gerçekleştiği kesin olarak söylenebilir?
I. Glikoliz
II. Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü veya Krebs
III. ETS
A
I ve III
B
I ve II durumunun gözlenmesi
C
I, II ve III durumunun gözlenmesi
D
II ve III
E
Yalnız I
20
soru