Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Hücresel Solunum - Test 7

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Hücresel Solunum konusuna yönelik bu yedinci test, zor seviye serinin ilk basamağıdır. Testte glikoliz, pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümü, Krebs döngüsü ve elektron taşıma sistemi arasındaki bağımlılıklar; NADH ve FADH₂'nin redoks dengesi; kemiozmotik mekanizma; proton gradyanı; oksijenin son elektron alıcısı olması; metabolik engellerin zincirleme etkileri ve deneysel verilerin yorumlanması birlikte ölçülür. Sorular MEB'in çıkarım yapma, değişken belirleme, deney sonucu yorumlama ve evreler arası ilişki kurma yaklaşımına yakın fakat tamamen özgün hazırlanmıştır. Şıklar uzunluk ve anlatım bakımından dengelenmiş, açıklamalar bilgi → adım adım yorum → sonuç düzeninde hazırlanmıştır.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir deneyde mitokondrinin zarlar arası bölgesinin pH'sı düşerken matriks pH'sı daha yüksek kalıyor.

Bu durum aşağıdaki yorumlardan hangisini en güçlü biçimde destekler?
A
Zarlar arası bölgede H⁺ birikerek proton gradyanı oluştuğunu
B
Glikolizde CO₂ üretiminin başladığını
C
Matrikste oksijenin glikoza bağlandığını şeklinde gerçekleşmesi
D
Pirüvatın ETS'de parçalandığını
E
FADH₂'nin sitoplazmada üretildiğini
Soru 2
Bir araştırmacı aynı hücrede şu olayları gözlüyor:
I. NAD⁺'ın NADH'ye dönüşmesi
II. FAD'ın FADH₂'ye dönüşmesi
III. Substrat düzeyinde ATP sentezi

Bu üç olayın birlikte gerçekleşebildiği evre hangisidir?
A
Glikoliz
B
Krebs döngüsü
C
Elektron taşıma sistemi
D
ATP sentaz basamağı
E
Ara basamak
Soru 3
Bir hücrede mitokondri matriksindeki NAD⁺ düzeyi ciddi biçimde azalıyor. ETS'nin de yavaş çalıştığı biliniyor.

Buna göre aşağıdaki olaylardan hangisinin zamanla azalması beklenir?
A
Pirüvat oksidasyonu ve Krebs'teki yükseltgenme tepkimelerinin
B
Oksijenin hücre zarından difüzyonunun
C
Glikolizde glikozun ilk fosforlanmasının şeklinde gerçekleşmesi
D
ATP'nin sitoplazmada hidrolizinin
E
Glikozun hücreye alınmasının
Soru 4
Bir mitokondride ATP sentazın çalışması sürerken ETS geçici olarak durduruluyor. Başlangıçta var olan proton gradyanı nedeniyle kısa süre ATP sentezi devam ediyor.

Bu deney aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
ATP sentazın elektronları oksijene taşıdığını
B
Krebs döngüsünün iç zar üzerinde gerçekleştiğini şeklinde gerçekleşmesi
C
FADH₂'nin proton pompası olarak görev yaptığını
D
ATP sentazın doğrudan enerji kaynağının proton gradyanı olduğunu
E
Glikolizin ATP sentaza bağlı olduğunu
Soru 5
Bir öğrenci şu çıkarımı yapıyor: 'Bir hücrede oksijen tüketimi varsa mutlaka aynı anda CO₂ çıkışı da vardır.' Bu çıkarımın hatalı olmasının temel nedeni hangisidir?
A
CO₂ yalnız glikolizde oluştuğu için eş zamanlılık kurulamaz
B
Oksijen tüketimi ETS'de, CO₂ çıkışı ise farklı evrelerde gerçekleşebilir
C
CO₂ yalnız ETS'de oluştuğu için iki olay her zaman ayrıdır
D
Oksijen tüketimi yalnız fermantasyonda görüldüğü için çıkarım yanlıştır şeklinde gerçekleşmesi
E
Oksijen yalnız glikolizde tüketildiği için CO₂ ile ilişkili değildir
Soru 6
Aşağıdaki olayların hangisinde karbon atomlarının sayısı azalırken aynı zamanda NADH oluşması beklenir?
A
ETS'de oksijenin elektron kabulünde
B
Pirüvatın asetil-CoA'ya dönüşümünde
C
ATP sentazdan proton geçişinde
D
FADH₂'nin ETS'de yükseltgenmesinde
E
Glikolizin ilk enerji yatırım basamağında
Soru 7
Oksijenli solunum yapan bir hücrede bir molekülün miktarı glikoliz ve Krebs sırasında artıyor, ETS sırasında azalıyor.

Bu molekül için en uygun seçenek hangisidir?
A
NADH
B
Karbondioksit
C
Oksijen
D
Glikoz
E
NAD⁺
Soru 8
Aşağıdaki deney sonuçlarından hangisi oksijenin hücresel solunumdaki görevinin 'son elektron alıcısı' olduğunu en doğrudan destekler?
A
ADP miktarı artınca ATP sentezinin artması
B
FAD miktarı artınca Krebs'in bazı basamaklarının hızlanması şeklinde gerçekleşmesi
C
Pirüvat arttıkça asetil-CoA oluşumunun artması
D
Glikoz miktarı artınca glikoliz hızının artması
E
Oksijen uzaklaştırılınca ETS'de elektron akışının kısa sürede durması
Soru 9
Bir deneyde mitokondrinin dış ortamına ADP ve fosfat ekleniyor; ETS çalışıyor ve proton gradyanı mevcut olmasına rağmen ATP oluşmuyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisinin işlev bozukluğu en olasıdır?
A
Glikoliz enzimlerinin
B
Pirüvat taşıyıcısının
C
ATP sentazın
D
NADH'nin
E
Krebs enzimlerinin
Soru 10
Bir hücrede yalnızca oksidatif fosforilasyon engelleniyor, substrat düzeyinde fosforilasyon ise etkilenmiyor. Buna göre aşağıdaki ATP kaynaklarından hangileri devam edebilir?
I. Glikoliz
II. Krebs döngüsü
III. ETS'ye bağlı ATP sentezi
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve II şeklinde gerçekleşmesi
D
Yalnız I
E
I, II ve III şeklinde gerçekleşmesi
Soru 11
Aynı miktarda glikoz verilen iki ökaryot hücreden K hücresinde mitokondri iç zarı sağlam, L hücresinde ise protonlara geçirgendir.

Diğer koşullar aynıysa hangi karşılaştırma doğrudur?
A
K hücresinin oksidatif ATP verimi L hücresinden daha yüksektir
B
K hücresinde substrat düzeyinde fosforilasyon görülmez şeklinde gerçekleşmesi
C
L hücresinde oksijen son elektron alıcısı olamaz
D
L hücresinde glikoliz kesinlikle gerçekleşmez
E
K hücresinde NADH hiç oluşmaz
Soru 12
Bir hücrede glikoliz ve ara basamak normal, Krebs döngüsünde FAD'ın indirgenmesini sağlayan basamak ise çalışmıyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisinin doğrudan azalması beklenir?
A
Glikolizdeki net ATP kazancının
B
ETS'ye FADH₂ üzerinden taşınan elektron miktarının
C
Ara basamakta CO₂ çıkışının
D
Pirüvatın sitoplazmada oluşmasının şeklinde gerçekleşmesi
E
Glikolizde oluşan NADH miktarının
Soru 13
Bir hücrede ETS'nin elektron taşıma kapasitesi arttığı hâlde NADH ve FADH₂ üretim hızı değişmiyor.

Oksijen de yeterli olduğuna göre kısa süre sonra hangi durum beklenir?
A
NADH ve FADH₂ miktarlarının azalması şeklinde gerçekleşmesi
B
Krebs döngüsünde CO₂ oluşumunun zorunlu durması şeklinde gerçekleşmesi
C
Oksijenin hücre dışına verilmesinin hızlanması
D
NADH ve FADH₂ miktarlarının sürekli artması
E
Glikolizde pirüvat oluşumunun sıfırlanması
Soru 14
Bir araştırmacı oksijenli solunumun üç farklı basamağını X, Y ve Z olarak kodluyor. X'te glikozdan pirüvat, Y'de FADH₂, Z'de ise su oluştuğu belirleniyor.

Buna göre X, Y ve Z sırasıyla hangisidir?
A
Ara basamak — Krebs — glikoliz
B
Krebs — glikoliz — ETS
C
ETS — ara basamak — Krebs
D
Glikoliz — Krebs — ETS
E
Glikoliz — ETS — Krebs
Soru 15
Bir hücrede iç zar boyunca proton gradyanı artıyor ancak ATP miktarı yükselmiyor.

Bu veriden hareketle aşağıdaki yapılardan hangisinin doğrudan incelenmesi en uygundur?
A
Pirüvat taşıyıcısının
B
Sitoplazmik ribozomların
C
Krebs'teki FAD molekülünün şeklinde gerçekleşmesi
D
ATP sentaz enziminin şeklinde gerçekleşmesi
E
Glikoliz enzimlerinin
Soru 16
Bir hücrede Krebs döngüsünde NADH ve FADH₂ üretimi artarken ETS'nin elektron taşıma hızı sabit kalıyor.

Bir süre sonra aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi en olasıdır?
A
NAD⁺ ve FAD'ın hızla artması ve taşıyıcıların tükenmesi şeklinde gerçekleşmesi
B
Pirüvatın doğrudan suya dönüşmesi
C
Glikolizde glikoz sentezinin başlaması
D
Oksijen tüketiminin zorunlu olarak iki katına çıkması
E
İndirgenmiş taşıyıcıların birikmesi ve yükseltgenmiş formların azalması
Soru 17
Bir hücrede glikoliz sonunda oluşan NADH'nin ETS'ye ulaşması engelleniyor; buna karşılık Krebs kaynaklı FADH₂ elektronlarını ETS'ye verebiliyor.

Buna göre hangi çıkarım yapılabilir?
A
ETS'nin elektron kaynağı azalır ancak tamamen ortadan kalkmayabilir
B
Krebs döngüsü sitoplazmaya taşınır
C
FADH₂ glikolizde üretilmeye başlar
D
Oksijen artık son elektron alıcısı olmaz
E
ETS kesinlikle tümüyle durur ve hiç elektron alamaz şeklinde gerçekleşmesi
Soru 18
Bir hücrede oksijenli solunum sırasında ATP miktarı azalırken NADH miktarı artıyor ve oksijen tüketimi düşüyor.

Bu üç bulgu birlikte değerlendirildiğinde en olası aksama hangisidir?
A
Elektron taşıma sistemi veya oksidatif fosforilasyonda aksama
B
Glikolizde glikozun pirüvata dönüşümünün hızlanması şeklinde gerçekleşmesi
C
Substrat düzeyinde fosforilasyonun hızlanması
D
Krebs döngüsünde asetil-CoA girişinin artması
E
Hücreye glikoz girişinin artması
Soru 19
Bir hücrede ETS'nin son elektron alıcısına elektron aktarımı engelleniyor. Kısa süre için aşağıdaki değişimlerden hangilerinin birlikte görülmesi beklenir?
I. NADH miktarında artış
II. NAD⁺ yenilenmesinde azalma
III. Oksidatif ATP sentezinde azalma
A
Yalnız I
B
Yalnız III şeklinde gerçekleşmesi
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Soru 20
İzole edilmiş bir mitokondride ETS elemanları ve ATP sentaz işlevseldir. Ortama NADH eklenmesine rağmen ATP üretimi gözlenmiyor. Daha sonra dış ortam ile matriks arasındaki H⁺ farkı yapay olarak artırıldığında ATP sentezi başlıyor.

Buna göre ilk durumda ATP üretilememesinin en uygun açıklaması hangisidir?
A
NADH'nin elektron taşıyamayan bir molekül olması şeklinde gerçekleşmesi
B
İç zar boyunca yeterli proton gradyanının kurulamamış olması
C
ATP sentazın yalnız glikolizde görev yapması
D
Oksijenin Krebs döngüsünde tüketilmesi
E
Pirüvatın mitokondriye girememesi
20
soru