Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji - Test 6

12. Sınıf Biyoloji dersi Genden Proteine ünitesindeki Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji konusuna yönelik bu altıncı test; MEB 12.1.2.2 ve 12.1.2.3 kazanımları doğrultusunda rekombinant DNA teknolojisi, gen klonlama basamakları, plazmit ve vektör kullanımı, restriksiyon enzimi ile DNA ligazın görevleri, transgenik canlılar, canlı klonlama, kök hücre, gen terapisi, DNA parmak izi, çevresel biyoteknoloji, biyogüvenlik ve biyoteknolojik uygulamaların olası yarar-risk analizini MEB konu pekiştirme testlerindeki uzun soru kökü, öncül, süreç analizi ve çıkarım yaklaşımına yakın biçimde ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Orta düzey serinin son testi olarak öğrencinin birden fazla bilgiyi aynı soruda kullanmasını ve uygulamaların amaç, yöntem ve sonuçlarını karşılaştırmasını hedefler.

Soru
20
Süre
25 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir gen klonlama çalışmasında hedef DNA parçası ve plazmit aynı restriksiyon enzimiyle kesiliyor. Bu işlemin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Birbirine uyumlu DNA uçları oluşturarak hedef genin plazmite bağlanmasını kolaylaştırmak
B
Hedef genin amino asit dizisini değiştirmek
C
Plazmitin protein sentezini durdurmak
D
Bakterinin kromozom sayısını artırmak
E
Bakterinin bütün DNA'sını parçalamak
Soru 2
Bir araştırmacı, belirli bir proteini üreten geni bir bakteriye aktarmış ve aynı bakteriden çok sayıda kopya elde etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu çalışmanın gen klonlama ve biyoteknolojik üretim açısından birlikte değerlendirilmesine örnektir?
A
Gen klonlama ile protein üretimi arasında ilişki yoktur
B
Bakterinin çoğalması canlı klonlamadır
C
Genin çoğaltılması gen klonlama, ürünün elde edilmesi biyoteknolojik üretimdir
D
Her iki işlem yalnız klasik fermantasyondur
E
Genin kopyalanması doğal seçilimdir
Soru 3
Bir DNA parmak izi analizinde bir çocuğun incelenen DNA bölgelerindeki bazı bantların annesiyle, kalan bantların ise babasıyla eşleştiği görülmüştür.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Kalıtsal bilginin proteinlerden aktarıldığını
B
DNA profillemenin akrabalık ilişkilerinin araştırılmasında kullanılabileceğini
C
Anne ve babanın bütün genlerinin aynı olduğunu
D
DNA parmak izinin yalnız suç araştırmalarında kullanılabildiğini
E
Çocuğun DNA'sının yalnız anneden geldiğini
Soru 4
Bir transgenik bitkinin geliştirildiği çalışmada aşağıdaki basamaklar uygulanmıştır:

I. İstenen özelliğe ait genin belirlenmesi
II. Genin uygun vektöre yerleştirilmesi
III. Rekombinant DNA'nın bitki hücresine aktarılması
IV. Aktarılan genin bitkide ifade edilip edilmediğinin incelenmesi

Bu basamakların doğru sıralaması hangisidir?
A
I - II - III - IV
B
IV - I - II - III
C
I - III - II - IV
D
III - II - I - IV
E
II - I - IV - III
Soru 5
Bir çevre projesinde ağır metalleri bağlayabilen mikroorganizmalar kirlenmiş toprakta kullanılmış ve topraktaki ağır metal miktarının azaldığı belirlenmiştir.

Bu uygulamanın biyoteknolojik açıdan önemi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Mikroorganizmaların yalnız hastalık oluşturduğunu göstermesi
B
Canlıların çevre kirliliğinin azaltılmasında kullanılabileceğini göstermesi
C
Genetik bilginin çevresel süreçlerde rol oynamadığını göstermesi
D
Biyoteknolojinin yalnız tarımda kullanıldığını göstermesi
E
Canlıların çevreyle etkileşmediğini göstermesi
Soru 6
Bir gen klonlama deneyinde hedef gen plazmite başarıyla bağlanmış, ancak rekombinant plazmit bakteri hücresine aktarılamamıştır.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi doğrudan gerçekleşemez?
A
Plazmit üzerinde hedef genin bulunması
B
Bakterilerin çoğalmasıyla hedef genin çok sayıda kopyasının elde edilmesi
C
DNA ligazın görev yapması
D
Rekombinant DNA'nın oluşması
E
Hedef genin plazmite bağlanması
Soru 7
Bir transgenik canlının yeni kazandığı özelliğin yavrularına aktarılabildiği gözlenmiştir.

Bu durum en doğrudan hangi sonucu destekler?
A
Canlının artık başka bir tür olduğunu
B
DNA'nın kalıtımla ilgisi olmadığını
C
Yeni özelliğin yalnız çevreden kaynaklandığını
D
Bütün genlerinin değiştiğini
E
Aktarılan genetik bilginin kalıtsal hâle gelebildiğini
Soru 8
Bir biyoteknolojik uygulamada bitkiye aktarılan genin zararlılara karşı direnç sağladığı, ancak aynı zamanda hedef dışı bazı böcek türlerini de etkileyebileceği düşünülmektedir.

Bu durumda bilimsel açıdan en uygun yaklaşım hangisidir?
A
Gen aktarımının çevreyle hiçbir ilişkisi olmadığını kabul etmek
B
Yarar ve olası çevresel etkileri birlikte değerlendirerek kontrollü çalışmalar yapmak
C
Çevresel etkileri araştırmadan ürünü yaygınlaştırmak
D
Yalnız ürün verimini dikkate almak
E
Tek olası risk nedeniyle bütün biyoteknolojiyi reddetmek
Soru 9
Bir protein ilacı üretmek amacıyla bakteriye insan geni aktarılmıştır. Bakterinin ilgili proteini sentezleyebilmesi aşağıdaki olaylardan hangilerine bağlıdır?

I. Aktarılan genin bakteride işlevsel olması
II. Genetik bilginin RNA'ya aktarılabilmesi
III. Ribozomlarda protein sentezinin gerçekleşebilmesi
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Soru 10
Bir bilim insanı, genetik mühendisliğiyle geliştirilen bir ürünün çevreye salınmadan önce kontrollü deney alanlarında test edilmesini savunmaktadır.

Bu yaklaşımın temel amacı hangisidir?
A
Biyoteknolojiyi yalnız laboratuvarla sınırlamak
B
Olası çevresel etkileri önceden değerlendirmek
C
Genetik çeşitliliği tamamen ortadan kaldırmak
D
Ürünün bütün canlılara aktarılmasını sağlamak
E
Ürünün hiçbir yarar sağlamamasını garanti etmek
Soru 11
Bir araştırmada plazmite yerleştirilen hedef genin bakteriye aktarıldığı, ancak bakterinin bu gene ait proteini üretmediği görülmüştür.

Bu durumla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi en uygundur?
A
Bakteride ribozom bulunmadığı için protein sentezi olmaz
B
Plazmit taşıyan bakteriler protein sentezi yapamaz
C
Gen bakteriye girdiyse protein kesinlikle üretilmelidir
D
Gen bakteriye aktarılmış olsa da uygun biçimde ifade edilmemiş olabilir
E
Gen aktarımı DNA ile ilişkili değildir
Soru 12
Bir biyoteknoloji şirketi, gen aktarılmış mikroorganizmalardan bir ilaç proteini üretmektedir. Üretim sürecinde mikroorganizmalar çoğaltılıyor, protein ayrıştırılıyor ve saflığı kontrol ediliyor.

Bu basamakların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Genetik bilginin yararlı ve kullanılabilir bir ürüne dönüştürülmesini sağlamak
B
DNA'nın proteinle ilgisini kesmek
C
Üretilen proteini genetik materyale dönüştürmek
D
Mikroorganizmayı başka bir türe dönüştürmek
E
Mikroorganizmanın bütün genlerini ortadan kaldırmak
Soru 13
Bir araştırmada, genetik hastalığa neden olan gen bölgesi belirlenmiş ancak hangi hücrelere müdahale edilmesi gerektiği henüz bilinmemektedir.

Gen terapisi planlamasında bu bilginin önemli olmasının nedeni nedir?
A
Protein sentezinin hücreyle ilişkisi olmadığı için
B
Bütün hücrelerde aynı genlerin bulunmadığı için DNA'nın olmadığı düşünülür
C
Tedavinin doğru hedef hücrelere yönlendirilmesi gerektiği için
D
Gen terapisi yalnız hücre dışı ortamda gerçekleştiği için
E
Hedef hücre belirlenmeden tüm genlerin silinmesi gerektiği için
Soru 14
Bir biyoteknolojik ürünün kullanılmaya başlanmasından önce aşağıdaki değerlendirmeler yapılıyor:

I. İnsan sağlığına etkileri
II. Çevreye olası etkileri
III. Ürünün beklenen işlevi yerine getirip getirmediği
IV. Etik ve toplumsal sonuçları

Bu değerlendirmelerden hangileri bilimsel ve toplumsal açıdan önemlidir?
A
II ve IV
B
I ve III
C
I, II, III ve IV
D
Yalnız I
E
Yalnız III
Soru 15
Somatik hücre çekirdek transferiyle oluşturulan bir klon birey için aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Çekirdek DNA'sının temel kaynağı çekirdek vericisidir.
II. Taşıyıcı birey gelişim ortamı sağlar.
III. Klon bireyin tüm fenotipik özellikleri çevreden bağımsızdır.
IV. Uygulama canlı klonlama örneğidir.
A
I, II, III ve IV
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız IV
E
I, II ve IV
Soru 16
Bir araştırmada iki farklı bakteriye aynı insan geni aktarılıyor. Birinci bakteri ilgili proteini yüksek miktarda üretirken ikinci bakteri çok az üretiyor.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Gen aktarımının her hücrede aynı sonucu vermek zorunda olduğunu
B
Genin ifade düzeyinin hücresel koşullardan etkilenebileceğini
C
Aynı genin farklı hücrelerde hiç çalışamayacağını
D
Protein sentezinin DNA'dan bağımsız olduğunu
E
Bakterilerin genetik bilgi kullanamadığını
Soru 17
Bir kök hücre araştırmasında aynı hücre grubunun farklı büyüme faktörleri kullanıldığında kemik, kas ve sinir hücrelerine benzer hücrelere dönüştüğü gözlenmiştir.

Bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?
A
Kök hücrelerin farklılaşma yönünün dış sinyallerden etkilenebildiğini
B
Tüm hücrelerin aynı genleri aynı düzeyde kullandığını
C
Kök hücrelerin yalnız tek dokuya dönüşebildiğini
D
Kök hücrelerin DNA taşımadığını
E
Farklılaşmanın gen ifadesiyle ilgisiz olduğunu
Soru 18
Rekombinant DNA teknolojisi kullanılarak bir bakteriye insan büyüme hormonu geni aktarılacaktır. Aşağıdaki işlemlerden hangisinin bu süreçte ilk olarak yapılması beklenir?
A
Bakterilerin doğal ortamına bırakılması
B
İstenen genin uygun DNA bölgesinden belirlenip izole edilmesi
C
Bakterinin ürettiği hormonun saflaştırılması
D
Rekombinant bakterilerin büyük tanklarda çoğaltılması
E
Üretilen hormonun hastalarda kullanılması
Soru 19
Bir genetik mühendisliği çalışmasında DNA'daki belirli gen değiştirilmiş ve bu değişiklik sonucunda üretilen proteinin yapısı farklılaşmıştır.

Bu sonuç aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
A
Gen değişikliğinin yalnız hücre zarını etkilediğini
B
Genetik bilgideki değişikliklerin protein yapısını etkileyebileceğini
C
DNA ile protein sentezi arasında ilişki olmadığını
D
Tüm gen değişikliklerinin aynı sonucu verdiğini
E
Proteinlerin genlerden bağımsız oluştuğunu
Soru 20
Bir tarım işletmesinde yüksek verimli iki bitki çeşidi çaprazlanarak yeni bir çeşit elde ediliyor. Başka bir çalışmada ise kuraklığa dayanıklılık geni doğrudan bitkiye aktarılıyor.

Bu iki yöntem arasındaki farkı en doğru açıklayan ifade hangisidir?
A
Birinci yöntemde kalıtsal bilgi aktarılmaz
B
İkinci yöntemde belirli genetik bilgiye doğrudan müdahale edilirken birinci yöntemde bireyler çaprazlanır
C
İkinci yöntemde hiçbir DNA işlemi yapılmaz
D
Her iki yöntem tamamen aynıdır
E
Birinci yöntem yalnız bakterilerde uygulanır
20
soru