Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji - Test 4

12. Sınıf Biyoloji dersi Genden Proteine ünitesindeki Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji konusuna yönelik bu dördüncü test; MEB 12.1.2.2 ve 12.1.2.3 kazanımları doğrultusunda genetik mühendisliği ile biyoteknoloji uygulamalarını karşılaştırma, gen aktarımı, gen klonlama, canlı klonlama, kök hücre, DNA parmak izi, gen terapisi, model organizmalar ve tarımsal-sağlık biyoteknolojisi örneklerini senaryo, öncül ve neden-sonuç ilişkisi üzerinden değerlendirme becerilerini ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Orta düzeyin ilk testi olan bu çalışma, öğrencinin yalnız kavramı tanımasını değil; verilen uygulamanın amacını, yöntemini ve olası sonucunu birlikte yorumlamasını hedefler.

Soru
20
Süre
25 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
DNA parmak izi yöntemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

I. Bireyler arasındaki bazı DNA farklılıklarından yararlanılır.
II. Adli kimliklendirmede kullanılabilir.
III. Akrabalık analizlerine katkı sağlayabilir.
IV. Bir bireyin bütün genlerinin işlevini belirler.
A
Yalnız IV
B
I, II ve III
C
II ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I ve IV
Soru 2
Bir gen terapisi çalışmasında sağlıklı gen hedef hücrelere başarıyla aktarılmış ancak tedavi edici proteinin üretilmediği belirlenmiştir.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi en uygun açıklamadır?
A
Aktarılan gen hedef hücrelerde uygun biçimde ifade edilmemiş olabilir
B
Ribozomlar genetik bilgiyle ilişkili değildir
C
Hücrelerde DNA bulunmuyor olabilir
D
Gen terapisi yalnız bakterilerde uygulanabilir
E
Gen aktarımı gerçekleştiğine göre protein kesinlikle üretilmelidir
Soru 3
Bir araştırmacı aynı proteini kodlayan genin farklı canlı türlerindeki dizilerini karşılaştırıyor. Bazı bölgelerin büyük ölçüde benzer olduğunu belirliyor.

Bu çalışmadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılması daha uygundur?
A
Farklı türlerin aynı birey olduğuna
B
Canlılar arasında bazı genetik benzerliklerin bulunabileceğine
C
DNA'nın yalnız bir canlı türünde bulunduğuna
D
Protein sentezinin genetik bilgiyle ilişkili olmadığına
E
Bütün canlıların genetik yapısının tamamen aynı olduğuna
Soru 4
Bir araştırmada kök hücrelerin belirli kimyasal sinyaller verildiğinde kas hücresine benzer hücrelere dönüştüğü gözlenmiştir.

Bu bulgu kök hücrelerin hangi özelliğini destekler?
A
Uygun koşullarda farklılaşabilmelerini
B
Bölünme yeteneğine sahip olmadıklarını
C
Genetik bilgilerinin bulunmadığını
D
DNA içermediklerini
E
Yalnız tek tip hücre oluşturabildiklerini
Soru 5
Bir mısır çeşidinde zararlı böceklere direnç kazandıran gen bulunması sayesinde daha az böcek ilacı kullanılabildiği belirtilmiştir.

Bu durum biyoteknolojik uygulamaların hangi olası yararına örnektir?
A
Genetik çeşitliliğin zorunlu olarak artmasına
B
Tarımsal üretimde kimyasal kullanımının azaltılabilmesine
C
Tüm zararlı türlerin tamamen yok edilmesine
D
Bütün çevresel risklerin ortadan kalkmasına
E
Bitkinin fotosentez yapmamasına
Soru 6
Bir bitkiye tuzluluğa dayanıklılık sağlayan bir gen aktarılmış, daha sonra bitki yüksek tuzlu topraklarda yetiştirilmiştir. Deney sonunda gen aktarılmış bitkilerin kontrol grubuna göre daha iyi geliştiği görülmüştür.

Bu sonuçtan aşağıdakilerden hangisine öncelikle ulaşılır?
A
Kontrol grubunun DNA'sı yoktur
B
Bitkinin bütün genleri değişmiştir
C
Bitkinin kromozom sayısı kesinlikle artmıştır
D
Aktarılan gen uygun koşullarda bitkide işlev göstermiştir
E
Gen aktarımı yalnız çevresel değişiklik oluşturmuştur
Soru 7
Bir klonlama deneyinde X bireyinden alınan vücut hücresi çekirdeği, Y bireyinden alınan çekirdeksiz yumurta hücresine aktarılmış ve embriyo Z bireyinin rahmine yerleştirilmiştir.

Bu deney sonucunda oluşan yavrunun özellikleri değerlendirilirken aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?
A
Klonlama işleminde DNA kullanılmaz
B
Çekirdek DNA'sı bakımından X bireyine en fazla benzerlik göstermesi beklenir
C
Genetik yapısı yalnız Z bireyi tarafından belirlenir
D
X, Y ve Z bireyleriyle çekirdek DNA'sı bakımından eşit derecede aynıdır
E
Çekirdek DNA'sı bakımından Y bireyiyle tamamen aynıdır
Soru 8
Bir bilim insanı, belirli bir genin görevini araştırmak amacıyla laboratuvarda bu genin işlevini geçici olarak durduruyor ve canlıda oluşan değişiklikleri gözlüyor.

Bu deneyin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Genin hangi özellik veya süreçle ilişkili olduğunu belirlemek
B
Canlının bütün proteinlerini yok etmek
C
Yeni bir tür oluşturmak
D
Kromozom sayısını değiştirmek
E
Canlının tüm DNA'sını ortadan kaldırmak
Soru 9
Bir bitki ıslah programında iki farklı yöntem uygulanıyor:

I. Yüksek verimli bireylerin seçilip birbirleriyle çaprazlanması
II. Hastalık direnci sağlayan belirli bir genin laboratuvarda bitkiye aktarılması

Bu iki uygulamanın temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
A
II. yöntemde belirli bir DNA parçasına doğrudan müdahale edilirken I. yöntemde bireyler çaprazlanır
B
I. yöntem genetik mühendisliğidir, II. yöntem değildir
C
I. yöntemde genetik bilgi aktarılmaz
D
Her iki yöntemde mutlaka aynı genler aktarılır
E
II. yöntem yalnız doğal seçilimdir
Soru 10
Bir araştırma ekibi, aynı genetik hastalık için iki yöntem karşılaştırıyor:

I. Hastalığın belirtilerini azaltan bir ilaç kullanılması
II. Hastalığa yol açan bozuk genin işlevinin düzeltilmeye çalışılması

Bu iki yöntem arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
A
II. yöntemin hastalığın genetik temelini hedeflemesi
B
İki yöntemin tamamen aynı olması
C
I. yöntemde hiçbir tedavi amacı olmaması
D
II. yöntemde DNA kullanılmaması
E
I. yöntemin mutlaka genetik mühendisliği olması
Soru 11
Bir adli laboratuvarda aynı olayla ilgili iki farklı biyolojik örneğin DNA profilleri karşılaştırılmış ve incelenen bölgelerde tam eşleşme görülmüştür.

Bu bulgu aşağıdaki sonuçlardan hangisini destekler?
A
Bütün insanların DNA'sının tamamen aynı olduğunu
B
Örneklerin farklı türlere ait olduğunu
C
İki bireyin kesinlikle aynı kromozom sayısına sahip olmadığını
D
Örneklerin aynı bireye ait olabileceğini
E
DNA profillerinin kimlik belirlemede kullanılamayacağını
Soru 12
Bir biyoteknoloji firması, insanlarda kullanılan bir enzimi üretmek amacıyla mikroorganizmalara ilgili insan genini aktarmıştır. Daha sonra bu mikroorganizmalar büyük tanklarda çoğaltılarak enzim elde edilmiştir.

Bu süreçte aşağıdakilerden hangisi biyoteknolojik üretim aşamasına örnektir?
A
Genin laboratuvarda izole edilmesi
B
Gen aktarılmış mikroorganizmaların çoğaltılarak ürün elde edilmesi
C
İlgili genin DNA üzerindeki yerinin belirlenmesi
D
DNA dizisinin analiz edilmesi
E
Genetik bilginin yapısının incelenmesi
Soru 13
Bir GDO çalışmasında hedef bitkiye yalnızca bir gen aktarılmıştır. Bu bitkiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A
Bitkinin bütün kalıtsal özellikleri başka türe ait hâle gelmiştir
B
Bitkinin DNA'sına doğrudan müdahale edilmiştir
C
Aktarılan gen yeni bir özellik kazandırabilir
D
Uygulama modern biyoteknolojiyle ilişkilidir
E
Genetik mühendisliği yöntemlerinden yararlanılmıştır
Soru 14
Bir araştırmada insanlardaki kalıtsal bir hastalığın mekanizmasını anlamak için genetik yapısı iyi bilinen, kısa sürede çoğalan ve laboratuvarda kolay yetiştirilen bir canlı türü kullanılıyor.

Bu canlının tercih edilme nedenleri arasında;

I. deneylerin kısa sürede tekrarlanabilmesi,
II. genetik sonuçların daha kolay yorumlanabilmesi,
III. çok sayıda birey üzerinde çalışma yapılabilmesi

özelliklerinden hangileri sayılabilir?
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Soru 15
Bir bilimsel çalışmada aşağıdaki işlemler yapılmıştır:

I. Belirli genin DNA üzerindeki dizisinin belirlenmesi
II. Bu genin başka bir canlıya aktarılması
III. Aktarılan gen sayesinde üretilen proteinin ilaç olarak kullanılması

Bu sıralama için en uygun değerlendirme hangisidir?
A
Genetik bilginin incelenmesinden biyoteknolojik ürüne uzanan bir süreçtir
B
Yalnız III genetik mühendisliğidir
C
Hiçbir aşamada DNA kullanılmamıştır
D
Tüm aşamalar doğal seçilimdir
E
Yalnız klasik biyoteknoloji örneğidir
Soru 16
Bir üretim tesisinde gen aktarılmış bakterilerden ilaç etkin maddesi elde edilmektedir. Aynı bakteriler doğal hâlleriyle bu maddeyi üretmemektedir.

Bu bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Bakterinin türü kesinlikle insana dönüşmüştür
B
Gen aktarımı yalnız çevresel bir değişikliktir
C
Yeni üretim özelliği bakteriye aktarılan genetik bilgiyle kazandırılmış olabilir
D
Bakteriler protein sentezi yapamaz
E
Üretim için genetik bilgi gerekli değildir
Soru 17
Bir canlı klonlama çalışmasında elde edilen bireyin genetik olarak çekirdek vericisine çok benzemesine rağmen bazı özelliklerinde küçük farklılıklar görülmüştür.

Bu durumun en uygun açıklaması hangisidir?
A
Çevresel koşulların fenotip üzerinde etkili olabilmesi
B
Klonlamada çekirdek kullanılmaması
C
DNA'nın fenotipi hiç etkilememesi
D
Bütün özelliklerin yalnız taşıyıcı birey tarafından belirlenmesi
E
Klonların hiçbir genetik benzerlik göstermemesi
Soru 18
Bir biyoteknolojik ürünün laboratuvar koşullarında başarılı sonuç vermesi, doğrudan geniş ölçekte kullanılabileceği anlamına gelmez.

Bu yargının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
A
Laboratuvar sonuçlarının hiçbir zaman geçerli olmaması
B
Güvenlik, etkinlik, çevresel ve etik etkilerin ayrıca değerlendirilmesi gerekmesi
C
Biyoteknolojik ürünlerin daima zararlı olması
D
Genetik mühendisliğinin hiçbir fayda sağlamaması
E
Bilimsel araştırmaların yalnız laboratuvarda yapılabilmesi
Soru 19
Bir araştırma merkezinde aynı hastalık üzerinde üç farklı çalışma yürütülmektedir:

I. Hastalıkla ilişkili gen bölgesinin DNA üzerindeki yerinin belirlenmesi
II. Sağlıklı gen kopyasının hastanın hedef hücrelerine aktarılması
III. Hastalıkla ilişkili proteinin gen aktarılmış bakterilerde üretilmesi

Bu çalışmaların sırasıyla genetik mühendisliği ve biyoteknoloji açısından değerlendirilmesiyle ilgili hangisi doğrudur?
A
Yalnız III genetik mühendisliğiyle ilişkilidir
B
Hiçbirinde genetik bilgi kullanılmaz
C
Üç çalışma da yalnız doğal seçilimle açıklanır
D
I genetik mühendisliğiyle, II ve III ise genetik mühendisliği tekniklerinden yararlanan biyoteknolojik uygulamalarla ilişkilidir
E
I ve II klasik biyoteknoloji örneğidir
Soru 20
Bir biyoteknoloji uygulamasının toplumda kullanılmaya başlanmasından önce;

I. insan sağlığı üzerindeki olası etkileri,
II. çevresel sonuçları,
III. etik ve toplumsal boyutları

özelliklerinden hangilerinin değerlendirilmesi gerekir?
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
20
soru