Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Fotosentez - Test 7

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Fotosentez konusuna yönelik bu yedinci test; MEB 12.2.2.2 ve 12.2.2.3 kazanımları doğrultusunda ışığa bağımlı ve ışıktan bağımsız tepkimeler, kloroplast bölümleri, fotofosforilasyon, suyun fotolizi, ATP-NADPH ilişkisi, karbon tutma, fotosentez hızının ölçülmesi, minimum kuralı, fotosentez-solunum dengesi ve çevresel-kalıtsal faktörlerin çok adımlı veri ve deney sorularıyla yorumlanmasını amaçlar. Sorular resmî MEB materyallerindeki deney, öncül, grafik ve çıkarım mantığına yakın fakat tamamen özgündür. Zor düzey başlangıcı olan bu test, öğrencinin birden fazla bulguyu birlikte değerlendirerek sonuç çıkarmasını hedefler.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir bitki hücresinde ışık kesildiğinde tilakoitlerde ATP ve NADPH üretimi duruyor; stromada karbon tutma tepkimeleri ise kısa süre daha devam ediyor.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini en iyi açıklar?
A
Işıktan bağımsız evrenin ATP ve NADPH'ye ihtiyaç duymadığını
B
Stromadaki tepkimelerin daha önce üretilmiş ATP ve NADPH'yi kısa süre kullanabildiğini
C
CO₂'nin ışığa bağımlı evrede kullanıldığını
D
Tilakoitlerde karbon tutma gerçekleştiğini
E
Fotosentezin karanlıkta sınırsız sürdüğünü
Soru 2
Bir bitkinin fotosentez hızı ile ilgili aşağıdaki değişimlerden hangisi minimum kuralına örnek oluşturur?
A
Kalıtsal faktörlerin fotosentez hızına etkisiz olması
B
Işık ve CO₂ yeterli olduğu hâlde düşük sıcaklık nedeniyle hızın düşük kalması
C
Işık arttıkça her koşulda hızın sınırsız artması
D
Sıcaklığın yükseldikçe daima fotosentezi artırması
E
CO₂ miktarının fotosentez hızını hiçbir koşulda etkilememesi
Soru 3
Bir algin farklı bölgelerine kırmızı, yeşil ve mor ışık düşürülüyor. Oksijenli solunum yapan bakterilerin kırmızı ve mor ışık alan bölgelerde daha fazla toplandığı gözleniyor.

Bu gözlem aşağıdakilerden hangisini doğrudan destekler?
A
Kırmızı ve mor ışık alan bölgelerde O₂ üretiminin daha fazla olduğunu
B
O₂'nin CO₂'nin parçalanmasıyla oluştuğunu
C
Bakterilerin kırmızı ışığı fotosentezde kullandığını
D
Yeşil ışıkta alglerin tamamen öldüğünü
E
Kırmızı ve mor ışığın ortam sıcaklığını mutlaka artırdığını
Soru 4
Bir bitkiye işaretli karbon atomu içeren CO₂ veriliyor. Bir süre sonra yaprakta sentezlenen organik maddelerde işaretli karbon saptanıyor.

Bu deney aşağıdakilerden hangisini doğrudan destekler?
A
CO₂'nin yalnız ışığa bağımlı evrede kullanıldığını
B
Organik maddelerin karbon kaynağının CO₂ olduğunu
C
ATP'nin karbon atomu taşıdığını
D
Fotosentezde açığa çıkan O₂'nin CO₂'den geldiğini
E
Suyun fotolizinin stromada gerçekleştiğini
Soru 5
Bir bitki hücresinde tilakoit zarlarında ATP üretimi devam ettiği hâlde stromada organik madde sentezi yavaşlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklayabilir?
A
Klorofilin ışığı daha fazla soğurması
B
Suyun fotolizinin hızlanması
C
O₂ oluşumunun artması
D
Işık şiddetinin artması
E
NADPH üretiminin azalması
Soru 6
Bir bitkide fotosentez hızı ölçülürken birim zamanda O₂ çıkışı yüksek, ancak kuru madde artışı beklenenden düşük bulunmuştur.

Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
A
O₂ çıkışının fotosentezle ilişkili olmamasıyla
B
Üretilen organik maddelerin bir bölümünün hücresel solunumda tüketilmesiyle
C
Fotosentez sırasında organik madde sentezlenmemesiyle
D
Bitkinin solunum yapamamasıyla
E
CO₂'nin fotosentezde ürün olarak oluşmasıyla
Soru 7
Fotosentez hızına etki eden kalıtsal faktörlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Kloroplast sayısı
II. Stoma sayısı
III. Yaprak yüzeyi
IV. Ortam CO₂ miktarı
A
II ve IV
B
I, II, III ve IV
C
Yalnız IV
D
I ve IV
E
I, II ve III
Soru 8
Özdeş bitkiler üç farklı düzeneğe yerleştiriliyor:

K: Yüksek ışık, düşük CO₂
L: Düşük ışık, yüksek CO₂
M: Yüksek ışık, yüksek CO₂

Sıcaklık ve su miktarı optimum olduğuna göre fotosentez hızının en yüksek olması beklenen grup hangisidir?
A
K
B
Üçü de eşit
C
K ve L eşit
D
L
E
M
Soru 9
Bir kloroplastta aşağıdaki değişiklikler yapılmıştır:

I. Tilakoit zarlar sağlamdır.
II. Stroma enzimlerinden bazıları etkisizleştirilmiştir.
III. Ortamda yeterli ışık, su ve CO₂ vardır.

Buna göre ilk aşamada aşağıdaki olaylardan hangilerinin devam etmesi beklenir?
A
CO₂'nin organik moleküle bağlanması ve glikoz sentezi
B
Işığın soğurulması, suyun fotolizi ve ATP sentezi
C
Yalnız organik madde sentezi
D
Calvin döngüsünün tüm basamakları
E
Yalnız CO₂ tüketimi
Soru 10
Bir bitkide ışığa bağımlı tepkimelerde NADPH üretimi büyük ölçüde azalmış, ATP üretimi ise devam etmektedir.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisinin yavaşlaması beklenir?
A
Suyun kökten alınmasının
B
Stomaların fiziksel oluşumunun
C
Karbon tutma döngüsündeki indirgenme basamaklarının
D
Klorofilin ışık soğurmasının
E
Kromozomların eşlenmesinin
Soru 11
Bir kloroplastta suyun fotolizi engellendiğinde aşağıdaki sonuçlardan hangilerinin ortaya çıkması beklenir?

I. O₂ oluşumunun azalması
II. Elektron kaynağının azalması
III. Işığa bağımlı tepkimelerin aksaması
A
II ve III
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Soru 12
Bir deneyde bitkinin bulunduğu ortama CO₂ tutucu bir madde ekleniyor. Işık, sıcaklık ve su koşulları değişmiyor.

Bir süre sonra aşağıdakilerden hangisinin görülmesi en olasıdır?
A
Klorofil miktarının sıfırlanması
B
O₂ tüketiminin tamamen bitmesi
C
Işığa bağımlı tepkimelerin anında tamamen durması
D
Suyun fotolizinin zorunlu olarak artması
E
Fotosentez hızının azalması
Soru 13
Bir alg kültüründe ışık şiddeti kademeli olarak artırılırken ortamın O₂ ve CO₂ miktarları izleniyor. Düşük ışıkta O₂ azalırken CO₂ artıyor; orta ışıkta her iki gazın miktarı yaklaşık sabit kalıyor; yüksek ışıkta O₂ artarken CO₂ azalıyor.

Bu sonuçlar aşağıdakilerden hangisini gösterir?
A
Solunumun yalnız karanlıkta gerçekleştiğini
B
O₂ miktarının fotosentez hızıyla ilişkili olmadığını
C
Işık şiddeti arttıkça fotosentez hızının solunum hızına göre değişebildiğini
D
CO₂'nin fotosentezde üretilen temel ürün olduğunu
E
Fotosentezin tüm ışık şiddetlerinde solunumdan hızlı olduğunu
Soru 14
Bir bitkide yüksek ışık şiddetinde fotosentez hızı düşük kalmıştır. CO₂ miktarı artırıldığında hız değişmemiş, sıcaklık optimum değere getirildiğinde ise hız artmıştır.

Bu durumda sınırlayıcı faktör hangisidir?
A
Su miktarı kesin olarak
B
Sıcaklık
C
Işık şiddeti
D
Klorofil miktarı kesin olarak
E
CO₂ miktarı
Soru 15
Bir bitkinin fotosentez hızı yüksek olmasına rağmen ortam O₂ miktarının değişmediği gözlenmiştir.

Bu durum aşağıdakilerden hangisini düşündürür?
A
Solunumun ışıkta durduğunu
B
Bitkinin solunum hızının fotosentez hızına yaklaşık eşit olabileceğini
C
CO₂'nin fotosentezde kullanılmadığını
D
O₂'nin fotosentezde oluşmadığını
E
Bitkinin fotosentez yapmadığını
Soru 16
Bir öğrenci fotosentezle ilgili şu sonuçlara ulaşmıştır:

I. Işık enerjisi kimyasal enerjiye dönüştürülebilir.
II. Işığa bağımlı tepkimelerde üretilen ATP ve NADPH stromada kullanılabilir.
III. Fotosentez hızı tek bir faktörle açıklanamaz.
IV. Fotosentez yapan hücrelerde solunum gerçekleşmez.

Buna göre hangileri doğrudur?
A
I, II ve III
B
II ve IV
C
I, II, III ve IV
D
I ve IV
E
Yalnız IV
Soru 17
Bir bitkinin fotosentez ve solunum hızları karşılaştırılıyor. K koşulunda fotosentez > solunum, L koşulunda fotosentez = solunum, M koşulunda fotosentez < solunumdur.

Buna göre ortam CO₂ miktarındaki net değişim için hangi sıralama doğrudur?
A
K ve M'de azalır, L'de artar
B
K'da artar, L'de azalır, M'de değişmez
C
Üç koşulda da azalır
D
Üç koşulda da artar
E
M'de artar, L'de değişmez, K'da azalır
Soru 18
Bir araştırmacı ışığın dalga boyunun fotosentez hızına etkisini ölçmek istiyor. Kırmızı, mavi ve yeşil ışık kullanılan üç düzeneğin sıcaklıkları sırasıyla 20 °C, 25 °C ve 30 °C olarak ayarlanıyor.

Bu deneyle ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
A
Üç farklı sıcaklık kullanmak deneyin güvenilirliğini artırır
B
Fotosentez hızında sıcaklığın etkisi olmadığı için deney uygundur
C
Yalnız yeşil ışığın sıcaklığı önemli değildir
D
Işık rengi araştırılırken CO₂ ve sıcaklık farklı olmalıdır
E
Sıcaklıklar eşit olmadığı için ışık renginin etkisi güvenilir biçimde karşılaştırılamaz
Soru 19
Bir bitkinin ışık şiddeti artırıldığında fotosentez hızı yükseliyor; ancak CO₂ miktarı artırıldığında hız değişmiyor.

Bu koşullarda aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılabilir?
A
Işık şiddeti sınırlayıcıdır, CO₂ ise mevcut düzeyde yeterli olabilir
B
CO₂ fotosentez için gerekli değildir
C
Bitki ışıktan bağımsız tepkimeler yapamaz
D
Işık şiddeti fotosentezi etkilemez
E
Fotosentez yalnız sıcaklığa bağlıdır
Soru 20
Bir fotosentez deneyinde ışık şiddeti artırıldığında O₂ çıkışı artmış, fakat belirli bir noktadan sonra sabitlenmiştir. Aynı noktada sıcaklık optimuma getirildiğinde O₂ çıkışı yeniden yükselmiştir.

Bu sonuçlara göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A
O₂ oluşumu yalnız sıcaklığa bağlıdır
B
Işık şiddeti fotosentez üzerinde etkisizdir
C
Fotosentez hızı yalnız tek bir çevresel faktör tarafından belirlenir
D
İlk plato aşamasında sıcaklık sınırlayıcı faktör hâline gelmiştir
E
CO₂ fotosentezde kullanılmaz
20
soru