Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Fermantasyon - Test 9

12. Sınıf Biyoloji dersi Canlılarda Enerji Dönüşümleri ünitesindeki Fermantasyon konusuna yönelik bu dokuzuncu test, zor seviyenin ve serinin final basamağıdır. Testte glikoliz ile son ürün evresi arasındaki madde ve redoks ilişkileri, NADH/NAD⁺ dengesi, etil alkol ve laktik asit fermantasyonunun karbon akışı, fermantasyon ile oksijensiz solunumun ayrımı, sınırlayıcı faktörler, enzim-substrat ilişkisi, işaretli karbon takibi, deney düzenekleri ve çoklu verilerden neden-sonuç çıkarımı birlikte ölçülür. Sorular resmî MEB ve OGM kaynaklarında öne çıkan grafik/veri yorumlama, kapalı kap deneyi, çoklu öncül, günlük yaşam ve çıkarım yapma mantığına yakın ancak tamamen özgün hazırlanmıştır. Seçenekler uzunluk, yapı ve teknik ayrıntı bakımından dengelenmiş; açıklamalar bilgi → adım adım yorum → sonuç düzeninde verilmiştir.

Soru
20
Süre
30 dk
Sınıf
12. Sınıf
Soru 1
Bir hücrede fermantasyon ile oksijensiz solunumdan hangisinin gerçekleştiğini belirlemek için aşağıdaki bulgulardan hangisi tek başına en değerlidir?
A
ATP sentezlenip sentezlenmediği
B
Elektron taşıma sisteminin bulunup bulunmadığı
C
Glikozun tüketilip tüketilmediği
D
Enzimlerin görev yapıp yapmadığı durumunun gözlenmesi
E
Pirüvat oluşup oluşmadığı
Soru 2
Bir hücrede glikoliz sonucu oluşan pirüvat miktarı artıyor, ancak son ürün miktarı değişmiyor.

Bu veriden hangi çıkarım yapılabilir?
A
Son ürün evresinin kapasitesi glikolize göre sınırlayıcı hâle gelmiş olabilir
B
NAD⁺ miktarı mutlaka artmaktadır
C
ETS zorunlu olarak çalışmaktadır
D
Glikoliz kesinlikle durmuştur
E
Krebs döngüsü son ürün üretmektedir durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
Soru 3
Bir hücrede fermantasyonla ATP üretimi sürüyor ancak NAD⁺ yenilenme hızı düşüyor.

Bu durum uzun süre devam ederse aşağıdaki sonuçlardan hangisi en uygundur?
A
ATP üretiminin sürekli artması
B
Oksijen tüketiminin zorunlu artması
C
ATP üretiminin de zamanla azalması
D
CO₂ çıkışının bütün fermantasyonlarda başlaması
E
FADH₂ üretiminin zorunlu başlaması
Soru 4
Bir hücrede glikoliz tepkimelerinin hızı sabit kalmasına rağmen hücresel ortamdaki NAD⁺/NADH oranının giderek azaldığı tespit edilmiştir.

Bu durumun ortaya çıkmasındaki en olası neden aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hücrede pirüvat moleküllerinin asetil-CoA'ya dönüşümünün aşırı hızlanması
B
Oksijenli solunumda ETS üzerinden elektron aktarımının artış göstermesi
C
Glikoliz evresinde NAD⁺ bileşiğinin indirgenme hızının tamamen durması
D
Sitoplazmadaki serbest NAD⁺ miktarının NADH miktarından fazla olması
E
Fermantasyonun son ürün evresinde NADH'nin yükseltgenmesinin yavaşlaması
Soru 5
Bir fermantasyon çeşidinde glikoz tüketimi sürerken CO₂ oluşmuyor, üç karbonlu organik son ürün artıyor ve NAD⁺ yenileniyor.

Aşağıdaki yargılardan hangisi bu verilerle en uyumludur?
A
Oksijensiz solunum zorunludur
B
Krebs döngüsü zorunlu olarak gerçekleşmektedir
C
Etil alkol fermantasyonu gerçekleşmektedir
D
ETS aktif olarak çalışmaktadır
E
Laktik asit fermantasyonu gerçekleşmektedir
Soru 6
Kapalı bir kapta maya, glikoz ve uygun sıcaklıkta su bulunuyor. Bir süre sonra glikoz azalıyor, gaz basıncı artıyor ve ortamda etil alkol saptanıyor.

Aşağıdaki çıkarımlardan hangisi bu üç bulguyu birlikte en iyi açıklar?
A
Mayaların yalnız oksijenli solunum yaptığı
B
Krebs döngüsünün tek enerji kaynağı olduğu
C
Laktik asit fermantasyonunun baskın olduğu
D
Oksijenin glikolizde doğrudan tüketildiği
E
Mayaların etil alkol fermantasyonu yaptığı
Soru 7
İşaretli karbon atomları içeren glikoz molekülünün eklendiği bir fermantasyon ortamında, işaretli karbonların bir kısmının gaz hâlinde dışarı çıktığı, kalan kısmının ise iki karbonlu nihai organik üründe yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu deney verileri aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğrular?
A
Ortamda etil alkol fermantasyonu gerçekleşmektedir.
B
Hücrede zorunlu oksijensiz solunum yapılmaktadır.
C
Tepkime sürecinde krebs döngüsü tamamlanmıştır.
D
Glikoliz evresi atlanarak doğrudan son ürün oluşmuştur.
E
Ortamda laktik asit fermantasyonu gerçekleşmektedir.
Soru 8
Bir hücrede glikoliz ürünleri olan pirüvat ve NADH birikiyor, fakat ATP üretimi kısa süre daha devam ediyor.

Bu tablo en uygun biçimde nasıl açıklanır?
A
Glikolizin tamamen durmuş olmasıyla
B
Son ürün evresinin yavaşlayıp glikolizin geçici olarak sürmesiyle
C
Krebs döngüsünün sitoplazmada başlamasıyla
D
Oksijenin NADH'yi doğrudan yükseltgemesiyle durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
E
ETS'nin fermantasyon ATP'sini üretmesiyle
Soru 9
Bir deneyde maya hücrelerinin bulunduğu kapta glikoz tüketimi, sıcaklık artışı ve gaz basıncı artışı birlikte gözleniyor.

Bu üç değişim için en uygun yorum hangisidir?
A
Krebs döngüsü tek enerji kaynağıdır
B
Fermantasyonun ekzergonik tepkimeleri ve CO₂ üretimi birlikte gerçekleşmektedir
C
Laktik asit tek son ürün olarak oluşmaktadır durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
D
Oksijen glikozdan sentezlenmektedir
E
CO₂ doğrudan ATP'ye dönüştürülmektedir
Soru 10
Bir hücrede etil alkol fermantasyonunda NADH yükseltgenmesi normal, fakat pirüvattan CO₂ ayrılması yavaşlamıştır.

Aşağıdakilerden hangisi kısa süre için azalabilir?
A
NAD⁺ miktarı
B
NADH üretimi mutlaka
C
Glikoliz hızı mutlaka durumunun gözlenmesi
D
Etil alkol oluşum hızı
E
ATP üretimi mutlaka
Soru 11
Bir fermantasyon sisteminde NADH'nin organik son ürüne elektron aktarma hızı artarken glikoliz hızı değişmiyor.

Bu durumda hangi sonuç beklenebilir?
A
NAD⁺ miktarının artma eğilimi göstermesi
B
CO₂'nin bütün fermantasyonlarda oluşması
C
NADH miktarının sürekli artması
D
Net ATP üretiminin zorunlu olarak iki katına çıkması
E
ETS'nin devreye girmesi
Soru 12
Bir fermantasyon ortamında son ürün oluşum hızı artmasına rağmen net ATP üretim hızının değişmediği gözlenmiştir.

Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A
Hücredeki oksijen miktarının artarak glikoliz tepkimelerini sınırlandırması
B
Son ürün evresinde ATP sentaz enziminin tersine çalışarak ATP tüketmesi
C
Son ürün evresinin ATP üretmeyip sadece NAD⁺ rejenere etmesini sağlaması
D
Glikolizde oluşan pirüvat moleküllerinin doğrudan karbondioksite dönüşmesi
E
Krebs döngüsünün hücresel ATP seviyesini belirli bir değerde sabit tutması
Soru 13
Bir deneyde iki maya kültüründen K'da glikoz yüksek, enzim miktarı düşük; L'de glikoz daha düşük, enzim miktarı yüksek tutuluyor.

Başlangıçta L'de daha fazla CO₂ oluşması hangi sonucu destekler?
A
Enzim miktarının bazı koşullarda substrat miktarından daha sınırlayıcı olabileceğini
B
CO₂'nin enzimlerden üretildiğini
C
Glikoz miktarının fermantasyon hızını hiç etkilemediğini durumunun gözlenmesi durumunun gözlenmesi
D
NAD⁺'ın enzimlere dönüştüğünü
E
Oksijenin fermantasyonu zorunlu kıldığını
Soru 14
Bir araştırmacı fermantasyon yapan hücrelerde glikoz miktarını artırdıkça ürün oluşum hızının önce arttığını, sonra değişmediğini gözlüyor.

Bu gözlem hangi kavramı en güçlü biçimde destekler?
A
Oksijenin glikolizde zorunlu kullanımını
B
Sınırlayıcı faktör kavramını
C
Enerjinin yoktan oluşmasını
D
NAD⁺'ın glikozdan sentezlenmesini
E
Krebs döngüsünün fermantasyonda görev yapmasını
Soru 15
Bir fermantasyon çeşidinde glikozun altı karbonunun tamamı iki adet üç karbonlu organik son üründe korunuyor. Buna göre aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
I. CO₂ çıkışı beklenmez.
II. Laktik asit oluşabilir.
III. NAD⁺ yenilenebilir.
A
II ve III
B
I ve II
C
Yalnız I
D
I, II ve III
E
Yalnız III durumunun gözlenmesi
Soru 16
Bir hücrede fermantasyonun son ürün evresi çalışıyor ancak glikolizde NADH oluşumu engelleniyor.

Bir süre sonra hangi değişim beklenir?
A
NAD⁺ yenilenme hızının artması
B
Son ürün oluşum hızının azalması
C
Krebs döngüsünün başlaması
D
ATP sentazın devreye girmesi
E
CO₂ üretiminin bütün fermantasyonlarda artması
Soru 17
Bir laktik asit fermantasyonu ortamında pirüvatın laktik aside dönüşümünü sağlayan enzim (laktat dehidrojenaz) inhibe ediliyor.

Buna göre, bu hücrede gerçekleşen olayların sırası aşağıdakilerin hangisinde en tutarlı şekilde verilmiştir?
A
NADH miktarı azalır → Serbest NAD⁺ artar → Glikoliz hızlanır → ATP sentezi artar
B
FADH₂ miktarı artar → Krebs döngüsü hızlanır → ATP sentaz aktifleşir → Glikoliz durur
C
Laktik asit üretimi azalır → NADH birikir → Serbest NAD⁺ azalır → Glikoliz yavaşlar
D
Karbondioksit çıkışı artar → Pirüvat miktarı azalır → Glikoliz hızlanır → Serbest NAD⁺ tükenir
E
ETS faaliyeti artar → Oksijen tüketimi artar → Laktik asit yükselir → ATP sentezi durur
Soru 18
Bir maya kültüründe CO₂ çıkışı normal, ancak etil alkol miktarı beklenenden düşüktür.

Pirüvat oluşumunun da normal olduğu biliniyorsa aşağıdaki basamaklardan hangisi en olası sorun yeridir?
A
Glikozun pirüvata dönüşümü
B
İki karbonlu ara ürünün etil alkole dönüşümü
C
Substrat düzeyinde ATP sentezi durumunun gözlenmesi
D
Glikozun hücre içine alınması
E
Pirüvattan CO₂ ayrılması
Soru 19
Bir hücrede laktik asit fermantasyonunun son ürün evresi hızlanıyor, glikoliz hızı sabit kalıyor.

Kısa süre sonra aşağıdakilerden hangisinin azalması beklenebilir?
A
Pirüvat miktarının durumunun görülmesi
B
Son ürün oluşum hızının durumunun gözlenmesi
C
NADH tüketim hızının
D
NAD⁺ yenilenme hızının
E
Laktik asit miktarının
Soru 20
Bir hücrede NADH üretimi ile NADH tüketimi bir süre eşitken, tüketim hızı aniden düşüyor.

Üretim hızı değişmediğine göre kısa süre sonra hangi değişim beklenir?
A
NADH miktarının artması ve NAD⁺ miktarının azalması
B
CO₂ üretiminin bütün fermantasyonlarda artması
C
ATP sentaz etkinliğinin yükselmesi
D
NADH miktarının azalması ve NAD⁺ miktarının artması
E
NADH ile NAD⁺ miktarlarının birlikte sıfırlanması
20
soru