Soru 1

İnsanda patojenlere karşı savunma hattı oluşturulurken vücut, yabancı maddeleri ve mikroorganizmaları tanıyarak çeşitli mekanizmalarla etkisiz hale getirir. Bu süreçte kazanılmış bağışıklık, antikor üretim merkezlerinin doğrudan çalışmasıyla veya hazır antikorların dışarıdan verilmesiyle şekillenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bireyin kendi bağışıklık sisteminin antikor üreterek kazandığı aktif bağışıklık durumlarından biridir?

Anne sütündeki antikorların emzirme dönemi boyunca bebeğin sindirim kanalından geçerek korunmasını sağlaması

Tetanoz toksini bulaşmış bir bireye hazır antikor içeren iyileştirilmiş serum enjekte edilmesi

Hastalığı hafif atlatmış veya zayıflatılmış mikroorganizma içeren aşıyı olmuş bir bireyin antikor sentezlemesi

Yılan sokması vakalarında acil olarak hastaya antivenom (at serumu kökenli antikor) verilmesi

Gebe bir kadının plasenta yoluyla kanındaki antikorları anne karnındaki bebeğine aktarması

Soru 2

İnsanda kolun bükülmesi ve açılması sırasında bazu (pazu) kası ile arka kol kası zıt çalışan (antagonist) çiftler halinde görev yapar. Bu mekanizmada kolun bükülebilmesi için pazu kası kasılırken, arka kol kası gevşer; kemikler kaldıraç görevi üstlenir ve eklemler hareketin yönünü belirler.

İskelet, kas ve eklemlerin bu eş güdümlü çalışmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi eleştirel bir bakış açısıyla söylenebilir?

İskelet kasları kemiklere yapışmaz, yalnızca eklemler arası boşluklarda serbestçe kasılır.

Harekete dayalı tepkinin kusursuz gerçekleşmesi, sinirsel denetim ile kas-iskelet-eklem uyumunun karşılıklı bağımlılığına dayanır.

Zıt çalışan kaslar aynı anda kasıldığında hareketin hızı en üst düzeye çıkar.

Eklemler kemikler arası sürtünmeyi artırarak kasların daha fazla enerji harcamasını sağlar.

Sadece kasların kasılma yeteneği hareket için yeterli olup iskelet sistemine aktif bir rol düşmez.

Soru 3

Farklı canlı gruplarının çevrelerindeki ani değişimlere ve uyaranlara karşı gösterdikleri tepki mekanizmaları incelendiğinde bazı ortak örüntüler ve farklı uyum stratejileri göze çarpar:

Tek hücreli tatlı su organizmalarından olan Paramesyum, ortama verilen asidik bir damlacıktan uzaklaşmak için sillerinin vuruş yönünü değiştirerek kaçış hareketi yapar.
Bir avcı kuşun gölgesini üzerlerinde hisseden kara kurbağaları, aniden başlarını içeri çekip hareketsiz kalarak savunma pozisyonu alır.
Karasal bir bitki olan küstah otu (Mimosa pudica) yapraklarına dokunulduğunda, hücre içi tazyik (turgor) basıncının ani değişimiyle yaprakçıklarını hızla kapatır.

Bu farklı canlı örneklerinden hareketle uyaranlara karşı gösterilen tepki mekanizmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Farklı organizasyon düzeyindeki canlılar, yaşamsal bütünlüklerini korumak amacıyla çevresel uyarılara karşı özelleşmiş yanıt mekanizmaları oluşturabilir.

Tüm canlılar aynı uyaran türüne karşı evrensel olarak tamamen aynı yapısal ve moleküler tepkiyi verir.

Bitkilerde uyaranlara verilen tepkiler sinirsel iletim aracılığıyla gerçekleştiği için hayvanlardaki reflekslerle birebir aynıdır.

Tek hücreli organizmalar çevresel uyarılara karşı yön değiştirme yeteneğine sahip değildir ve pasif kalır.

Canlıların uyaranlara karşı gösterdiği tepki mekanizmaları yalnızca sinir ve kas sistemine sahip gelişmiş organizmalarda görülür.

Canlılarda Uyaran ve Tepki - Test 6

Hatalı Soru Bildirimi