Yeni Nesil Sorularla Ücretsiz Online Test Çöz!
Online Test Çöz

Canlılarda Uyaran ve Tepki - Test 4

Canlılarda Uyaran ve Tepki - Test 4, 11. Sınıf biyoloji dersine yönelik hazırlanan bir Normal ders / kazanım pekiştirme testi çöz içeriğidir. Bu test, canlıların dış ve iç çevrelerinden gelen uyaranları algılama biçimlerini ve bunlara verdikleri tepki mekanizmalarını kavramsal düzeyde irdelemenizi sağlar.

Sorular; biyolojik sistemler arasındaki ilişkileri kurma, kavramsal çıkarım yapma ve süreçleri analiz etme becerilerinizi ölçmek için tasarlanmıştır. Eksiklerinizi fark etmek ve öğrendiklerinizi pekiştirmek için Biyoloji testleri kategorisindeki bu çalışmayı değerlendirebilirsiniz. Hemen çözmeye başla ve kendini test et!

Soru
6
Süre
25 dk
Sınıf
11. Sınıf
Soru 1

İnsan vücudunda dış ve iç çevreden gelen farklı uyaran türlerini algılayarak merkezi sinir sistemine ileten özelleşmiş yapıdaki duyu reseptörleri, algıladıkları uyaranın niteliğine ve bulunduğu doku veya organlara göre sınıflandırılır.

Buna göre, insan vücudunda görev yapan duyu reseptörlerinin özellikleri ve bulundukları organlar dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir sınıflandırma olur?

A
Kemoseptörler — Kimyasal maddeleri algılar; burun ve dil gibi organlarda bulunur.
B
Termoreseptörler — Sıcaklık değişimlerini algılar; yalnızca deride bulunur ve vücut iç sıcaklığından etkilenmez.
C
Fotoreseptörler — Işık uyaranını algılar ve gözün retina tabakasında bulunur.
D
Ağrı reseptörleri (Nosiseptörler) — Doku hasarına yol açabilecek şiddetli uyaranları algılar; deri ve iç organlarda yaygın olarak bulunur.
E
Mekanoreseptörler — Basınç, dokunma ve ses dalgalarını algılar; deri ve kulak gibi organlarda yer alır.
Soru 2

İnsanın merkezi sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşurken, çevresel sinir sistemi somatik ve otonom sinir sistemleri olarak ikiye ayrılır. Otonom sinir sistemi iç organların çalışmasını düzenleyen sempatik ve parasempatik sistemleri kapsar. Örneğin, tehlike anında sempatik sinirler kalp atışını hızlandırıp göz bebeklerini büyütürken, tehlike geçtikten sonra parasempatik sinirler bu durumları normale döndürür.

İnsandaki sinir sistemi yapısı ve işleyişi dikkate alındığında, merkezi sinir sistemi ile çevresel sinir sistemi arasındaki temel ilişkilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A
Çevresel sinir sistemi, reseptörlerden aldığı uyarıları yalnızca omuriliğe iletmekle yükümlüdür; beyin dokusu çevresel sinir sistemiyle doğrudan veri alışverişi yapmaz.
B
Merkezi sinir sisteminde yer alan motor nöronların hücre gövdeleri daima çevresel sinir sistemindeki organların içinde bulunur ve sinaps yapmaz.
C
Sempatik ve parasempatik sinirler, çevresel sinir sisteminin somatik bölümüne ait olup istemli kas hareketlerinin gerçekleştirilmesinde zıt çalışan bir mekanizma oluşturur.
D
Omurilik, beyin kabuğunun kontrolü olmaksızın tüm otonom reflekslerin tek ve bağımsız merkezi olarak çalışır ve çevresel sinir sistemiyle doğrudan etkileşime girmez.
E
Merkezi sinir sistemi, çevresel sinir sisteminden gelen duyusal bilgileri değerlendirerek yanıt oluşturur ve ilgili emirleri yine çevresel sinir sistemi aracılığıyla hedef organlara iletir.
Soru 3

Bitkilerde çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan hareket türleri incelendiğinde bazı hareketlerin uyaranın yönüne bağlı olarak gerçekleştiği, bazı hareketlerin ise uyaranın yönüne bağlı olmayıp yalnızca uyarının şiddetine veya türüne göre yönsüz olarak gerçekleştiği görülmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bitkilerde uyaranın yönüne bağlı olarak gerçekleşen bir hareket (tropizma) çeşididir?

A
Akşam sefası bitkisinin çiçeklerinin ışık şiddetine bağlı olarak açılıp kapanması
B
Böcekçil bitkinin yapraklarına konan böceğin temasıyla yaprakların hızla kapanması
C
Fasulye bitkisinin gövdesinin tek taraflı gelen ışık kaynağına doğru büyümesi
D
Küstüm otu (Mimosa) yapraklarına dokunulduğunda yaprakçıkların aşağı doğru kapanması
E
Çiçekli bitkilerin taç yapraklarının sıcaklık değişimlerine bağlı olarak açılması
Soru 4

İnsanda patojen mikroorganizmalara karşı geliştirilen bağışıklık sistemi yanıtları, antikorların kökenine ve vücuda veriliş biçimine göre farklı kategorilere ayrılır. Bazı bağışıklık çeşitlerinde bireyin kendi bağışıklık sistemi antikor üretirken, bazı durumlarda ise hazır olarak üretilmiş antikorlar dışarıdan hazır olarak verilir.

Aşağıdakilerden hangisi bireyde sonradan kazanılan pasif bağışıklık oluşmasını sağlayan bir durumdur?

A
Zayıflatılmış veya öldürülmüş mikroorganizmalar içiren aşıların vücuda enjekte edilmesi
B
Anne sütündeki antikorların plasenta aracılığıyla gebelik süresince fetusa geçmesi
C
Geçirilen bir enfeksiyon hastalık sonrasında bireyin kanında hafıza hücrelerinin oluşması
D
Yaralanan bir bireye daha önceden zehire karşı bağışıklık kazandırılmış atlardan elde edilen antiserumun verilmesi
E
Bademcik enfeksiyonu geçiren bir kişinin etken mikroba karşı kendi lenfositleriyle antikor sentezlemesi
Soru 5

Canlıların dış çevrelerinde meydana gelen değişimlere karşı organizasyon düzeylerine uygun uyarı-tepki mekanizmaları geliştirdikleri gözlenmektedir. Örneğin:

  1. Tek hücreli bir tatlı su omurgasızında (Paramesyum) bulunan kontraktil kofullerin, hücre içi su dengesini sağlamak için ozmotik basınçla giren fazla suyu dışarı atması
  2. Karasal bir bitkinin kök sisteminin yer çekimi uyarısına karşı olumlu yönelme (pozitropizma) göstererek derinlere doğru ilerlemesi
  3. Tehlike anında bir mürekkep balığının sökülen mürekkep kesesinden sıvı salgılayarak yön değiştirmesi ve avcısından hızla uzaklaşması

Farklı canlı gruplarında gözlenen bu örnekler incelendiğinde, uyaran-tepki mekanizmalarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A
Uyaranlar fiziksel ya da kimyasal nitelikte olabilir ve organizmalar bu uyaranlara karşı yönelme veya uzaklaşma şeklinde yanıtlar oluşturabilir.
B
Tüm canlılar uyaranlara karşı tepki oluştururken kas sistemini ve merkezi sinir sistemini ortak olarak kullanmak zorundadır.
C
Tek hücreli organizmalar dahi çevresel dalgalanmalara karşı homeostaziyi koruyacak fizyolojik veya hareketsel tepkiler verebilir.
D
Canlıların karmaşıklık düzeyleri farklı olsa da çevresel uyaranlara karşı hayatta kalmalarını sağlayacak özelleşmiş tepki mekanizmaları mevcuttur.
E
Bitkiler ve hayvanlar gibi farklı âlemlere ait canlılar, uyaranın türüne ve yönüne bağlı olarak farklı yapılarla tepki verebilir.
Soru 6

İnsanın kolunu yukarı doğru kaldırması ve dirsekten bükmesi sürecinde iskelet, kas ve eklemlerin birlikte çalışması gerekir. Bu mekanizmada hareketin pürüzsüz ve dengeli gerçekleşebilmesi için bükücü (fleksör) kas kasılırken, açıcı (ekstansör) kas gevşer; kemikler kaldıraç kolu görevi üstlenerek hareketin yönünü belirler; eklemler ise kemik uçlarının aşınmasını önler.

İskelet, kas ve eklemlerin bu eş güdümlü çalışmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi eleştirel bir bakış açısıyla söylenebilir?

A
Hareket sırasında çalışan zıt çalışan (antagonist) kasların eş zamanlı olarak eşit oranda kasılması, eklem hareket açıklığını maksimum seviyeye çıkarır.
B
İskelet sisteminin kaldıraç görevi yapabilmesi için kasların kemiklere uyguladığı kuvvetin büyüklüğü ile eklemlerin oluşturduğu dayanak noktasının konumu hareketin mekanik avantajını doğrudan belirler.
C
Kasların kemiklere bağlanmasında görev yapan tendonlar, yalnızca kasılma kuvvetini iletmekle kalmayıp aynı zamanda eklem kıkırdağının beslenmesini de doğrudan sağlar.
D
Oynar eklemlerde bulunan sinovyal sıvı, kemiklerin sürtünmesiz hareket etmesini sağlarken aynı zamanda kasların enerji üretim hızını da düzenler.
E
Kas kasılması sırasında harcanan ATP molekülleri doğrudan eklem bağlarının (ligamentlerin) esnekliğini artırarak eklem çıkıklarını önler.
6
soru