Soru 1

İnsanda bağışıklık sistemi, patojenlere karşı vücudu korurken doğuştan getirilen doğal bağışıklık ve yaşam süresince kazanılan edinilmiş bağışıklık olarak iki temel gruba ayrılır. Kazanılmış bağışıklık ise antikorların vücut tarafından üretilmesi veya hazır olarak dışarıdan alınması durumuna göre aktif ve pasif bağışıklık şeklinde alt sınıflara ayrılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bağışıklık sisteminin bu temel sınıflandırmasında aktif bağışıklık sağlayan bir durumu ifade eder?

A

Gebe bir kadının plasenta yoluyla kanındaki hazır antikorları bebeğine aktarması

B

Bir bireyin ilgili hastalığın zayıflatılmış etkenini içeren aşıyı olması sonucu kendi antikorlarını üretmesi

C

Annenin sütüyle beslenen yeni doğan bebeğe anne sütündeki hazır antikorların geçmesi

D

Yaralanan bir bireye tetanoza karşı daha önceden üretilmiş hazır antikorlar içeren serum verilmesi

E

Kuduz şüphesiyle hastaneye başvuran kişiye kuduz immünoglobulini (hazır antikor) enjekte edilmesi

Soru 2

Bitkilerde çevresel uyaranlara karşı gerçekleşen hareketler uyaranın yönüne bağlı olarak yönelme (tropizma) ve uyaranın yönüne bağlı olmaksızın gerçekleşen nasta (ırganım) hareketleri olmak üzere temel iki grupta incelenir. Örneğin küstüm otu bitkisinin yapraklarına dokunulduğunda yapraklarını kapatması veya akşam sefası çiçeklerinin ışık şiddetine bağlı olarak açılıp kapanması bu durumlara örnek oluşturur.

Buna göre, bitkilerde görülen bu hareket çeşitlerinin temel sınıflandırma ölçütü aşağıdakilerden hangisidir?

A

Olay sırasında bitki hücrelerinde tazyik basıncının değişip değişmemesi

B

Tepkinin ortaya çıkmasında etkili olan bitkisel hormon çeşidi

C

Uyarının geliş yönünün hareketin yönünü belirleyip belirlememesi

D

Hareketin gerçekleştiği organın büyüme yeteneğine sahip olup olmaması

E

Gerçekleşen hareketin bitkinin tüm bireylerinde kalıtsal olarak görülmesi

Soru 3

İnsanda kolun bükülmesi ve açılması sırasında iskelet, kas ve eklemler uyum içinde çalışır. Bu mekanizmada pazı kası (biceps) kasılırken arka kol kası (triceps) gevşer; ön kol kemikleri kaldıraç görevi görür ve dirsek eklemi hareketin gerçekleşmesini sağlar.

Harekete dayalı bu tepkinin oluşum mekanizması ve unsurların eş güdümlü çalışmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Zıt çalışan (antagonist) kasların biri kasılırken diğeri gevşeyerek kemiklerin eklem etrafında hareket etmesini sağlar.

B

İskelet kasları kemiklere doğrudan bağlanarak eklemlerin hareket yeteneğini tamamen ortadan kaldırır.

C

Tüm iskelet kasları aynı anda kasılarak kolun hem bükülmesini hem de açılmasını aynı anda sağlar.

D

Oynar eklemler kas kasılması olmadan kendi kendine bükülme hareketi oluşturabilir.

E

Eklem kıkırdağı, kas kasılması için gerekli olan kalsiyum iyonlarını doğrudan kana salgılar.

Soru 4

İnsanın merkezi sinir sistemi, beyin ve omurilikten oluşur. Omurilik, çevreden gelen uyarıları beyne iletmenin yanı sıra beyin kontrolünde gerçekleşen bazı refleks merkezlerini de barındırır. Beyin ise uç beyin, ara beyin, orta beyin, beyincik ve omurilik soğanından meydana gelir.

İnsanda sinir sistemi yapısı ve organların işlevleri göz önüne alındığında, solunum, sindirim ve dolaşım gibi istemsiz iç organ faaliyetlerini denetleyen temel merkez aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

A

Uç beyin

B

Orta beyin

C

Beyincik

D

Omurilik soğanı

E

Talamus

Soru 5

Canlıların çevreden gelen fiziksel ve kimyasal uyaranlara karşı oluşturdukları tepki mekanizmaları incelendiğinde; tek hücreli tatlı su canlısı olan Paramesyum'un aşırı tuzlu ortamdan uzaklaşması, bitki köklerinin suya yönelmesi ve bazı omurgasız canlıların dokunma uyarısına karşı ani kasılma hareketleri yapması gibi farklı organizasyon düzeylerinde ortak uyaran-tepki örüntüleri gözlenmektedir.

Farklı canlı gruplarında gözlenen bu uyaran ve tepki örnekleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi canlıların tepki mekanizmalarıyla ilgili tümevarımsal bir genellemedir?

A

Tüm canlılar uyaranlara karşı daima aynı özellikteki kas dokularını kullanarak hareket eder.

B

Canlıların karmaşıklık düzeyi arttıkça uyaranlara karşı verdikleri tepkiler ortadan kalkar.

C

Tatlı suda yaşayan tek hücreli canlılar ile çok hücreli bitkilerin uyaranlara verdikleri tepki süreleri eşittir.

D

Bitkiler ve hayvanlar uyaranlara karşı yalnızca sinir sistemi yardımıyla ortak bir mekanizma üzerinden tepki verir.

E

Canlılar organizasyon düzeyleri ne olursa olsun çevreden gelen uyaranlara karşı hayatta kalmalarını sağlayacak uyumlu tepkiler oluşturur.

Soru 6

İnsanda çevreden gelen uyarıları alarak merkezi sinir sistemine ileten ve farklı nitelikteki uyaranlara karşı duyarlılık gösteren özelleşmiş hücre grupları (reseptörler) bulunur. Bu reseptörler algıladıkları uyarının türüne ve bulunduğu duyu organına göre sınıflandırılır.

Buna göre, gözde yer alan ve ışık uyaranını alarak fotoreseptörleri barındıran tabaka aşağıdakilerden hangisidir?

A

Kornea

B

Göz merceği

C

İris

D

Retina

E

Göz akı

Canlılarda Uyaran ve Tepki - Test 3

Hatalı Soru Bildirimi