Sol Bar 🎉 Online Test Çözme Sitemiz Yayında! Yakında tüm sınıflar için testler eklenecektir. Sağ Bar
Online Test Çöz

Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en önemli konularından biri olan Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2 ile bilginizi pekiştirin! Bu test; kafiye, redif, ölçü, aliterasyon ve asonans gibi şiirde ritmi sağlayan temel unsurları kapsamaktadır.

Müfredata tam uyumlu olarak hazırlanan bu MEB Kazanım / Okul Sınavı testi çöz seçeneği, yazılı sınav başarınızı artırmak için tasarlanmıştır. Şiir analizi yapma ve ahenk ögelerini ayırt etme becerilerinizi ölçen bu sorularla eksiklerinizi hızla kapatın. En güncel Türk Dili ve Edebiyatı testleri için şimdi kendini test et ve hemen çözmeye başla!

Soru
20
Süre
20 dk
Sınıf
10. Sınıf
Soru 1
Dize sonlarındaki yazılışları ve görevleri aynı olan eklerin veya kelimelerin dışındaki, tek ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "yarım kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde yarım kafiye kullanılmıştır?
A
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
B
Bahar geldi gül açtı / Bülbül burdan uçtu
C
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
D
Yollarda kalan gözler / Her an yolunu gözler
E
Yüce dağ başında yatan / Sılada yarini unutan
Soru 2
Şiirlerde veya şarkılarda, her bendin ya da kıtanın sonunda aynen tekrarlanan dizelere ne ad verilir?
A
Durak
B
Kafiye
C
Asonans
D
Nakarat
E
Aliterasyon
Soru 3
Türk şiirinin milli ölçüsü olan hece ölçüsü, dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanır. Hece sayısını bulmanın en kolay yolu dizelerdeki ünlü (sesli) harfleri saymaktır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi 8'li hece ölçüsü ile yazılmıştır?
A
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
B
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
C
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
D
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
E
Ala gözlü benli dilber / Sana bahar geldi derler
Soru 4
Şiirde ahengi sağlamak amacıyla aynı ünlü harflerin sıkça tekrarlanmasına "asonans" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde asonans sanatı belirgin bir şekilde görülmektedir?
A
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
B
Ne feryat edersin divane bülbül / Senin bu feryadın gülşene kalsın
C
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik
D
Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında / Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum
E
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu, ağlardım
Soru 5
Bir şiirdeki dizelerin son seslerinin benzeşme durumuna göre gösterilmesine kafiye şeması (örgüsü) denir. Buna göre, kafiye örgüsü "a-a-a-b" veya "a-a-b-b" şeklinde olan kafiye şemasına ne ad verilir?
A
Sarma kafiye
B
Mani tipi kafiye
C
Düz kafiye
D
Örüşük kafiye
E
Çapraz kafiye
Soru 6
Herhangi bir hece sayısı veya hece uzunluğu-kısalığı kuralına bağlı kalmadan, tamamen şairin özgür iradesiyle yazılan, Cumhuriyet Dönemi'nde yaygınlaşan şiir ölçüsüne ne ad verilir?
A
Hece ölçüsü
B
Klasik ölçü
C
Aruz ölçüsü
D
Duraklı ölçü
E
Serbest ölçü
Soru 7
Dize sonlarında kafiyeden sonra gelen, aynı görevdeki eklerin veya aynı anlamdaki kelimelerin tekrarlanmasına "redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde ek halinde redif kullanılmıştır?
A
Derdimi söylesem dertli rüzgâra / Alıp götürür beni uzak diyara
B
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
C
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç / Bu dünyadan göçmek için kendine bir yol seç
D
Çiçekler açar dağlarda / Kuşlar ötüşür bağlarda
E
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
Soru 8
Dize sonlarında aynı anlam ve görevde tekrarlanan kelimelere "kelime halinde redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde kelime halinde redif kullanılmıştır?
A
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
B
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
C
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
D
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
E
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
Soru 9
Şiirde ölçü, kafiye, redif, aliterasyon ve asonans gibi unsurların kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şiirin konusunu toplumsal sorunlarla sınırlamak
B
Şiirdeki bilgi ve tarihi gerçeklik oranını artırmak
C
Şiiri düz yazıya daha çok yaklaştırmak
D
Şiirde ritim, müzikalite ve ses uyumunu (ahengi) sağlamak
E
Şiirde yabancı kelimelerin kullanımını kolaylaştırmak
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri değildir?
A
Hece ölçüsü
B
Kelime tekrarları
C
Kafiye ve redif
D
Aliterasyon
E
Bilimsel tanımlar
Soru 11
Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "tam kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tam kafiye kullanılmıştır?
A
Karac'oğlan der ki kondum göçemedim / Helal süt emmişi seçemedim
B
Başım dağ saçlarım kardır / Deli rüzgârlarım vardır
C
Ağacın dalı bükülür / Yaprağı yere dökülür
D
Kalem böyle yazılmıştır yazıma / Kimse bakmaz oldu benim sözüme
E
Sen kaçan bir yavru ceylansın dağda / Ben peşine düşmüş bir avcıyım bağda
Soru 12
Genellikle tek dörtlükten oluşan manilerde görülen, birinci, ikinci ve dördüncü dizelerin kendi arasında kafiyeli, üçüncü dizenin ise serbest olduğu kafiye şeması (a-a-x-a) aşağıdakilerden hangisidir?
A
Düz kafiye
B
Sarma kafiye
C
Mani tipi kafiye
D
Çapraz kafiye
E
Örüşük kafiye
Soru 13
"Eylül ayında esen ılık rüzgârlar, ruhumu dinlendirir." cümlesindeki gibi şiirlerde de bazı sessiz harflerin sıkça tekrarlanmasıyla bir uyum yakalanır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde "s" ünsüzünün tekrarıyla sağlanan bir ahenk (aliterasyon) vardır?
A
Ben giderim adım kalır / Dostlar beni hatırlasın
B
Süzülüp mavi göklerden süzüm süzüm / Sessizce süzülür sular süzgün süzgün
C
Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
D
Karadutum, çatal karam, çingenem / Nar tanem, nur tanem, bir tanem
E
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
Soru 14
Hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde, ahengi artırmak amacıyla dizelerin belli bölümlere ayrılmasına ve okurken hafifçe duraklanan bu yerlere ne ad verilir?
A
Uyak
B
Ölçü
C
Takti
D
Durak
E
Redif
Soru 15
Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerin dize sonlarında kullanılmasıyla oluşan kafiye türüne "cinaslı kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde cinaslı kafiye kullanılmıştır?
A
Niçin kondun a bülbül kapımdaki asmaya / Ben yarimden ayrılmam götürseler asmaya
B
Yollarda kalan gözlerim her an seni arar / Bu ayrılık kalbimi derinden yaralar
C
Bahar geldi çiçek açtı bahçeler / Şarkı söyler gece gündüz kuşlar
D
Akşam oldu yine çöktü karanlık / Bu yalnızlık bana çok ağır artık
E
Gözlerin birer derya gibi derin / İçinde kaybolur her an kederin
Soru 16
Şiir okunurken bazı kelime veya hecelerin diğerlerine göre daha baskılı söylenmesine "vurgu", sesin duygulara göre alçaltılıp yükseltilmesine ise "tonlama" denir. Buna göre, şiirde vurgu ve tonlamanın doğru yapılması aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkiler?
A
Şiirdeki kelime sayısını
B
Şiirin hece ölçüsü kalıbını
C
Şiirin hissettirdiği duyguyu ve ahengini
D
Şiirde kullanılan kafiye türünü
E
Şiirin yazıldığı tarihi dönemi
Soru 17
Bir şiirde birinci dize ile dördüncü dizenin, ikinci dize ile de üçüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-b-a) ne ad verilir?
A
Sarma kafiye
B
Örüşük kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Mani tipi kafiye
E
Düz kafiye
Soru 18
Bir şiirde birinci dize ile üçüncü dizenin, ikinci dize ile de dördüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-a-b) ne ad verilir?
A
Çapraz kafiye
B
Mani tipi kafiye
C
Sarma kafiye
D
Düz kafiye
E
Örüşük kafiye
Soru 19
Bir kelimenin, diğer kelimenin içinde aynen yer almasıyla oluşan kafiye türüne "tunç kafiye" denir. Tunç kafiye, zengin kafiyenin özel bir biçimidir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tunç kafiye kullanılmıştır?
A
Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar / Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var
B
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
C
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
D
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
E
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
Soru 20
Dize sonlarındaki üç veya daha fazla ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "zengin kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin kafiye kullanılmıştır?
A
Gözlerime baka baka ağladı / Yüreğimi ataşlara dağladı
B
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
C
Derdimi söylesem derin derelere / Alıp götürür beni uzak yerlere
D
Akşam rüzgârı eser serince / Kalbim ürperir seni görünce
E
Gözlerimin önünden gitmez o çehre / Işık saçar sanki karanlık şehre
20
soru