Sol Bar 🎉 Online Test Çözme Sitemiz Yayında! Yakında tüm sınıflar için testler eklenecektir. Sağ Bar
Online Test Çöz

Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2

10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin en önemli konularından biri olan Şiirde Ritim ve Ahenk Unsurları - Test 2 ile bilginizi pekiştirin! Bu test; kafiye, redif, ölçü, aliterasyon ve asonans gibi şiirde ritmi sağlayan temel unsurları kapsamaktadır.

Müfredata tam uyumlu olarak hazırlanan bu MEB Kazanım / Okul Sınavı testi çöz seçeneği, yazılı sınav başarınızı artırmak için tasarlanmıştır. Şiir analizi yapma ve ahenk ögelerini ayırt etme becerilerinizi ölçen bu sorularla eksiklerinizi hızla kapatın. En güncel Türk Dili ve Edebiyatı testleri için şimdi kendini test et ve hemen çözmeye başla!

Soru Sayısı: 20 soru
Süre: 20 dakika
Sınıf: 10. Sınıf - Türk Dili ve Edebiyatı

Karalama Tahtası Mevcut!

Test sırasında matematik işlemleri ve çizimler için karalama tahtasını kullanabilirsiniz. Zamanın yanındaki kalem ikonuna tıklayın.

Soru 1
Dize sonlarındaki yazılışları ve görevleri aynı olan eklerin veya kelimelerin dışındaki, tek ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "yarım kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde yarım kafiye kullanılmıştır?
A
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
B
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
C
Yollarda kalan gözler / Her an yolunu gözler
D
Yüce dağ başında yatan / Sılada yarini unutan
E
Bahar geldi gül açtı / Bülbül burdan uçtu
Soru 2
Dize sonlarında aynı anlam ve görevde tekrarlanan kelimelere "kelime halinde redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde kelime halinde redif kullanılmıştır?
A
Kalbim yine üzgün ve kırık / İçimde dinmeyen bir hıçkırık
B
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
C
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
D
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
E
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
Soru 3
Türk şiirinin milli ölçüsü olan hece ölçüsü, dizelerdeki hece sayılarının eşitliğine dayanır. Hece sayısını bulmanın en kolay yolu dizelerdeki ünlü (sesli) harfleri saymaktır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisi 8'li hece ölçüsü ile yazılmıştır?
A
Ala gözlü benli dilber / Sana bahar geldi derler
B
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
C
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
D
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
E
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
Soru 4
Bir şiirdeki dizelerin son seslerinin benzeşme durumuna göre gösterilmesine kafiye şeması (örgüsü) denir. Buna göre, kafiye örgüsü "a-a-a-b" veya "a-a-b-b" şeklinde olan kafiye şemasına ne ad verilir?
A
Sarma kafiye
B
Düz kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Mani tipi kafiye
E
Örüşük kafiye
Soru 5
Bir şiirde birinci dize ile üçüncü dizenin, ikinci dize ile de dördüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-a-b) ne ad verilir?
A
Düz kafiye
B
Sarma kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Mani tipi kafiye
E
Örüşük kafiye
Soru 6
Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerin dize sonlarında kullanılmasıyla oluşan kafiye türüne "cinaslı kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde cinaslı kafiye kullanılmıştır?
A
Bahar geldi çiçek açtı bahçeler / Şarkı söyler gece gündüz kuşlar
B
Yollarda kalan gözlerim her an seni arar / Bu ayrılık kalbimi derinden yaralar
C
Niçin kondun a bülbül kapımdaki asmaya / Ben yarimden ayrılmam götürseler asmaya
D
Akşam oldu yine çöktü karanlık / Bu yalnızlık bana çok ağır artık
E
Gözlerin birer derya gibi derin / İçinde kaybolur her an kederin
Soru 7
Şiirlerde veya şarkılarda, her bendin ya da kıtanın sonunda aynen tekrarlanan dizelere ne ad verilir?
A
Aliterasyon
B
Durak
C
Kafiye
D
Asonans
E
Nakarat
Soru 8
Şiirde ölçü, kafiye, redif, aliterasyon ve asonans gibi unsurların kullanılmasının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şiirde yabancı kelimelerin kullanımını kolaylaştırmak
B
Şiirin konusunu toplumsal sorunlarla sınırlamak
C
Şiirde ritim, müzikalite ve ses uyumunu (ahengi) sağlamak
D
Şiiri düz yazıya daha çok yaklaştırmak
E
Şiirdeki bilgi ve tarihi gerçeklik oranını artırmak
Soru 9
Dize sonlarındaki iki ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "tam kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tam kafiye kullanılmıştır?
A
Ağacın dalı bükülür / Yaprağı yere dökülür
B
Sen kaçan bir yavru ceylansın dağda / Ben peşine düşmüş bir avcıyım bağda
C
Karac'oğlan der ki kondum göçemedim / Helal süt emmişi seçemedim
D
Kalem böyle yazılmıştır yazıma / Kimse bakmaz oldu benim sözüme
E
Başım dağ saçlarım kardır / Deli rüzgârlarım vardır
Soru 10
Şiirde ahengi sağlamak amacıyla aynı ünlü harflerin sıkça tekrarlanmasına "asonans" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde asonans sanatı belirgin bir şekilde görülmektedir?
A
Sokaktayım, kimsesiz bir sokak ortasında / Yürüyorum, arkama bakmadan yürüyorum
B
Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır / Rüzgârların en ferahlatıcısı senden esiyor
C
Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik
D
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu, ağlardım
E
Ne feryat edersin divane bülbül / Senin bu feryadın gülşene kalsın
Soru 11
Herhangi bir hece sayısı veya hece uzunluğu-kısalığı kuralına bağlı kalmadan, tamamen şairin özgür iradesiyle yazılan, Cumhuriyet Dönemi'nde yaygınlaşan şiir ölçüsüne ne ad verilir?
A
Serbest ölçü
B
Duraklı ölçü
C
Aruz ölçüsü
D
Klasik ölçü
E
Hece ölçüsü
Soru 12
Dize sonlarındaki üç veya daha fazla ses benzerliğine dayanan kafiye türüne "zengin kafiye" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin kafiye kullanılmıştır?
A
Derdimi söylesem derin derelere / Alıp götürür beni uzak yerlere
B
Gözlerime baka baka ağladı / Yüreğimi ataşlara dağladı
C
Bizim elde bahar olur, yaz olur / Dökülür yapraklar, her taraf saz olur
D
Gözlerimin önünden gitmez o çehre / Işık saçar sanki karanlık şehre
E
Akşam rüzgârı eser serince / Kalbim ürperir seni görünce
Soru 13
Bir kelimenin, diğer kelimenin içinde aynen yer almasıyla oluşan kafiye türüne "tunç kafiye" denir. Tunç kafiye, zengin kafiyenin özel bir biçimidir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde tunç kafiye kullanılmıştır?
A
Gözlerin gözlerime değince / Felaketim olurdu ağlardım
B
Karşıda duran o yüce dağlar / İçten içe benim için ağlar
C
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
D
Bahçemizde açan kırmızı güller / Şarkı söyler dertli diller
E
Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar / Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var
Soru 14
"Eylül ayında esen ılık rüzgârlar, ruhumu dinlendirir." cümlesindeki gibi şiirlerde de bazı sessiz harflerin sıkça tekrarlanmasıyla bir uyum yakalanır. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde "s" ünsüzünün tekrarıyla sağlanan bir ahenk (aliterasyon) vardır?
A
Süzülüp mavi göklerden süzüm süzüm / Sessizce süzülür sular süzgün süzgün
B
Derinden derine ırmaklar ağlar / Uzaktan uzağa çoban çeşmesi
C
Ben giderim adım kalır / Dostlar beni hatırlasın
D
Karadutum, çatal karam, çingenem / Nar tanem, nur tanem, bir tanem
E
Akşam, yine akşam, yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi şiirde ahengi sağlayan unsurlardan biri değildir?
A
Kelime tekrarları
B
Bilimsel tanımlar
C
Aliterasyon
D
Kafiye ve redif
E
Hece ölçüsü
Soru 16
Bir şiirde birinci dize ile dördüncü dizenin, ikinci dize ile de üçüncü dizenin kendi arasında kafiyeli olması durumuna (a-b-b-a) ne ad verilir?
A
Çapraz kafiye
B
Düz kafiye
C
Örüşük kafiye
D
Sarma kafiye
E
Mani tipi kafiye
Soru 17
Hece ölçüsüyle yazılmış şiirlerde, ahengi artırmak amacıyla dizelerin belli bölümlere ayrılmasına ve okurken hafifçe duraklanan bu yerlere ne ad verilir?
A
Uyak
B
Durak
C
Redif
D
Ölçü
E
Takti
Soru 18
Dize sonlarında kafiyeden sonra gelen, aynı görevdeki eklerin veya aynı anlamdaki kelimelerin tekrarlanmasına "redif" denir. Buna göre, aşağıdaki dizelerin hangisinde ek halinde redif kullanılmıştır?
A
Gözlerin birer derya / Hayat sanki bir rüya
B
Çiçekler açar dağlarda / Kuşlar ötüşür bağlarda
C
Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç / Bu dünyadan göçmek için kendine bir yol seç
D
Akşam yine akşam yine akşam / Göllerde bu dem bir kamış olsam
E
Derdimi söylesem dertli rüzgâra / Alıp götürür beni uzak diyara
Soru 19
Şiir okunurken bazı kelime veya hecelerin diğerlerine göre daha baskılı söylenmesine "vurgu", sesin duygulara göre alçaltılıp yükseltilmesine ise "tonlama" denir. Buna göre, şiirde vurgu ve tonlamanın doğru yapılması aşağıdakilerden hangisini doğrudan etkiler?
A
Şiirde kullanılan kafiye türünü
B
Şiirdeki kelime sayısını
C
Şiirin yazıldığı tarihi dönemi
D
Şiirin hissettirdiği duyguyu ve ahengini
E
Şiirin hece ölçüsü kalıbını
Soru 20
Genellikle tek dörtlükten oluşan manilerde görülen, birinci, ikinci ve dördüncü dizelerin kendi arasında kafiyeli, üçüncü dizenin ise serbest olduğu kafiye şeması (a-a-x-a) aşağıdakilerden hangisidir?
A
Örüşük kafiye
B
Sarma kafiye
C
Çapraz kafiye
D
Düz kafiye
E
Mani tipi kafiye
20
soru