Soru 1

Derin bir maden ocağında çalışan bir jeolog, sıcaklığın her 100 metrede yaklaşık 3 °C arttığını gözlemlemiştir. Jeoloğun ulaştığı bu sonuç aşağıdakilerden hangisini destekler?

A

Yer'in iç enerjisinin dışarıya göre çok daha yüksek olduğunu

B

Güneş enerjisinin Yer'in içine kadar ulaştığını

C

Yeraltı sularının soğutucu etkisinin kalmadığını

D

Madenlerin sıcaklığı emdiğini

E

Atmosferin Yer'i alttan ısıttığını

Soru 2

Aşağıdaki ifadelerden hangisi 'Dış Çekirdek' katmanının en belirgin özelliğidir?

A

Kayaçlarının çok hafif olması

B

Tamamen gazlardan oluşması

C

Sadece okyanusların altında bulunması

D

Yer'in en soğuk katmanı olması

E

Sıvı/akışkan demir-nikel karışımı olması

Soru 3

Yer kabuğu, Mantonun üst kısmındaki akışkan Astenosfer üzerinde yüzer. Bu durum gemilerin su üzerindeki dengesine benzetilir. Bu dengeye coğrafyada ne ad verilir?

A

Metamorfizma

B

Epirojenez

C

Tektonizma

D

İzostatik Denge

E

Orojenez

Soru 4

Yer kabuğu, devasa bir Manto tabakası üzerinde 'yüzer' haldedir. Bu dengenin bozulması (izostasinin bozulması) aşağıdakilerden hangisiyle tetiklenmez?

A

Geniş buzulların oluşması

B

Günlük sıcaklık farklarının artması

C

Dağların dış kuvvetlerle aşınması

D

Buzulların erimesi

E

Okyanus tabanlarında tortulanma birikmesi

Soru 5

Sismik dalgaların (deprem dalgaları) Yer'in iç katmanlarından geçerken hızlarının aniden değiştiği bölgeler 'süreksizlik yüzeyi' olarak tanımlanır. Bu bilgiye dayanarak, süreksizlik yüzeylerinin varlığı aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?

A

Okyanus tabanlarının karalardan daha yaşlı olduğunun

B

Yer'in merkezinde çok güçlü bir mıknatıs bulunduğunun

C

Yer kabuğunun her yerde aynı kalınlıkta olduğunun

D

Magmanın yüzeye her an çıkabileceğinin

E

Katmanların farklı yoğunluk ve fiziksel özelliklere sahip olduğunun

Soru 6

İnsan yapımı sondaj makineleriyle ulaşılan en derin mesafe yaklaşık 12 km (Kola Derin Sondajı) iken Dünya'nın yarıçapı 6371 km'dir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini zorunlu kılar?

A

Kıtaların hareketinin durdurulmasını

B

Uzay araştırmalarına son verilmesini

C

Deniz tabanı yayılmasının hızlanmasını

D

Yer altı kaynaklarının daha derinden çıkarılmasını

E

Yer'in iç yapısı hakkında dolaylı (indirekt) yöntemlerin kullanılmasını

Soru 7

Mohorovicic süreksizliği Yer'in hangi iki katmanını birbirinden ayırır?

A

Manto ile Çekirdek

B

Sial ile Sima

C

Dış Çekirdek ile İç Çekirdek

D

Kabuk ile Manto

E

Litosfer ile Astenosfer

Soru 8

Litosfer (taş küre) ile Astenosfer arasındaki fark aşağıdakilerden hangisinde doğru özetlenmiştir?

A

Litosfer katı ve kırılgan, astenosfer akışkandır.

B

Litosfer sıvı, astenosfer katıdır.

C

Litosfer sadece okyanuslarda, astenosfer karalardadır.

D

Arasındaki tek fark sıcaklık değerleridir.

E

Her ikisi de Dünya'nın merkezinde yer alır.

Soru 9

Yer'in manyetik alanının oluşumunda, dış çekirdeğin sıvı halde olması ve Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü temel etkendir. Eğer Yer'in tüm katmanları katı olsaydı aşağıdakilerden hangisinin oluşması beklenmezdi?

A

Yerçekimi kuvvetinin

B

Mevsimlerin oluşumunun

C

Gece ve gündüz süresinin

D

Manyetik alanın ve manyetizma etkisinin

E

Atmosferdeki basınç kuşaklarının

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Manto katmanındaki konveksiyonel akıntıların Yer kabuğu üzerindeki doğrudan bir etkisi değildir?

A

Sıra dağların (orojenez) oluşması

B

Okyanus yüzey akıntılarının oluşması

C

Kıtaların birbirinden uzaklaşması

D

Volkanik faaliyetlerin yaşanması

E

Depremlerin meydana gelmesi

Soru 11

Üst Manto ile Alt Manto arasındaki geçiş bölgesinde görülen sismik hız değişimleri, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

A

Atmosferdeki gaz oranlarının değiştiğinin

B

Levha hareketlerinin durduğunun

C

Yer'in merkezinde hayat olduğunun

D

Mantonun da kendi içinde farklı fiziksel özelliklere sahip olduğunun

E

Mantonun tamamen sıvı olduğunun

Soru 12

Yer'in merkezine ulaşılamadığı halde iç yapısı hakkında kesin bilgiler elde edilmesi, bilimin hangi yönteminden kaynaklanmaktadır?

A

Sismik dalgaların analiz edilmesi ve dolaylı gözlemler

B

Doğrudan sondaj çalışmaları

C

Tarihsel kaynakların incelenmesi

D

Uydudan yeraltı görüntüleme

E

Fosil analizleri

Soru 13

Manto katmanında derinlik arttıkça yoğunluğun da artması aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

A

Yüzeyden gelen hava baskısının

B

Basınç artışı ve element bileşimi

C

Dünya'nın yörünge hızının

D

Su miktarının artmasının

E

Bitki örtüsü eksikliğinin

Soru 14

Mantonun üst kısmında bulunan Astenosfer tabakasının yarı akışkan (plastik) yapıda olması, yer kabuğunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine zemin hazırlar?

A

Mevsimlik sıcaklık farklarının azalmasına

B

Atmosferdeki dikey hava hareketlerinin başlamasına

C

Yer kabuğundaki kayaçların aşınmasına

D

Okyanus akıntılarının yön değiştirmesine

E

Levha hareketlerine ve kıtaların kaymasına

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Yer'in iç yapısındaki sıcaklığın temel kaynağıdır?

A

Dünya'nın dönüşüyle oluşan dış sürtünme

B

Radyoaktif bozunma ve iç enerji

C

Atmosferik sera etkisi

D

Ay'ın gelgit etkisi

E

Okyanus sularının sürtünmesi

Soru 16

Dünya'nın toplam kütlesinin yaklaşık üçte birini oluşturan katman hangisidir?

A

Sial

B

Çekirdek

C

Litosfer

D

Sima

E

Manto

Soru 17

Dünya'nın iç yapısı incelendiğinde, en dıştan merkeze doğru gidildikçe sıcaklık ve basıncın arttığı görülür. İç çekirdeğin sıcaklığı yaklaşık 6000 °C olmasına rağmen katı halde kalabilmesinin temel sebebi nedir?

A

Üstteki katmanların uyguladığı aşırı basınç

B

İçerdiği demir miktarının az olması

C

Yerçekiminin merkezde sıfır olması

D

Çevresindeki dış çekirdeğin sıvı olması

E

Güneş enerjisinden uzak olması

Soru 18

Dünya oluşurken ağır elementlerin (Demir, Nikel) merkezde toplanması, hafif elementlerin (Silisyum, Alüminyum) ise dış yüzeyde kalması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

A

Atmosferdeki oksijen miktarının artmasıyla

B

Eriyik haldeki maddelerin yoğunluklarına göre dizilmesiyle

C

Okyanusların oluşumuyla

D

Dünya'nın çok hızlı dönmesiyle

E

Güneş'in çekim kuvvetiyle

Soru 19

Kıtasal yer kabuğu (Sial) yüksek sıradağların altında oldukça kalınken, okyanus tabanlarında incelir. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

A

Okyanus sularının uyguladığı basınçla

B

Mantonun sıcaklık farklarıyla

C

Yer kabuğunun dikey yöndeki izostatik dengesiyle

D

Rüzgar erozyonunun şiddetiyle

E

Dünya'nın dönüş hızıyla

Soru 20

Okyanusal kabuk (Sima) bazaltik kayaçlardan oluşurken, kıtasal kabuk (Sial) granitik kayaçlardan oluşur. Bu farklılık aşağıdakilerden hangisinin temel nedenidir?

A

Volkanizmanın sadece kıtalarda görülmesinin

B

Depremlerin sadece okyanuslarda olmasının

C

Kıta ve okyanus tabanlarının farklı yoğunluk ve kalınlıkta olmasının

D

Okyanus sularının sıcak olmasının

E

Yer'in dönüş hızının artmasının

Dünya’nın Yapısı ve Oluşum Süreci - Test 4

Hatalı Soru Bildirimi